enneemmee.blogspot
Fair Trade in "Belang van Limburg"
fairtrade-eerlijkehandel.blogspot
Foodlog.nl
Lieve woordjes only
Toby Webb's blog (ethicalcorp)
“Veertig eurocent kan het verschil maken”
“Als een kledingitem nu in het Westen wordt verkocht voor 27 euro, gaat slechts 4 euro daarvan naar het hele productieproces. Van de katoenboeren en de garenfabrieken tot de productie, verpakking en transport van het eindproduct. Eenmaal het product aankomt in het Westen, wordt daar pas de resterende 23 euro aan toegevoegd.”
uit : “Veertig eurocent kan het verschil maken”
http://m.deredactie.be/cm/vrtnieuws.mobile/mbuitenland/1.1625670:
Econoom en Nobelprijswinnaar voor de Vrede Muhammad Yunus in de Bengalese krant The Daily Star.
Beluister ook : “World Fair Trade Day”
http://www.radio1.be/content/world-fair-trade-day (geluidsfragment interview):
Arne Schollaert van Oxfam-Wereldwinkels zegt dat ook de consument slachtoffer is van oneerlijke handel.
Patattenprofessor Christos Kamenidis en prof. Jan Douwe van der Ploeg te gast op Geitenboerderij De Levende Aarde (Alken) – zondag 16 september om 14u
VOLG DE LINK VOOR ALLE INFORMATIE
DE LABEL BUSINESS: achter de schermen van ethische labels + over Oxfam-Wereldwinkels en haar nieuwe kijk op labels en keurmerken
“Trend 2012: labels voor duurzaamheid verliezen terrein“. Dat kopte de trendsettende Nederlandse marketingblog molblog.nl op 10 December 2011:
Na 23 jaar heeft MaxHavelaar/FairTrade nog maar gemiddeld 28 producten met dat label, op een supermarkt vol met 30.000 SKU’s (bron: Milieudefensie). Gaat het dan zo slecht met duurzaamheid in supermarkten? Neen, die ontwikkelt zich stormachtig. Maar dan wel no-label. Of hooguit met een certificering van een onbekend en ongeladen keurmerk.
Stond gisteren dan weer te lezen bij Toby Webb in “What Alaska’s pullout tells us about the Marine Stewardship Council” :
Some rather troubling news for eco-labels this month with the decision by the Alaskan salmon fishing industry to withdraw from the Marine Stewardship Council (MSC) programme. A decade ago, Alaska salmon became the first fishery of serious scale (with due apologies to Western Australian rock lobster and Thames herring) to become MSC certified and supermarket chains dutifully snapped up this welcome sustainable alternative to its tasteless and ecologically devastating farmed cousin. It was a great moment. Or so we thought.
Op molblog.nl doet men dan ook deze gewaagde doch berekende voorspelling voor het komend jaar: de algemene consumentenlabels voor duurzaamheid gaan vanaf 2012 definitief het onderspit delven.
De praktijk wijst uit dat de burger en de consument twee verschillende personen zijn. Hoewel 90% van de burgers desgevraagd duurzaamheid belangrijk vindt, stijgt het marktaandeel van ‘ethisch’ gepositioneerde producten nooit boven de 2-5%. Dit is al zo lang bekend, dat je mag verwachten dat vroeg of laat ook de mainstream gaat snappen dat ‘het vermarkten van duurzaamheid’ een heilloze weg is als het doel is ‘het verduurzamen van markten’.
KLIK OP DE PRENT VOOR DE STUDIE IN .PDF
DOWNLOAD DE BROCHURE
Wat is het probleem? Labels met duurzaamheidsclaims verzuipen zichzelf in hun bureaucratische mallemolens. Waar het ooit allemaal begon om een faire, zorgende wereld, lijkt het hen vandaag te doen om de knip van de geldbeugel van de keurmerkstempelaars en hun advocatenbureaus. Dat lijkt niet alleen zo. Het is echt zo.
Nemen we als voorbeeld Max Havelaar: 70% van de kosten die in het Noorden worden betaald, om het label te mogen voeren, blijven in het Noorden of dienen om de riante vergoedingen van de keurslagers van het label in het Zuiden te vergoeden. M.a.w. slechts 30% belandt bij de boerengroepen in het Zuiden, onder de vorm van producentenopvolging en -ondersteuning. Een Cubaanse partner van de Oxfam-Wereldwinkels klaagde onlangs nog dat ze 60.000 euro aan premies ontvangen… doch 40.000 euro aan kosten dienden te betalen aan FLO, om erkend te blijven.
Niet zo gek, dat die Wereldwinkels zich openlijk vragen stellen bij Max Havelaar. Haar Zuid-Afrikaanse wijnpartner Stellar Organics besloot dat voor haar de maat alvast vol was. En ruilde Max Havelaar in voor het Fair For Life-label.
Klik op onderstaand knipsel uit MO-magazine:
Dat de Wereldwinkels luisteren naar de verzuchtingen van hun partners in het Zuiden strekt hen tot eer. Echter…
Sinds de Algemene vergadering van zaterdag 28 januari 2012 is Vera Dua lid van de Raad van Bestuur van Oxfam-Wereldwinkels. Zij deed geheel ter goeder trouw deze uitspraak in een online-artikel d.d. 07/04/2011:
Labels zoals “Rainforest Alliance Certified” of “Fair Trade” hebben ook een hoge graad van betrouwbaarheid omdat het globale keurmerken zijn die toegekend worden aan uiteenlopende producten op basis van algemene duurzaamheidprincipes uitgewerkt door ngo’s die daar geen rechtstreeks economische belang bij hebben.
Op diezelfde Algemene Vergadering sprak de beweging zich ook positief uit over onderstaande stemmingsvraag i.v.m. een hernieuwde kijk op het werken met keurmerken:
De Algemene Vergadering van Oxfam-Wereldwinkels bekrachtigt expliciet volgende elementen [uit de nota]:
Oxfam-Wereldwinkels werkt naar certificering toe in functie van de ontwikkelingsstrategie van haar partners in het Zuiden. Certificering is voor OWW dus een middel in een ontwikkelingsstrategie, geen doel op zich.
Oxfam-Wereldwinkels sluit geen keurmerk a priori uit.
[...]
Hopelijk (en wellicht) zal het eerste punt zwaarder gaan doorwegen dan het tweede. Want, zowel Rainforest Alliance als Max Havelaar worden – vanuit niet de minste bronnen – als weinig betrouwbaar geschetst. De wereldwinkels omarmen (in theorie) ALLE keurmerken, sluiten GEEN label a priori uit. Daarover zal nog een flinke boom worden opgezet, durven we veronderstellen.
- Want lees dit eens (je vindt deze informatie helaas op geen enkele andere nederlandstalige fairtradewebsite):
LABELS LEIDEN TOT DE VERZWAKKING VAN DE JURIDISCH BINDENDE UNIVERSELE NORMEN
Keurmerken hebben hun beste tijd gehad. En zijn gedoemd te verdwijnen. Dat las je al in de aanhef van dit artikel. Wereldwinkels dienen terug de pioniersfunctie van weleer op te nemen. De enige oplossing ligt dan ook in wettelijke regelgeving. Want daarover ging het bij het ontstaan van de fairtradebeweging: de wereldhandel eerlijk maken door (inter-)nationale rechtsregels.
Labels zijn en blijven privé-initiatieven. Geen sociaal-weldenkend mens die de invulling van onze economie of sociale zekerheid wenst uit te besteden aan privé-belangengroepen. Een wettelijke verankering van het oorspronkelijke fairtradegedachtegoed is dan ook de enige, echte bestaansreden van de fairtradebeweging.
Dat de politieke klasse in ons land hiervoor grotendeels doof blijft, is geen argument. Dat was in de tijd van Daems niet anders. Betrek de politici in openbare debatten bij de zaak. Want soft law is geen optie. LABELS LEIDEN TOT DE VERZWAKKING VAN DE JURIDISCH BINDENDE UNIVERSELE NORMEN. De wetten die onze arbeid reglementeren zijn er gekomen dankzij de vele acties van de arbeidersbewegingen. Waar komen dan deze codes en labels vandaan? Wat willen ze vervangen? Het nagestreefde doel is verworden tot: vermijden dat bedrijven in hun activiteiten gehinderd worden door bindende wetten en regels.
De echte fairtradepioniers zijn ondertussen echte, kleine, sociaal-voelende ondernemers. Lees dit bijzonder interessante, prikkelende en prachtige verhaal van Mott Green, de man achter het kleine, fijne Grenada Chocolate. De goede man slaagt er zelfs in met het zeilschip zijn zelfbereide fairtradechocoladerepen van Grenada naar New York te vervoeren. Sjiek!
Even in de marge, toch ook even deze interessante quote, in het artikel:
“I think it as obscene that not all trade is fair – that unfair trade is allowed to be the rule and fair trade becomes the exception,”
says Vandana Shiva, Ph.D., a physicist and environmental activist, who believes Fairtrade status should only be given to autonomous producers.
Nu, de Wereldwinkels legden zich op de vernoemde Algemene Vergadering plechtig de belofte op, niet over één nacht ijs te willen en zullen gaan. De presentatie, die werd getoond om de vrijwilligers te overtuigen, kun je hier downloaden: AV-20120128-5a-Labels-toelichting.ppt. We volgen het hier verder op de voet op. Een juist geïnformeerde consument is er immers twee waard. Da’s marketing 2.0 .
voorwoord bij bovenstaande brochure “DE LABEL BUSINESS”
“Het verantwoord consumentisme is eerder de nieuwste hype, en niet zozeer een daad van verzet tegen uitbuiting of beschadiging van het milieu. In de jaren negentig probeerden bedrijven ons een lifestyle te verkopen – ervaringen, belevenissen. Nu proberen ze ons een moraal te verkopen. Kijk naar Starbucks.
De advertentiecampagne vertelt dat je daar veel meer dan een kop koffie kunt kopen: je koopt een persoonlijke ethiek. Je komt bij Starbucks op een plaats waar je niet alleen koffie kunt kopen, maar waar ook mensen elkaar ontmoeten, waar je een deel van de gemeenschap bent. Die koffie is geteeld op een verantwoorde manier, met aandacht voor mens en milieu. Dus je koopt ook een stukje ecologisch bewustzijn. Nu kun je wel zeggen: ‘‘Het is niet alles’’, maar alle kleine beetjes helpen, en het is belangrijk dat we bewuster leren omgaan met het milieu. Alhoewel, het is een dubbeltje op zijn kant. Het kan net zo goed een drogredenering zijn.
Dit soort producten kopen maakt ons dan niet bewuster. Integendeel, het stelt ons gerust, waardoor we niet langer de drang voelen er écht over na te denken. We denken: kijk eens hoe we ons wentelen in goedheid! Ondertussen valt onze levensstijl nog steeds niet te rijmen met wat deze planeet kan verdragen. Dat is het ultieme doel van het kapitalisme: ons laten ophouden met denken.”
Slavoj Žižek over Max Havelaarkoffie bij Starbucks
Klein Is Overvloedig: minder werken voor het milieu en het elimineren van armoede en oorlog
“De Amerikaanse economieprofessor Juliet Schor heeft een wel erg originele oplossing voor de economische én ecologische crisis: we moeten met zijn allen minder gaan werken.”
staat te lezen op de website van Knack.
Origineel? Hmmm… dat is precies wat ik zelf al twintig jaar bewust doe. Later ontdekte ik dat mijn buikgevoel ook nog echt economisch steekhield ook:
De visionaire economist J.W. Smith schrijft er al vele jaren over, maar voor de minder studiegezinde medemens balde hij het hier samen: “The simplicity of eliminating poverty and war will stun you” op de site van het Institute For Economic Democracy.
citaat:
“Among the large numbers of unemployed will be people well qualified to calculate the number of productive jobs in a fully rationalized, efficient, economy. We will assume their calculations will match ours, two to three days work per week outside the home for each employable citizen. From that calculation, Congress would pass and a President would sign, or a voter referendum would mandate, a reduction of the work week by that 50%. A productive job for each is now guaranteed.”
Ook fijn om te lezen is dat het “klein-is-fijn” adagium eveneens door steeds meer publieke stemmen wordt bijgetreden. E.F. Schumacher lanceerde het uiteraard al in de vroege jaren zeventig, toen ik nog zat te knikkeren op de speelplaats.
They want production to be limited to useful things, but they forget that the production of too many useful things results in too many useless people.
Maar ook Juliet Schor laat nu optekenen:
“Critici zullen zich afvragen hoe dat systeem van kleinschalige, lokale productie en werktijdverkorting ooit het bestaande systeem van massaproductie kan vervangen?
Het bestaande systeem speelt het spel niet eerlijk, het vertrekt vanuit een verkeerde economische basis. Zo betaalt het niet voor de ware kosten die het veroorzaakt, waardoor het er heel wat productiever uitziet dan het in feite is. Kijk bijvoorbeeld naar de landbouw: als je de bodem vernietigt door een intensief gebruik van pesticiden, dan heb je misschien nu wel een grote opbrengst, maar als later je ecosysteem instort, ben je alles weer kwijt. Ook fossiele brandstoffen lijken alleen maar goedkoop, maar zijn het niet omdat de milieukost niet in rekening wordt gebracht. ‘Grootschalig is goedkoper’, was een van de belangrijkste argumenten van het business as usual-systeem, maar we weten nu dat dat niet zo is.”
En als je kijkt waar de jobs tegenwoordig vandaan komen – in de VS althans, van Europa ken ik de cijfers niet zo goed – dan is dat veelal van kleine bedrijfjes die zeer dynamisch en innovatief zijn. Zij leggen de grote jongens zelfs het vuur aan de schenen, die vaak alleen overleven door de kleintjes op te kopen. Dus er is echt wel reden om te denken dat het tijdperk van de grootschaligheid op zijn einde loopt. Ook op financieel gebied: we zien nu wat dat systeem heeft meegebracht aan problemen en herhaalde instabiliteit.
De Engelse prof George Monbiot ging enkele jaren geleden zelfs zover:
“For many years, well-meaning liberals have supported the fair trade movement because of the benefits it delivers directly to the people it buys from. But the structure of the global food market is changing so rapidly that fair trade is now becoming one of the few means by which small farmers in poor nations might survive. A shift from small to large farms will cause a major decline in global production, just as food supplies become tight. Fair trade might now be necessary not only as a means of redistributing income, but also to feed the world.”
uit zijn column “Small Is Bountiful“.
Voila, meer heb ik vandaag niet meer te vertellen.
Van utopie tot verandering: de lange weg naar een nieuwe coöperatieve bank
John Steinbeck beweerde ooit dat het socialisme in Amerika nooit is aangeslagen omdat de armen zichzelf niet als proletariaat zagen, maar als tijdelijk in geldnood verkerende miljonairs. Vandaag stelt zich de vraag: willen we onze kinderen laten opgroeien in een samenleving van permanent in geldnood verkerende ex-miljonairs?
Dirk Barrez geeft in zijn laatste nieuwsbrief een stand van zaken over de ‘in oprichting zijnde’ nieuwe Belgische coöperatieve bank.
TIP : Surf zeker ook eens naar de website van Dirk Barrez: www.pala.be
De jongste dagen kon u in diverse kranten lezen over een nieuwe coöperatieve bank in oprichting. En, is Global Society daar bij betrokken? Zo vroegen sommigen zich af.
Ja, inderdaad, we zijn daar bij betrokken, van in het allerprilste begin. En we vertellen u graag wat meer, want de communicatie vertoont – om diverse redenen – nog enkele gaten.
Een kleine en betrokken geschiedenis
Journalisten die hun werk goed doen, vissen uit dat een aantal organisaties de oprichting van een nieuwe coöperatieve bank bestuderen.
Met Global Society vzw zitten we zelfs van voor de start op de eerste rij en behoren we tot de allereerste kleine kern van initiatiefnemers.
Dat maakt het makkelijker om het verhaal te vertellen… al is het dan een verhaal dat nog lang niet volledig is en zelfs onvoldoende afgerond om vandaag al mee te mobiliseren. Wij, en anderen, zullen nog hard aan de kar moeten trekken.
Het goede nieuws is dat zulke coöperatieve bank – net als ons zusterinitiatief van DeWereldMorgen.be – kan lukken, als alle bouwstenen tijdig op hun plaats vallen. We serveren graag een betrokken verhaal.
Prelude – de aanloop
Half maart 2008, nog ruim voor de financiële crisis echt losbarst in ons land, schreef ik hier in PALA en ook in de krant De Standaard de opinie ‘Andere banken graag’ met daarin de vraag: ‘waar zijn onze coöperatieve en overheidsbanken?’ Er komen nogal wat reacties op.
Dat pleidooi voor nieuwe coöperatieve en overheidsbanken herneem ik met meer kracht in het boek Van eiland tot wereld. Appèl voor een menselijke samenleving dat in september 2008 verschijnt. Daarin staan nog tal van andere voorstellen, bijvoorbeeld om autonome bewegingsmedia op te richten.
Omdat op dat ogenblik ook bij ons de bankencrisis volop losbarst en onze systeembanken Fortis, Dexia en KBC in elkaar tuimelen – en alleen maar overeind kunnen blijven dank zij massale overheidssteun – is er in de samenleving groeiend oog en oor voor de optie van alternatieve banken.
Alleen de media hebben daar op dat ogenblik nog altijd niet veel oren naar en blijven grotendeels gevangen in de neoliberale waan dat enkel de markt een oplossing zou kunnen bieden… onbegrijpelijk op een ogenblik dat de markt compleet faalt en tal van privégrootbanken de boeken en de kantoren letterlijk dicht zouden moeten doen zonder de hulp van honderden miljarden euro aan fiscale middelen van ons allemaal.
Het begin
Na een voordracht ‘Van eiland tot wereld’ op 4 februari 2009 in Leuven met een opvallend pleidooi voor nieuwe coöperatieve en overheidsbanken, volgt er nog een lang gesprek op café. Daarin vind ik me met GH die vurig van oordeel is dat we uit onze pijp moeten komen om dat idee ook echt te gaan realiseren.
In de late en ook al vroege uurtjes is er de allereerste brainstorming. We beogen een initiatief om te komen tot een nieuwe coöperatieve bank, gedragen door oude en nieuwe sociale bewegingen, en door een steeds groeiende schare van klanten-coöperanten. GH verkiest voorlopig niet bij zijn volle naam bekend te zijn. Maar als dit bankinitiatief staat waar het vandaag staat, is dat in heel grote mate aan hem te danken.
De volgende dag al stelt GH alvast een naam voor, in twee talen. Het is het begin van veel meer.
Voortgang – trekkersgroep van vijf
Vooral GH toetst dan enkele maanden het idee af, maakt zijn huiswerk, legt interessante contacten en verzamelt op 19 mei 2009 een eerste kring van bijkomende trekkers: Marc Bontemps, DC (die ook liever onbekend blijft) en Michel Genet. Dan zijn we, samen met GH en mezelf, met vijf. We denken volop aan een nieuwe Bacob of ASLK.
DC legt het door de groep geboetseerde projectvoorstel eind juli 2009 in de uiteindelijk juiste plooi. Van 19 mei tot september zijn er, vaak op aangeven van of onder impuls van Michel Genet en Marc Bontemps, gesprekken met heel veel mensen uit vooral de financiële wereld, in wisselende samenstellingen (naargelang wie kan). Marc Bontemps manifesteert zich nu als de stevigste trekker.
De initiatiefgroep breidt uit
Na de zomer zijn de plannen voldoende rijp om er nog andere organisaties bij te betrekken, in de eerste plaats de organisaties die anders willen omgaan met geld, Netwerk Vlaanderen en de tegenhanger Réseau Financement Alternatif. Dat gebeurt op een vergadering in Leuven op 11 oktober 2009. Het initiatief wordt op nogal wat enthousiasme onthaald. Van beide organisaties komen er mensen bij.
Vooral Bernard Bayot zal een dynamische rol vervullen en als medetrekker een flinke aanwinst betekenen. Ook YM en MC doen volop hun intrede, hun grote kennis van de financiële wereld is heel waardevol.
Op dat ogenblik ben ikzelf, samen met Han Soete, al enkele maanden bezig om tal van sociale bewegingen, verenigingen en ngo’s te overtuigen om partner te worden van een nieuw medium, het latere DeWereldMorgen.be – dat effectief van start zal gaan op 1 maart 2010, een datum die dan al vastligt.
Op vergelijkbare wijze inventariseer ik voor de bancaire kerngroep de mogelijkheden om de boer op te gaan om partners te betrekken bij het initiatief voor een nieuwe coöperatieve bank. En de meest actieve leden gaan inderdaad op pad, vooral Marc en ook ikzelf aan Nederlandstalige kant, Bernard Bayot aan Franstalige zijde. Zijn organisatie blijkt zodanig ingebed in het maatschappelijk weefsel dat onder andere daarom de dynamiek binnen de initiatiefgroep meest intens wordt aan Franstalige kant.
Moeizame vorderingen
Het enthousiasme raakt nooit verloren, maar het is wel zo dat de vorderingen in 2010 moeizaam verlopen. Niet zonder redenen.
Het overtuigingswerk voor een project dat bij vele bewegingen en organisaties als (te) ambitieus overkomt, vergt tijd.
Er zijn inderdaad contacten geweest over de overname van een andere bank, en daar is trouwens het laatste woord nog niet over gezegd.
Er zijn diverse contacten geweest met het oog op samenwerking met andere financiële spelers.
En voortdurend is er verder gewerkt aan het meest haalbare zakelijk model. Ik ga hier – heel bewust, en om makkelijk begrijpbare redenen, iedereen leest mee – voorbij aan het zakelijk model dat de nieuwe bank zou kunnen en moeten hanteren om succesvol te zijn.
We zijn er dus nog lang niet, maar wel ver genoeg om in 2011 een belangrijke stap te zetten met een pak nieuwe partners, heel diverse vakbonden, ngo’s en verenigingen.
Oprichting van een coöperatie
Op 6 mei 2011 lukt het om eindelijk met vierentwintig organisaties en personen – waaronder Global Society vzw – de Europese coöperatieve vennootschap NewB op te richten. Doel is de oprichting van een nieuwe coöperatieve bank in België voor te bereiden, ‘een bank van hier, voor ons, van ons’. De basiswaarden zijn geplukt uit het vele voorbereidende werk.
En nu?
Eén en ander lijkt me vrij duidelijk.
Alle betrokkenen in dit initiatief moeten doordrongen raken of blijven van de ‘sense of urgency’. Want het rommelt nog altijd minstens even sterk op de financiële markten, en een zo mogelijk nog zwaardere financiële crisis is allerminst uit te sluiten. Zeker aan Vlaamse kant moet er aan dynamisme worden herwonnen.
Dus… vliegensvlug het huiswerk maken dat nog rest om de haalbaarheid in te schatten… het nodige kapitaal verzamelen… een startticket verwerven… en vooral een brede populaire beweging opstarten die de nieuwe coöperatieve bank wil omarmen en groot maken.
Een rol voor Global Society en PALA
Met Global Society vzw hebben we, onder andere ook op basis van de ervaring met DeWereldMorgen.be, vrij goede ideeën over hoe we die bank mee op de sporen kunnen zetten. Niet voor niets hebben we al die tijd mee hard aan de kar getrokken.
Maar eer we zover zijn, is het wel zien en inschatten hoe hard het middenveld echt in beweging wil komen voor die nieuwe coöperatieve bank, hoeveel samenwerking erin zit met andere financiële initiatieven en hoeveel engagement er reëel wordt genomen. We gaan hier niet oproepen voor die nieuwe bank als we daarvan onvoldoende zeker zijn. We zullen ook blijven aandringen om samenwerking te blijven zoeken met min of meer gelijkgestemde financiële spelers.
De ervaring vertelt me dat het heel nuttig zal zijn om, aanvullend op de gevestigde organisaties, mensen in beweging te krijgen vanuit veel jongere initiatieven als Global Society. Als de tijd rijp is – en als er nieuws te melden is – dan hoort u er alles over via PALA.
Ik hoop dat iedereen in dit verhaal – van dichtbij of van verder betrokken – zijn of haar verantwoordelijkheid neemt, zodat we nog op tijd komen met dit initiatief. De tijd dringt om de macht over het geld en het geldwezen terug in de handen van de samenleving te krijgen – en om opnieuw volop te bouwen aan een duurzame economie waar iedereen goed van kan leven.
Dirk Barrez
