Test-Aankoop 12/2012: Palmolie onder de loep

In het Test-Aankoop Magazine van december 2012 werden de Oxfam-Wereldwinkels vermeld in een artikel over palmolie.

1. Link naar het artikel: korte versie
2. Link naar de volledige PDF: uitgebreide versie

Ben & Jerry’s gaat 100% Fairtrade – gaat Unilever weldra samen met Chiquita de boot in?

Volgens nogal wat leerlingen, die ik de afgelopen weken mocht toespreken, is dit nieuws het bewijs dat fair trade definitief de norm gaat worden.

Uitstekend nieuws, inderdaad! Daarvoor gingen veertig jaar geleden de Wereldwinkels toch? En nu zijn ze zover. Tijd om op pensioen te gaan als winkelnetwerk? Want Unilever of Mars, die willen ze niet in de eigen wereldwinkelrekken. Tja … zo teken je … je eigen doodsvonnis. Maar erger nog, je vergeet het goeie van wat je zelf in gang hebt gezet, te benoemen en te verzekeren. En dat is unfair ten overstaan van generaties vrijwilligers, partners in het zuiden en fairtradeklanten. En moedige bedrijfsleiders.
UPDATE: het blijde nieuws kwam me ter ore dat Wereldwinkel Leuven het fairtrade aanbod van Ben & Jerry’s gaat verkopen! Mooi zo!!

KLIK OP DE AFBEELDING VOOR HET ARTIKEL OP UNILEVER.BE

Doet me plots ook aan dit artikel op The Economist denken:
Going bananas -Chiquita has tried hard to be good—and got no credit for it

In 2003 Chiquita became the only American company voluntarily to admit to the Department of Justice that it had paid protection money to Colombian paramilitary forces surrounding its plantations. Now it is facing a raft of American and Colombian lawsuits.

Chiquita’s conspicuous lack of reward is beginning to worry some veteran campaigners. Neither Dole nor Del Monte has been interested in following Chiquita in signing a global union agreement [...] It’s not sustainable for any company in a competitive sector to make progress and gain no recognition for it [...]

Een stevige doordenker…

financiële crisis verbleekt bij nakende olie- én suikercrisis – de ‘diabetes type 2′ catastrofe

Lees ook op deze blog: de olie die we eten

voor iedere calorie die we eten, verbranden we er tien in de vorm van aardolie

“Voor het eerst in de geschiedenis groeit er een generatie op waarvan een deel door de ouders zal worden overleefd,”

volgens de Britse overgewichtsprofessor Tim Lang.

Mensen maken zich zorgen over de financiële crisis en eisen een oplossing. Maar de échte crisis kondigt zich pas binnen maximaal vijf jaar aan: de oliecrisis. Prijzen zullen dan een eerste keer pieken rond de 200 euro per vat (vandaag zitten we aan de helft hiervan). Onze oliegedreven economie is hierop niet voorbereid. Tot overmaat van ramp zal de bevolking, die het hoofd moet gaan zien te bieden aan de dramatische gevolgen hiervan, misschien wel fysisch té zwak zijn om zich te verdedigen:

“Twee Zweedse cardiologen schreven in een open brandbrief aan hun regering dat ze alarmerend veel jonge mannen en zelfs pubers tegenkomen die ‘rondwaggelen met het hart en bloedvatstelsel van een bejaarde’,”

meldde paleoprofeet Melchior Meijer onlangs in het nederlandse Algemeen Dagblad.

over olieverslaving: The hunt for black gold

Er waart dezer dagen een Powerpoint rond, die protesteert tegen hoge benzineprijzen. Misschien/wellicht kreeg je ‘m ook al ongevraagd in je mailbox. De oplossing die hierin wordt voorgesteld is helaas even simplistisch als symptomatisch voor het gebrek aan realiteitszin, welke zelfs goed(bedoelend)e mensen treft. Hier kan je ‘m downloaden: Benzineprijs.pps (na bekijken, in je prullenbak dumpen!)

We zitten vandaag – voorjaar 2012 – precies op het punt dat peak-oil heet:

WikiLeaks cables: Saudi Arabia cannot pump enough oil to keep a lid on price
Lees het artikel op www.guardian.co.uk/business/

Privé-firma’s als Shell en Total profiteren ongetwijfeld van de hoge olieprijzen.
Maar de grootste spelers zijn inmiddels LANDEN als Iran, Venezuela en Rusland.

“Jongens met wie je je kinderen zou verbieden op te trekken toen ze klein waren,”

zei een goedmenende amerikaanse politicus in deze beklijvende reportage:

The hunt for black gold:
Bekijk de reportage in fragmenten op www.cnbc.com.

is er een verband tussen olie- en suikerverslaving?

Voedingsindustrie torpedeerde WHO-advies

In haar rapport Dieet, Voeding en de Preventie van Chronische Ziekte wilde de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) in 2003 opnemen dat suiker in een verantwoorde voeding niet meer dan tien procent van de energie mag leveren. De voedingsmiddelenindustrie vond een bovengrens van 25 procent echter streng genoeg. Dat getal is afkomstig van het International Life Sciences Institute – een ‘onafhankelijke’ onderzoeksinstelling die wordt betaald door Coca Cola, Pepsi Cola, General Foods, Kraft en Procter & Gamble. Toenmalig WHO-Directeur Generaal Gro Harlem Brundtland verwachtte dus een pittige discussie. Maar die bleef uit. In plaats daarvan kreeg ze een ijlbrief van de Amerikaanse Suiker Associatie. ‘Schrap de passage over suiker onmiddellijk of we zorgen dat u de Amerikaanse overheidssteun van 406 miljoen dollar per jaar kwijtraakt’. Het dreigement werd aanvankelijk niet serieus genomen, maar de Britse professor Phillip James, voorzitter van de International Obesity Taskforce en mede-auteur van veel eerdere WHO-rapporten over voeding waarschuwde in The Guardian: ‘De suikerbaronnen zijn goed bevriend met de machtige Bush-clan, dus hun dreigement is niet zonder substantie.’ James kreeg gelijk. Het 10 procents advies werd geruisloos geschrapt. Brundtland stapte op.

uit “De honingzoete opmars van de diabesitas” door Melchior Meijer

PITTIG DETAIL:
Gro Harlem Brundtland is onder meer bekend van het Brundtland-rapport, een van de belangrijkste stukken over duurzame ontwikkeling.

DE LABEL BUSINESS: achter de schermen van ethische labels + over Oxfam-Wereldwinkels en haar nieuwe kijk op labels en keurmerken

“Trend 2012: labels voor duurzaamheid verliezen terrein“. Dat kopte de trendsettende Nederlandse marketingblog molblog.nl op 10 December 2011:

Na 23 jaar heeft MaxHavelaar/FairTrade nog maar gemiddeld 28 producten met dat label, op een supermarkt vol met 30.000 SKU’s (bron: Milieudefensie). Gaat het dan zo slecht met duurzaamheid in supermarkten? Neen, die ontwikkelt zich stormachtig. Maar dan wel no-label. Of hooguit met een certificering van een onbekend en ongeladen keurmerk.

Stond gisteren dan weer te lezen bij Toby Webb in “What Alaska’s pullout tells us about the Marine Stewardship Council” :

Some rather troubling news for eco-labels this month with the decision by the Alaskan salmon fishing industry to withdraw from the Marine Stewardship Council (MSC) programme. A decade ago, Alaska salmon became the first fishery of serious scale (with due apologies to Western Australian rock lobster and Thames herring) to become MSC certified and supermarket chains dutifully snapped up this welcome sustainable alternative to its tasteless and ecologically devastating farmed cousin. It was a great moment. Or so we thought.

Op molblog.nl doet men dan ook deze gewaagde doch berekende voorspelling voor het komend jaar: de algemene consumentenlabels voor duurzaamheid gaan vanaf 2012 definitief het onderspit delven.

De praktijk wijst uit dat de burger en de consument twee verschillende personen zijn. Hoewel 90% van de burgers desgevraagd duurzaamheid belangrijk vindt, stijgt het marktaandeel van ‘ethisch’ gepositioneerde producten nooit boven de 2-5%. Dit is al zo lang bekend, dat je mag verwachten dat vroeg of laat ook de mainstream gaat snappen dat ‘het vermarkten van duurzaamheid’ een heilloze weg is als het doel is ‘het verduurzamen van markten’.

KLIK OP DE PRENT VOOR DE STUDIE IN .PDF

DOWNLOAD DE BROCHURE

Wat is het probleem? Labels met duurzaamheidsclaims verzuipen zichzelf in hun bureaucratische mallemolens. Waar het ooit allemaal begon om een faire, zorgende wereld, lijkt het hen vandaag te doen om de knip van de geldbeugel van de keurmerkstempelaars en hun advocatenbureaus. Dat lijkt niet alleen zo. Het is echt zo.

Nemen we als voorbeeld Max Havelaar: 70% van de kosten die in het Noorden worden betaald, om het label te mogen voeren, blijven in het Noorden of dienen om de riante vergoedingen van de keurslagers van het label in het Zuiden te vergoeden. M.a.w. slechts 30% belandt bij de boerengroepen in het Zuiden, onder de vorm van producentenopvolging en -ondersteuning. Een Cubaanse partner van de Oxfam-Wereldwinkels klaagde onlangs nog dat ze 60.000 euro aan premies ontvangen… doch 40.000 euro aan kosten dienden te betalen aan FLO, om erkend te blijven.

Niet zo gek, dat die Wereldwinkels zich openlijk vragen stellen bij Max Havelaar. Haar Zuid-Afrikaanse wijnpartner Stellar Organics besloot dat voor haar de maat alvast vol was. En ruilde Max Havelaar in voor het Fair For Life-label.
Klik op onderstaand knipsel uit MO-magazine:

Dat de Wereldwinkels luisteren naar de verzuchtingen van hun partners in het Zuiden strekt hen tot eer. Echter…

Sinds de Algemene vergadering van zaterdag 28 januari 2012 is Vera Dua lid van de Raad van Bestuur van Oxfam-Wereldwinkels. Zij deed geheel ter goeder trouw deze uitspraak in een online-artikel d.d. 07/04/2011:

Labels zoals “Rainforest Alliance Certified” of “Fair Trade” hebben ook een hoge graad van betrouwbaarheid omdat het globale keurmerken zijn die toegekend worden aan uiteenlopende producten op basis van algemene duurzaamheidprincipes uitgewerkt door ngo’s die daar geen rechtstreeks economische belang bij hebben.

Op diezelfde Algemene Vergadering sprak de beweging zich ook positief uit over onderstaande stemmingsvraag i.v.m. een hernieuwde kijk op het werken met keurmerken:

De Algemene Vergadering van Oxfam-Wereldwinkels bekrachtigt expliciet volgende elementen [uit de nota]:
 Oxfam-Wereldwinkels werkt naar certificering toe in functie van de ontwikkelingsstrategie van haar partners in het Zuiden. Certificering is voor OWW dus een middel in een ontwikkelingsstrategie, geen doel op zich.
 Oxfam-Wereldwinkels sluit geen keurmerk a priori uit.
[...]

Hopelijk (en wellicht) zal het eerste punt zwaarder gaan doorwegen dan het tweede. Want, zowel Rainforest Alliance als Max Havelaar worden – vanuit niet de minste bronnen – als weinig betrouwbaar geschetst. De wereldwinkels omarmen (in theorie) ALLE keurmerken, sluiten GEEN label a priori uit. Daarover zal nog een flinke boom worden opgezet, durven we veronderstellen.

• Want lees dit eens (je vindt deze informatie helaas op geen enkele andere nederlandstalige fairtradewebsite):
  1. Arbeidsproblemen op theeplantages met Rainforest Alliance keurmerk dynamiteren Unilever’s “Lipton For The Future” programma
  2. overheid Verenigde Staten moeit zich met ruzie tussen Fairtrade International en Bloomberg

LABELS LEIDEN TOT DE VERZWAKKING VAN DE JURIDISCH BINDENDE UNIVERSELE NORMEN

Keurmerken hebben hun beste tijd gehad. En zijn gedoemd te verdwijnen. Dat las je al in de aanhef van dit artikel. Wereldwinkels dienen terug de pioniersfunctie van weleer op te nemen. De enige oplossing ligt dan ook in wettelijke regelgeving. Want daarover ging het bij het ontstaan van de fairtradebeweging: de wereldhandel eerlijk maken door (inter-)nationale rechtsregels.

Labels zijn en blijven privé-initiatieven. Geen sociaal-weldenkend mens die de invulling van onze economie of sociale zekerheid wenst uit te besteden aan privé-belangengroepen. Een wettelijke verankering van het oorspronkelijke fairtradegedachtegoed is dan ook de enige, echte bestaansreden van de fairtradebeweging.

Dat de politieke klasse in ons land hiervoor grotendeels doof blijft, is geen argument. Dat was in de tijd van Daems niet anders. Betrek de politici in openbare debatten bij de zaak. Want soft law is geen optie. LABELS LEIDEN TOT DE VERZWAKKING VAN DE JURIDISCH BINDENDE UNIVERSELE NORMEN. De wetten die onze arbeid reglementeren zijn er gekomen dankzij de vele acties van de arbeidersbewegingen. Waar komen dan deze codes en labels vandaan? Wat willen ze vervangen? Het nagestreefde doel is verworden tot: vermijden dat bedrijven in hun activiteiten gehinderd worden door bindende wetten en regels.

De echte fairtradepioniers zijn ondertussen echte, kleine, sociaal-voelende ondernemers. Lees dit bijzonder interessante, prikkelende en prachtige verhaal van Mott Green, de man achter het kleine, fijne Grenada Chocolate. De goede man slaagt er zelfs in met het zeilschip zijn zelfbereide fairtradechocoladerepen van Grenada naar New York te vervoeren. Sjiek!

Even in de marge, toch ook even deze interessante quote, in het artikel:

“I think it as obscene that not all trade is fair – that unfair trade is allowed to be the rule and fair trade becomes the exception,”

says Vandana Shiva, Ph.D., a physicist and environmental activist, who believes Fairtrade status should only be given to autonomous producers.

Nu, de Wereldwinkels legden zich op de vernoemde Algemene Vergadering plechtig de belofte op, niet over één nacht ijs te willen en zullen gaan. De presentatie, die werd getoond om de vrijwilligers te overtuigen, kun je hier downloaden: AV-20120128-5a-Labels-toelichting.ppt. We volgen het hier verder op de voet op. Een juist geïnformeerde consument is er immers twee waard. Da’s marketing 2.0 .

voorwoord bij bovenstaande brochure “DE LABEL BUSINESS”

“Het verantwoord consumentisme is eerder de nieuwste hype, en niet zozeer een daad van verzet tegen uitbuiting of beschadiging van het milieu. In de jaren negentig probeerden bedrijven ons een lifestyle te verkopen – ervaringen, belevenissen. Nu proberen ze ons een moraal te verkopen. Kijk naar Starbucks.

De advertentiecampagne vertelt dat je daar veel meer dan een kop koffie kunt kopen: je koopt een persoonlijke ethiek. Je komt bij Starbucks op een plaats waar je niet alleen koffie kunt kopen, maar waar ook mensen elkaar ontmoeten, waar je een deel van de gemeenschap bent. Die koffie is geteeld op een verantwoorde manier, met aandacht voor mens en milieu. Dus je koopt ook een stukje ecologisch bewustzijn. Nu kun je wel zeggen: ‘‘Het is niet alles’’, maar alle kleine beetjes helpen, en het is belangrijk dat we bewuster leren omgaan met het milieu. Alhoewel, het is een dubbeltje op zijn kant. Het kan net zo goed een drogredenering zijn.

Dit soort producten kopen maakt ons dan niet bewuster. Integendeel, het stelt ons gerust, waardoor we niet langer de drang voelen er écht over na te denken. We denken: kijk eens hoe we ons wentelen in goedheid! Ondertussen valt onze levensstijl nog steeds niet te rijmen met wat deze planeet kan verdragen. Dat is het ultieme doel van het kapitalisme: ons laten ophouden met denken.”

Slavoj Žižek over Max Havelaarkoffie bij Starbucks

met dank aan VZW UILEKOT

Richard Quest lust ook geen chocolade uit slavernij en promoot met CNN fairtradechocola

CNN’s Richard Quest (wereldberoemd met zijn programma ‘Quest means business’) lust ook geen chocolade waarbij kindslaafjes aan te pas komen. Waar Bloomberg de merites van de fair trade in twijfel trekt, stuurde CNN een ploeg op onderzoek uit naar West-Afrika… en zag dat fair trade daar (wel) waar kan maken, waar het voor staat: menswaardige arbeidsomstandigheden, betere prijzen en dorpen waar kinderen spelen en naar school gaan i.p.v. te moeten werken voor de kost.

De Vlaamse Wereldwinkels grijpen deze uitzending aan om hun lobbywerk op te drijven. De reacties van de chocoladebedrijven beginnen ook binnen te lopen. In de lijn der verwachting: veelal pathetisch en te belachelijk voor woorden. Je kunt ze nalezen op http://thecnnfreedomproject.blogs.cnn.com/.

Richard Quest belooft dit probleem in de loop van dit jaar te blijven oppikken in zijn druk bekeken programma (400 miljoen kijkers!). ‘until the problem is solved’ – zijn woorden.

Zeker blijven afstemmen op CNN dus en houdt hun website in de gaten!