“What’s missing in the WEF discussions is the perspective of the poor. Unfair trade practices and poor working conditions in the developing world, issues that … keep rearing their ugly head, haven’t been raised at all.”

In het Zwitserse Davos kwam afgelopen week de crème de la crème uit de economische wereld bijeen. Een terugblik op het World Economic Forum krijgt u van Piet Pauwels van de Uhasselt en van Jan en Sofie van de Hasseltse Occupy beweging.

‘The low prices of our iPhones and iPads — and the super-high profit margins of Apple — are only possible because our iPhones and iPads are made with labor practices that would be illegal in the United States.’

Apple’s Sweatshop Problem: 16 Hour Days, ~70 Cents An Hour [ fair trade Ipods!? ]

‘Apple’s cash balance is now a quarter of its $415 billion market capitalization and roughly equals California’s 2012-2013 state budget.’

Poornima Gupta in ‘Apple CEO Tim Cook has a problem, a $98 billion problem‘

‘Consumenten gaan iedere dag naar de winkel en ze kopen er globalisering. En dan gaan ze met hun twee zakken globalisering naar huis en zeggen ze als burger tegen hun overheid: bescherm me hiertegen.’

Ben Verwaayen, CEO van Alcatel-Lucent op het Wereld Economisch Forum

in de igloos
in Davos
uiteraard
geen NGOs

Vreemd toch: geen enkele Vlaamse NGO lijkt ook maar iets kwijt te willen over Occupy.

Ik krijg een bericht van YouTube, dat deze video gelicentieerd is door Slate en dus wereldwijd geblokkeerd zal worden.

Nevermind, toch een poging als ode aan Occupy Davos op de vooravond van het Wereld Economisch Forum…

CNN’s Richard Quest (wereldberoemd met zijn programma ‘Quest means business’) lust ook geen chocolade waarbij kindslaafjes aan te pas komen. Waar Bloomberg de merites van de fair trade in twijfel trekt, stuurde CNN een ploeg op onderzoek uit naar West-Afrika… en zag dat fair trade daar (wel) waar kan maken, waar het voor staat: menswaardige arbeidsomstandigheden, betere prijzen en dorpen waar kinderen spelen en naar school gaan i.p.v. te moeten werken voor de kost.

De Vlaamse Wereldwinkels grijpen deze uitzending aan om hun lobbywerk op te drijven. De reacties van de chocoladebedrijven beginnen ook binnen te lopen. In de lijn der verwachting: veelal pathetisch en te belachelijk voor woorden. Je kunt ze nalezen op http://thecnnfreedomproject.blogs.cnn.com/.

Richard Quest belooft dit probleem in de loop van dit jaar te blijven oppikken in zijn druk bekeken programma (400 miljoen kijkers!). ‘until the problem is solved’ – zijn woorden.

Zeker blijven afstemmen op CNN dus en houdt hun website in de gaten!

Megaupload was in december al verwikkeld in een rechtszaak met Universal Music Group (UMG) over een promofilmpje (klik op bovenstaande link). Deze werd op verzoek van UMG verwijderd van YouTube omdat deze inbreuk zou maken op het copyright van de platenmaatschappij. o.m. U2 verkocht haar diensten aan de media-gigant Universal.

U KLIKT TOCH 2?

Op haar website verkoopt U2 badgkes met de boodschappen: “Stand up to rock stars” én “peace”. Wachten is op een reactie van BONO, zelfuitgeroepen über-andersglobalist en geweten van popmuziekland.

Van U2 is geweten dat ze niet graag belastingen betalen. Waarom moeten de liefhebbers van Bono zijn groep dan wel netjes auteursrechten betalen?

KLIK OP DE FOTO VOOR EEN GROTERE WEERGAVE | Foto: AP

Behulpzame fairtrade-activisten met een kluitje in het riet sturen is één,

I sent links and an inquiry to the relevant people in Fairtrade International. Much to my disappointment, to this date there has been no press release from Fairtrade International concerning this issue, nor have I received any further information from them despite repeated inquiries.

de amerikaanse overheid voorliegen echter, wordt bijzonder moeilijk…

vooraf

Zelf heb ik op deze blog richting het fairtradekeurmerk Max Havelaar

• a. al meermaals een waarschuwende vinger opgestoken:
  • ‘Schone’ jurk soms schone schijn
• b. zelfs regelrecht alarm geslagen:
  • geeft het keurmerk Max Havelaar haar bestaansreden op?
  • beleven we fairtradetsunami of fairwash?
• c. doch uiteraard zonder fair trade an sich goedkoop te willen beschadigen:
  • Financial Times tackelt kritiek op fair trade

De Financial Times, die de idee “fair trade” bijtreedt en verdedigt tegen (ultra-)liberale krachten, het kan tellen. Niks wijst er vooralsnog op dat Bloomberg wél van kwade wil mag verdacht worden. Al betwist Faitrade International dit. En dus gaat de overheid op onderzoek uit. Want Bloomberg houdt voet bij stuk.

wat is er aan de hand?

De verkoop van fairtradeproducten groeide sterk in 2010, met een wijnverkoop die haast verdrievoudigde. Meer dan 4.36 miljard Euro aan omzetcijfers, een stijging met 27 procent i.vgl.m 2009, dat trekt de aandacht. Van Bloomberg L.P., de financiële dienstverleningsgigant, zelfs.

Bloomberg.tv stuurde een team zes weken naar Burkina Faso. Ver weg van de glamour van de catwalks in New York, stootte het op kinderen van zelfs slechts 10 jaar jong, die katoen plukten voor de toptextielmerken van deze wereld.

Op het eerste zicht misschien van weinig nieuwswaarde. In de textielindustrie blijft uitbuiting eerder regel dan uitzondering. Ook bij ons in Vlaanderen lanceerde de Schone Kleren Campagne woensdag j.l. nog haar nieuwe brochure “Wij willen Schone Kleren“, met een ludieke actie in de Brusselse Nieuwstraat. Al hebben deze laatsten het vooral over de omstandigheden waaronder de afgewerkte producten worden gemaakt. Veelal onderbelicht blijven de minstens even grote wantoestanden bij het produceren van de basisgrondstof katoen. En het valt dan ook toe te juichen dat Bloomberg hierrond wenst te berichten. Echter na

1. 1) het ontvangen van het hogergenoemde zegebulletin over de cijfers voor 2010 van Fairtrade International én
2. 2. de invoering van de anti-slavernijwet in California (per 1 januari 2012)

wilde het team van Bloomberg ook wel eens weten, hoe het zit met de claims vanuit de fairtradesector, dat het een adequate controle uitoefent op het tegengaan van kinderarbeid en -slavernij in de katoenproductie in Burkina Faso.

Een gerechtvaardigde reflex, aangezien het in de USA verboden is met overheidsgeld textiel aan te kopen, waarvan de oorsprong in Burkina Faso (alsook Benin, China, Tajikistan en Uzebekistan) ligt. Precies omwille van de meer dan zware vermoedens, dat niemand kan garanderen dat het dergelijke misstoestanden kan voorkomen. Het was dan ook onbetaalbare reclame geweest voor de eco- en fairtradelabels had Bloomberg mogen constateren, dat de controle van de keurmerken waterdicht zou zijn.

Helaas… het draaide uit op alarmfase rode oortjes. Zeer opmerkelijk. Want bio- en/of fairtradekatoen zijn op zich al erg kleine niches: naargelang de bron lag in 2008 de wereldproductie van gecertificeerde biologische (ontpitte) katoenvezel rond de 100.000 ton ofte 0,05% van de wereldwijde katoenproductie wat – volgens de FAO – resulteerde in 0.9% marktaandeel. Daarbinnen is fairtrade op haar beurt natuurlijk ook nog eens een niche. Verder is Burkina Faso een liliputter als biokatoenproducent, met haar 0,3% aandeel in de wereldproductie.

(voorlopige?) conclusies

Wanneer de controles van de keurmerken hier al niet goed blijken te gebeuren of te kunnen, kan men enkel twee spijkerharde conclusies trekken:

1. Een door keurmerken aangedreven markt doet haar werk NIET als het gaat om verduurzaming en eerlijker maken van de handelsverhoudingen met het zuiden.

2. De fairtradebeweging moet primordiaal inzetten op beleidsbeïnvloedend werk. Geen keurmerk is opgewassen tegen menselijke willekeur. Noch die in het Noorden, noch die in het Zuiden van de wereld. Noch die onder de textielhandelaars, noch onder die van de katoenproducenten.

Verder zouden de beste dagen van het fairtradekeurmerk wel eens kunnen geteld zijn, mochten de onderzoekers van de V.S. de bevindingen van Bloomberg bevestigen. Erg hoeft dit geenszins te zijn. Integendeel!

Onderstaande quotes komen uit een bijzonder interessant artikel op de website EthicalCorp: Eco-labels: radical rethink required.

[...]the mass proliferation of eco-labels in the marketplace – 400 and counting – and the move to mainstream for many (thus removing their value as a differentiator) is significantly reducing their value.

In this future new business models will emerge whose DNA will embed factors previously requiring certification, and civil society will find more effective and efficient ways of holding business accountable.

“Everything counts in large amounts” was de titel van een eighties-hitje voor Depeche Mode. Dit als adagium uitdragen als fairtradekeurmerk resulteert in hetzelfde vluchtige karakter eigen aan de popmuziekindustrie. Het onderscheidend vermogen raakt zoek in de waan-van-de-dag en met duurzaamheid heeft het al helemaal geen uitstaans.

WAT: Deze drie crisissen kunnen niet los van mekaar gezien worden.

Twee vrijwilligers van de NGO’s Greenpeace en Oxfam lichten dit deze avond toe met woord en beeld.

WIE: Luc Vandendorpel (Greenpeace) en Kristof Croes (Oxfam-Wereldwinkel Hasselt)

Organisatie: Fair Trade Alken en de gemeente Alken.

i.h.k.v. de GROEI-campagne van Oxfam in België

De radioreportage kan je hier beluisteren.

“De Amerikaanse economieprofessor Juliet Schor heeft een wel erg originele oplossing voor de economische én ecologische crisis: we moeten met zijn allen minder gaan werken.”

staat te lezen op de website van Knack.

Origineel? Hmmm… dat is precies wat ik zelf al twintig jaar bewust doe. Later ontdekte ik dat mijn buikgevoel ook nog echt economisch steekhield ook:

De visionaire economist J.W. Smith schrijft er al vele jaren over, maar voor de minder studiegezinde medemens balde hij het hier samen: “The simplicity of eliminating poverty and war will stun you” op de site van het Institute For Economic Democracy.

citaat:

“Among the large numbers of unemployed will be people well qualified to calculate the number of productive jobs in a fully rationalized, efficient, economy. We will assume their calculations will match ours, two to three days work per week outside the home for each employable citizen. From that calculation, Congress would pass and a President would sign, or a voter referendum would mandate, a reduction of the work week by that 50%. A productive job for each is now guaranteed.”

Ook fijn om te lezen is dat het “klein-is-fijn” adagium eveneens door steeds meer publieke stemmen wordt bijgetreden. E.F. Schumacher lanceerde het uiteraard al in de vroege jaren zeventig, toen ik nog zat te knikkeren op de speelplaats.

They want production to be limited to useful things, but they forget that the production of too many useful things results in too many useless people.

Maar ook Juliet Schor laat nu optekenen:

“Critici zullen zich afvragen hoe dat systeem van kleinschalige, lokale productie en werktijdverkorting ooit het bestaande systeem van massaproductie kan vervangen?

Het bestaande systeem speelt het spel niet eerlijk, het vertrekt vanuit een verkeerde economische basis. Zo betaalt het niet voor de ware kosten die het veroorzaakt, waardoor het er heel wat productiever uitziet dan het in feite is. Kijk bijvoorbeeld naar de landbouw: als je de bodem vernietigt door een intensief gebruik van pesticiden, dan heb je misschien nu wel een grote opbrengst, maar als later je ecosysteem instort, ben je alles weer kwijt. Ook fossiele brandstoffen lijken alleen maar goedkoop, maar zijn het niet omdat de milieukost niet in rekening wordt gebracht. ‘Grootschalig is goedkoper’, was een van de belangrijkste argumenten van het business as usual-systeem, maar we weten nu dat dat niet zo is.”

En als je kijkt waar de jobs tegenwoordig vandaan komen – in de VS althans, van Europa ken ik de cijfers niet zo goed – dan is dat veelal van kleine bedrijfjes die zeer dynamisch en innovatief zijn. Zij leggen de grote jongens zelfs het vuur aan de schenen, die vaak alleen overleven door de kleintjes op te kopen. Dus er is echt wel reden om te denken dat het tijdperk van de grootschaligheid op zijn einde loopt. Ook op financieel gebied: we zien nu wat dat systeem heeft meegebracht aan problemen en herhaalde instabiliteit.

De Engelse prof George Monbiot ging enkele jaren geleden zelfs zover:

“For many years, well-meaning liberals have supported the fair trade movement because of the benefits it delivers directly to the people it buys from. But the structure of the global food market is changing so rapidly that fair trade is now becoming one of the few means by which small farmers in poor nations might survive. A shift from small to large farms will cause a major decline in global production, just as food supplies become tight. Fair trade might now be necessary not only as a means of redistributing income, but also to feed the world.”

uit zijn column “Small Is Bountiful“.

Voila, meer heb ik vandaag niet meer te vertellen.