Over hoe discounters tot hun Fairtradeprijzen komen < Siegfried Bracke waarschuwt

Op Foodlog onderzoekt men momenteel hoe de prijs van bioproducten tot stand komt. De vraag steekt daarbij op: is bio kopen bij Lidl even goed dan bij je bio speciaalzaak? Ik stak een helpend handje toe en citeerde uit een blogstukje, dat ik in september 2015 schreef en mijn nieuwere lezers misschien niet bekend zal zijn. Maar asjemenou, met die ene reactie op Foodlog.nl blijkt de kous toch nog niet af…

Ik heb hier nog een ouwe prijsopbouw (2013) van een pak Oxfam bio rietsuiker uit Paraguay.

Niet alles gaat vandaag nog op voor zo’n pak, nog steeds te koop in de Oxfam-Wereldwinkels. De suikerproducenten hebben inmiddels, dankzij de gegarandeerde afzet die ze kregen via het ideeële bio en fairtrade circuit, een eigen fabriek durven bouwen. Ze telen en verwerken hun suiker nu tot een product dat uitgevoerd kan worden. Een garantie die een discounter niet snel zal geven.

Merk op in de Oxfam-prijsopbouw hoe Europa (ook vandaag nog) 0.21 euro importheffing opeist. Europa houdt niet van vluchtelingen, maar ook niet van ondernemende boeren in arme landen. Wat ze ‘verdienen’ door hun suiker zelf te verwerken en verpakken, moeten ze aan onze buitengrenzen in de collectebus van de EU leggen.

Dat laatste weet ook Lidl. Op de website van de Duitse Max Havelaar kan je met je Fairtrade code lezen dat je tablet Fairglobe Bitter-Schokolade gemaakt wordt van cacao uit Ghana. Er komt ook nog ‘iets’ uit Swaziland.

Dat iets wordt niet benoemd, maar is de suiker. Die kwam eerder uit Paraguay en was onderhevig aan dezelfde taks als welke de Oxfam-boeren treft. (NOOT: WAT VOLGT BLIJKT TEN LANGE LESTE UIT TE DRAAIEN OP EEN INSTINKER VAN FORMAAT…)

Voor Swaziland vertegenwoordigt de suikerindustrie 96 % van hun totale uitvoer naar de EU, goed voor 12 % tot 20 % van hun BBP. Door de nieuwe suikerpolitiek van de EU ontstond het gevaar dat het land € 339 aan invoerrechten zou moeten gaan betalen op een gemiddelde marktprijs van ongeveer € 567 per ton suiker. De schrik sloeg Swaziland op de benen. Het stond op deze manier onder enorme druk om een bilaterale EPA-overeenkomst te ondertekenen met Europa.

Swaziland ondertekende de overeenkomst uiteindelijk en stelde zo haar preferentiële markttoegang (= geen importtaks) tot Europa veilig. Lidl ging zijn fairtradesuiker voortaan in Swaziland bestellen en dumpte (bedankte klinkt niet zo als ik het voel) de producentenorganisatie in het nochtans ook erg arme Paraguay.

Zoals ik al ergens anders op Foodlog zei: Lidl doet niet aan politieknoch aan volksverheffing.


september 2015

De fairtradesuikerpartner uit Paraguay (prent 1) werd dus door Lidl ingewisseld voor een andere organisatie (prent 2) in Swaziland, maar wie of wat lezen we er niet.

februari 2017

De suiker komt nu dus uit Swaziland. Tenminste, dat lezen we nog steeds op de Duitse Fairtradewebsite, bij de bewuste LIDL-FT-chocolade.

Maar… volgens dezelfde website van Fairtrade Duitsland bestaat er geen Fairtradesuikerproducent meer in Swaziland!!?? (zie prenten 3 en 4, hieronder)

Transparantie en geloofwaardigheid zijn ver weg op deze website van Fairtrade Duitsland. Die laatste vermeldt dus op haar website effectief NIET dat er vandaag ook nog suiker uit Swaziland in de LIDL-chocolade zit, maar wat zit er daar dan WEL in, uit dit Zuid-Afrikaanse land? Of shopt LIDL voortaan op Mauritius? Alleszins, wat een kermis, zou mijn moeder zeggen.

En wat een geluk dat over dit soort praktijken zich verder niemand druk maakt, wereldwinkelvrienden. Maar anderzijds, zulks dacht Siegfried Bracke allicht ook. Niet?

WOENSDAG 23 SEPTEMBER 2015

WOENSDAG 23 SEPTEMBER 2015

20 FEBRUARI 2017

MAANDAG 20 FEBRUARI 2017


Krijn Poppe geeft gratis basisles wereldeconomie op Foodlog.nl

Mensen, jullie lezen toch ook nog voldoende mee op Foodlog.nl?

Krijn Poppe op Foodlog in een draad in gang gezet door Jan Douwe van der Ploeg:

Ik las afgelopen maand Sven Beckert’s boek Empire of Cotton (ook in het Nederlands vertaald) waarin wordt uitgelegd hoe de eerste industriele revolutie het systeem van spinnen en weven van katoen verplaatste van de boeren naar de fabriek, waarna de natie-staat werd uitgebouwd om dit met instituties (van arbeidsrecht tot kanalen) te ondersteunen, en de natiestaat ook zo machtig werd dat het mogelijk was die in te zetten voor kolonisatie en zo ook de boeren in het Zuiden in de mondiale economie op te nemen, het thuis spinnen en weven aldaar onprofijtelijk te maken en boeren afhankelijk van de mondiale economie te maken.
Een mooi boek dat laat zien hoe de political economy werkt. (Wat te lezen na Jan Douwe: Sven Beckert). En hoe dus ondernemerslandbouw de boerenlandbouw verdringt.

Dat roept allereerst de vraag op of dat erg is. Soms wel omdat arme boeren er niet op vooruitgaan of worden gemarginaliseerd en vooral de anderen in het systeem er aan verdienen. Voor Nederland denk ik dat de boeren die er nu zijn en de boerenzoons die wat anders zijn gaan doen gezamelijk beter af zijn dat de vorige generatie boeren in de jaren 50. In ieder geval in materiele welvaart. Maar natuurlijk waren er veranderingskosten.

Ten tweede roept het de vraag op wat je moet doen om die boerenlandbouw te beschermen tegen de verdringing door de kapitalistische ondernemerslandbouw -als je dat wilt. Dat lijkt me nog niet zo simpel en ik las in de discussie hier ook nog niet direct het ei van Columbus. Ingrijpen in financieringsverhoudingen? Bepaald bedrijfssysteem subdieren? Specialisatie verbieden en mensen verplichten 3 gewassen te telen? Schaalvergroting verbieden? Het lijkt me allemaal niet erg effectief.

Misschien moet je wel concluderen dat boerenlandbouw in ons ondernemersklimaat waarin boeren geintegreerd zijn in internationale ketens geen kans heeft en vooral een daad van verzet of wanhoop of emancipatie is in regio’s waar toetreding erg gemakkelijk is (zoals Italie) en de arbeid niet welkom is in de industrie of dienstensector door hoge werkeloosheid.

MEER GRATIS LES LANDBOUWECONOMIE OP KJ'S SLIDESHARE

MEER GRATIS LES INTERNATIONALE LANDBOUWECONOMIE OP KJ’S SLIDESHARE

Compani, El Parachutero, de Wroeter, de IJsboetiek en de Bakkerijschool van Hasselt werken met Oxfam-biosuiker Manduvirá (Paraguay)

Als alles goed gaat, krijgen we in Hasselt op 24 april weer een vertegenwoordiger van biosuikerproducent Manduvirá uit Paraguay op bezoek. Drie jaar geleden was Andrés González Aguilera, general manager bij deze fairtradesuiker-coöperatieve, reeds onze gast voor een dag.

Afgelopen maandag trok ik tijdens de uitreiking van de Limburgse FT-toffees 2017 onderstaande foto’s van Herman, één van de stuwende krachten achter Compani, de eerste coöperatieve bakkerij van Limburg. Zij verwerken de biologisch geteelde suiker van Manduvirá in hun producten.

Naast Compani heb ik in onze regio nog weet van vier andere plaatsen die Oxfam suiker in grote hoeveelheden omzetten.

  1. El Parachutero natuurlijk, het artisanaal broodatelier in Heusden, winnaar van de fairtradetoffee 2017.
  2. De Ijsboetiek, het ijssalon in Tuilt-Hasselt, waar men de suiker verwerkt in heerlijk ijs op basis van geitenmelk.
  3. Arbeidscentrum De Wroeter, waar in Kortessem mensen, die op de gewone arbeidsmarkt moeilijk een plek vinden, o.m. confituur maken, te koop in de Oxfam-Wereldwinkels.
  4. De Bakkerijschool van Hasselt tenslotte, die bij onze wereldwinkel de suiker in grote zakken bestellen voor hun gebak en patisserie, te koop in de erg populaire schoolwinkel.

Limburgse Fair Trade Toffees 2017 voor El Parachutero, Arjan Goemans en wereldwinkels As en Opglabbeek

Met de zevende uitreiking van de FairtradeLimburg-toffee gaf deputé Frank Smeets maandagnamiddag weer enkele Limburgers de erkenning die ze verdienen, voor hun bijzondere bijdrage aan de promotie van fair trade in onze provincie.

In coöperatieve zorgbakkerij ComPani in Houthalen kwamen drie laureaten uit de bus: bakkerij El Parachutero uit Heusden, Arjan Goemans (docent aan PXL Education) en de samenwerking tussen de wereldwinkels van As en Opglabbeek.

El Parachutero: lokale bekenheid

Eén van de winnaars van dit jaar, El Parachutero, is ook een artisanaal broodatelier, met ontbijtrestaurant en saladebar. Johan Snyders en Marie Soors zijn inmiddels goed bekend voor hun handbereide hartige natuurbroodjes en kraakverse salades, gemaakt van lokale, seizoensgebonden producten. Waar mogelijk gebruiken ze Fairtrade-producten, zoals koffie, thee en fruitsappen van Oxfam-Wereldwinkel Hasselt of patisseriechocolade van Callebaut.

El Parachutero is ook een afhaalpunt voor de bio seizoensgroenten pakketten van bio Bernd. Met het ‘thuiskomertje’ neem je de niet opgegeten broodjes mee naar huis zodat er niks verspild wordt.

Wereldwinkels treden buiten eigen gemeentegrenzen

De vrijwilligers van Oxfam-Wereldwinkels Opglabbeek-As verdienen de toffee voor hun blijvende inzet om fairtrade bij allerlei activiteiten en instanties te implementeren. In 2015 zijn beide winkels samengegaan. Op die manier werden de krachten gebundeld en het draagvlak vergroot. Door de goede samenwerking tussen de gemeentelijke diensten en de wereldwinkel As-Opglabbeek, wordt eerlijke handel nu ook buiten de eigen locaties/winkels verkondigd. Zo is er een structurele samenwerking gegroeid met de lokale UNIZO-afdeling, de gemeentelijke diensten vrije tijd, de uitbater van het Theatercafé van het Gemeenschapscentrum Opglabbeek, de scholen, de catechese-werkingen, de lokale adviesraden NZR Opglabbeek en ROSA As én met de omliggende gemeenten .

Arjan Goemans trekt al jaren aan de kar

Derde winnaar werd Arjan Goemans, lector Aardrijkskunde aan PXL Education. Hij trekt al vele jaren aan de fairtradekar op zijn school. In 2009 ontving het departement Onderwijs – als eerste op een Hogeschool in Vlaanderen – het label ‘Ik ben verkocht‘. Ieder jaar krijgen enkelen van zijn studenten de mogelijkheid om zich in te werken in het thema fair trade. In mei 2016 organiseerden een aantal van zijn oud-studenten in verschillende scholen de Oxfam-actie ‘Handel Nu!‘. De nationaal uitgereikte ‘Handel Nu!‘-award werd daarbij in de wacht gesleept door het Atheneum Tongeren, waar leerkracht Aardrijkskunde Jelle Lowet (oud-leerling van Arjan) de initiatiefnemer was. Nog een ex-studente, Maria-Anna Wirix, schopte het eerder al tot wereldwinkel-beroemdheid, door de cover van het FAIR-magazine van Oxfam WW te halen.

Helaas kon Arjan niet aanwezig zijn op de uitreiking. Ik had hem voorgedragen en dus kreeg ik de eer zijn welverdiende prijs pro forma in ontvangst te nemen 🙂

Proficiat aan alle winnaars maar zeker ook aan de andere genomineerden, die niet in de prijzen vielen.