versimpeling van het dieet: over de noodzaak van duurzame eetpatronen (1974: Lester Brown – 2006: Winnie Gerbens)

IMF en Wereldbank waarschuwen voor hongerrevoltes

Op de website van die Welt een nieuw scheldwoord geleerd: “greenpisser“.
Gisteren stond in die krant een kolom van Berthold Seewald: Der Hunger als Fanal.
Ik citeer:

„Der Hunger und der Überfluss“ hat der italienische Ernährungshistoriker Massimo Montanari seinen großen Essay benannt, in dem er diesen Urmotiven der Zivilisation durch die europäische Geschichte gefolgt ist. Im Umkehrschluss bedeutet die Rückkehr des Hungers also das Ende des Überflusses. Den hat es zwar in weiten Teilen der Welt nie gegeben.

Doch erst die Nachrichten von Hungerrevolten von Haiti bis Thailand, mehr noch die steigenden Preise in ihren Läden und – zumindest in Deutschland – das Gespenst der Inflation haben den Bürgern der Industrienationen hautnah deutlich gemacht, dass es mit dem Überfluss nicht so weit her ist.

Verhelderend, toch?

De Wereldbank (WB) is het belangrijkste instituut voor ontwikkelingssamenwerking in de wereld. Het besteed gemiddeld 2,5 miljoen dollar per uur aan armoedebestrijding en vraagt – in ruil voor de centen – medezeggingsschap in het beleid dat arme landen voeren. “De WB heeft meer over overheidsbeleid te zeggen dan menige overheid zelf”, aldus Susan George. Een deugdelijk landbouwbeleid stond de afgelopen tien jaar niet hoog op de prioriteitenlijst voor goed bestuur.

De WB is eigendom van de aandeelhouders, en dat zijn de 184 lidstaten. De VS eigende zich 16,36% van de stemmen toe. Ter vergelijking: China en India (met samen 2,5 miljard inwoners) hebben ieder 2,78% van het percentage stemmen en Nederland (2,21%) en België (1,81%) – samen geeneens 30 miljoen inwoners – halen ook nog de top tien van het stemrecht. Een gelijkaardig verhaal gaat op voor haar zusterorganisatie, het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Samen verdedigen ze de kleuren van de Bretton Woods-instellingen.

Het doel van de WB is niet winst maken, maar armoedebestrijding. De WB is zo breed en zo groot dat er bijna geen maatschappelijk terrein is waarop de Wereldbank niét actief is: gezondheidszorg, onderwijs, stedelijke planning, plattelandsontwikkeling, visserij, vrouwenrechten, landbouw, corruptiebestrijding, macro-economisch beleid, het aanleggen van havens,… Het IMFhoudt de gelederen strak in de pas en scherp in de leer van de liberalisering en vrijmaking van de markt. Het zijn beide schimmige clubs, waarop – in de goede traditie, die het huidige Europa van onkreukbare commissies stil verderzet – de democratische toets past als een tang op een varken.

Maar vandaag wordt ‘hoofdaandeelhouder’ de Verenigde Staten (VS) plots erg nerveus.

Want vandaag doen zich twee belangrijke tendenzen voor: 1) de bevolking van de VS is oorlogsmoe en zit economisch stilaan op het tandvlees, 2) de opkomende Aziatische staten, met voorop China en Indië en in het kielzog Rusland en Brazilië, contesteren de almacht van het westen binnen het instituut en hebben lak aan de recepten die de WB en IMF voorstaan.

Sinds de Tweede Wereldoorlog is voor de VS – en later ook Europa – voedselproductie niets meer of minder geweest als een wapen in de strijd om de wereldheerschappij. Het heeft zijn diensten als efficiënt, onzichtbaar (gehouden) ‘weapon of massdestruction’ bewezen: dagelijks sterven 100.000 mensen (volgens de Verenigde Naties) aan honger of aan ondervoeding gerelateerde ontberingen. Een vuile bom, zonder het spectaculaire van pakweg een bom op Hiroshima. Dat terwijl de wereld voor meer dan 10 miljard mensen voedsel produceert. M.a.w. wie eet of hongert, wordt bepaald door koopkracht of (in)efficiënte verdeling.

Bij gebrek aan deugdelijk wereldbestuur raakt de verdeling vandaag in een globale kramp. Stijgende voedselprijzen, hongerige magen en het antwoord wordt met de vuilemmer op straat gezet. Landbouwbeleid, vroeg u?

Op foodlog.nl stelde Dick Veerman het zo

De gevolgen van agflatie worden voelbaarder. De NRC liet gisteravond zien dat de wereldvoedselprijzen de afgelopen 8 jaar meer dan verdubbeld zijn. Toplui van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank hebben laten weten dat een half miljard dollar (315 miljoen Euro) nodig is om te voorkomen dat 100 miljoen mensen terugvallen in zodanige armoede dat ze geen eten meer kunnen kopen.
Dat bedrag staat in schril contrast met het nieuws dat de onvoorzichtige bankiers die vanuit de VS voor een kredietcrisis zorgden, waarschijnlijk zo’n 400 miljard dollar hebben laten verdampen. Daar zou je dus 80.000.000.000 mensen mee kunnen helpen. Dat is meer dan 10 keer zoveel als er op aarde rondlopen.
Ook al zal er een crisis uit volgen, zo rijk zijn we dus.

Het is even een hersenkraker, maar … als we ons zo’n bloeding kunnen veroorloven en iedereen gaat hier nog rustig over straat, is dat eten dan te duur of verdienen we te veel?

NB: ik heb het niet over de derde wereld, maar over ons hier. Eén ding is overigens duidelijk: AH, Lidl, C1000, Aldi, de Jumbo, slager, bakker en de marktkoopman zijn zo aardig geweest ons eten niet zoveel duurder te maken als het staatje aangeeft.
Nog zo’n intrigerende: als we het als consumenten niet betalen, wie betaalt het verschil tussen hun inkopen en de echte marktprijzen dan wel?

Een zeer verdienstelijke poging om een fundamentele discussie op gang proberen te brengen, maar desondanks een denkoefening die in de wereld van morgen nog van weinig betekenis zal zijn. Wie een website als Asia Times Online bezoekt, komt in de nieuwe wereld terecht. Men is er daar al enkele jaren geestelijk voorbij de dollarperiode. De invoering van de EURO was en blijft er een quasi non-event. Er wordt daar over ons niet gesproken, zei het in termen van “Europeanen kunnen hard werken, Aziaten kunnen hard denken”.

Het is nog niet voor morgen, maar vast staat dat het er binnen 10 jaar zeker zal staan als een oosterse tempel: een anders-mondiaal handels- en dus machtblok. Gebouwd op de contouren van de ASEAN en de as rond de zogenaamde BRIC (Brazilië, Rusland, Indië en China)-landen. Een interne markt en een politieke macht, die zich over groot-Azië uitstrekt van Turkije (welcome, join the club!) tot uiterst rechts op onze eurocentrische wereldkaart en 4 op de 6 mensen op deze planeet eindelijk aan zet brengt.

Waar het zelfingenomen welstellende deel van de wereld dezer dagen wild omheenslalomt (of stomweg langsdoor slaapwandelt, zo je dat minder agressief vindt klinken), is dat rijkdom hoe dan ook samenvalt met het ruilmiddel waarover je beschikt. En wanneer het intellectueel Azië op Asia Times Online eindelijk haar gram haalt, zal het enige ruilmiddel dat ons over 10 jaar nog zal resten (onze munt), door de meerderheid van de wereldbevolking niet langer als dusdanig erkend worden.

De nieuwe wereld – met haar eigen zeden, gewoonten en orde – zal snel een ander epicentrum kennen. De gesloten wereld die het nu is, zal plaats maken voor een open, vrijere samenleving, gegrondvest op dezelfde fundamenten, waarop wij zo plegen te staan, doch een even grove miskenning van andervolks waardigheid. 60 jaar Bretton Woods en westerse de-moker-actie heeft zo zijn prijs. De huidige generatie welstellende culturen mag dra haar éigen hart uiteten. En in het schemerduister de rouwnagels kuisen.

er rest ons slechts één (gelukkig eenvoudige) remedie

“Als de bewoners van welvarende landen hun dieet zouden versimpelen en verspilling zouden proberen te voorkomen, dan zou de claim van deze landen op de voedsel-
voorraden aanmerkelijk verminderen en zouden er voorraden vrijkomen en zouden de voedselprijzen dalen voor degenen met de laagste inkomens: de ondervoeden van deze aarde. Een limiet op de consumptie van voedsel per hoofd zou de algemene voedselconsumptie doen stabiliseren of zelfs doen dalen.”

op regiofair.wordpress.com: versimpeling van het dieet als enige stabiele oplossing voor het wereldvoedselvraagstuk.

2 gedachtes over “versimpeling van het dieet: over de noodzaak van duurzame eetpatronen (1974: Lester Brown – 2006: Winnie Gerbens)

  1. Pingback: waarom de voedselprijzen zullen blijven stijgen ? - “’t is simpel: er is te weinig landbouwgrond om iedereen te eten te geven” - interview Humo met Geert Haesaert, professor plantenteelt Gent « recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, numm

  2. Pingback: waarom de voedselprijzen zullen blijven stijgen ? - “’t is simpel: er is te weinig landbouwgrond om iedereen te eten te geven” - interview Humo met Geert Haesaert, professor plantenteelt Gent « recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, numm

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s