De opkomst van fairtradeproducten in supermarkten in België (eindverhandeling Ankie Spiltijns – Master in de Toegepaste Economische Wetenschappen UHasselt)

Download hier de eindverhandeling. De auteursrechten liggen bij Ankie Spiltijns!


TEST-AANKOOP april 2010: Supermarkten en ethiek: nog niet de beste partners

In Vlaanderen lijkt er nog veel potentieel te liggen in de supermarkten, volgens Ankie Spiltijns, die in juli 2008 afstudeerde met een casestudie over de rol die supermarkten kunnen hebben in de verdere groei van fair trade.

eerst de cijfers even in perspectief

Dick Veerman, de drijvende kracht achter foodlog.nl, stelde – februari 2008 – de fairtradeverkoopcijfers voor 2007 even in hun juiste perspectief:

Het is natuurlijk prachtig nieuws: fair trade groeit als een speer. Op foodnavigator.com valt te lezen dat de verkopen in Engeland stegen met 46%. Bij supermarkt Sainbury’s blijkt de stijging zelfs 145%.

En het lijkt echt ergens op. Sainsbury’s gelooft dat het haalbaar is om van de £130 miljoen geplande omzet in 2007 tot £200m in 2008 te komen.

Inderdaad, dat lijkt heel wat. Weet je hoeveel het echt is?

Nog niet eens één procent van de totale omzet in voeding in Engeland. En er wordt wat verkocht – uit de tweede en derde wereld.

Voor iemand weer hoera roept, altijd de cijfers even in perspectief zetten.

In Vlaanderen is het vertrouwen bij ondernemers echter groot, leerde Ankie Spiltijns uit haar studie. En organisaties die daar iets bij te winnen hebben, kunnen zich maar beter organiseren op samenwerken met de lokale geranten.

wat denken de geranten van supermarkten over fairtrade?

Enkele citaten uit interviews, die Ankie Spiltijns afnam bij geranten van afdelingen in Hasselt (Belgisch-Limburg), geven aan dat dezen meer aandacht voor fair trade in hun zaak als wenselijk zien:

“Volgens directeur Caufriez kan er in de toekomst nog veel meer rond fair trade gedaan worden en zit er nog veel potentieel in dit initiatief.” (Delhaize Hasselt)

“Zelf koopt directeur Caufriez fair trade honing, bananen en koffie. Hij houdt van speciale aparte smaken en kiest daarom voor fair trade.” (Delhaize Hasselt)

“Vanaf zijn jeugd is gerant Tuts bezig met fair trade en de Wereldwinkel. Persoonlijk staat hij 100% achter fair trade en vindt hij dat Colruyt nog veel meer hiermee zou kunnen doen. Wijn en fruitsap zijn de fair trade producten die hij zelf aankoopt. Hij beschrijft deze producten als ‘zuiverder, puurder en eerlijker’ en koopt ze dus ook aan voor de betere smaak. Soms koopt hij ook chocolade of een non-foodproduct als geschenk.” (Colruyt Hasselt)

“Zijn fair trade aankopen doet hij meestal in de Wereldwinkel en soms ook bij Colruyt. Hij is dus degelijk bereid om na te denken over de herkomst van de fair trade producten, dat is dan ook de reden waarom hij tot aankoop overgaat. Wel vermeldt gerant Tuts dat hij er geen idee van heeft hoeveel van het geld in het Zuiden terechtkomt.” (Colruyt Hasselt)

“In deze hypermarkt wordt één keer per jaar promotie gevoerd rond fair trade en dit tijdens de Week van de Fair Trade. In die periode is er ook een verkoopstijging op te merken, maar dit komt vooral doordat de mensen de producten eens willen uitproberen of louter aankopen om te steunen. Zulke initiatieven worden wel als een nuttig initiatief ervaren, daar dan de aandacht eens gevestigd wordt op de arbeidsomstandigheden van andere mensen.” (Carrefour Hasselt)

over het engagement van lokale supermarkten t.a.v. fair trade

“Volgens de directeur van Carrefour Hasselt, net zoals deze van AD Delhaize Maaseik, is de rol van de supermarkten beperkt tot het geven van informatie over fair trade en het naar de klanten toe communi­ceren. In Super GB Maaseik en Delhaize Hasselt hoorden we dat de rol van de supermarkten er in bestaat zo veel mogelijk fair trade aan te bieden en onder de aandacht te brengen, om op die manier bij het grote publiek te komen.”

“De gerant van Colruyt Hasselt veronderstelt dat supermarkten een rol kunnen spelen in deze problematiek, maar dat de doelstelling, winst maken, toch steeds de bovenhand zal blijven behouden.”

“De gerant van Colruyt Maaseik gaat nog wat verder en meent dat de supermarkten de klanten kunnen stimuleren om fair trade te kopen door onder andere degustaties te organiseren en het fair trade aanbod uit te breiden. Hij merkt hier echter meteen op, net zoals in Colruyt Hasselt het geval was, het behalen van winst een belangrijk element blijft in deze commerciële wereld.”

“De overheid zou volgens de directeurs van Carrefour Hasselt, Super GB Maaseik en Colruyt Hasselt ook een belangrijke rol kunnen spelen in het fair trade verhaal. De toelichting zijn in de aparte delen van de supermarkten besproken. De directeur van Carrefour Hasselt is van mening bijvoorbeeld dat de Europese Gemeenschap of de invoerders een rol kunnen en moeten spelen in deze problematiek.”

“Het aanbod van en de vraag naar fair trade zijn volgens de directeurs van Carrefour en Delhaize Hasselt wel vergroot. De verkoop is in deze laatste supermarkt toegenomen en de directeur meent dat er nog heel wat toekomst zit in het fair trade verhaal. Ook in Colruyt Hasselt en AD Maaseik wordt vermeld dat er al heel wat vooruitgang rond fair trade gemaakt is. In deze eerste supermarkt meent de gerant dat fair trade zijn hoogtepunt nog niet bereikt heeft en dat er nog ene grote groeimarge voor deze markt bestaat. De directeurs van Super GB Maaseik en Colruyt Maaseik vermelden dat fair trade nog in zijn kinderschoenen staat en dat er nog ene hele weg af te leggen is. Hoewel de gerant van Colruyt Maaseik, net zoals AD Delhaize opmerkt dat de klanten niet achter fair trade komen vragen, vindt hij dat het fair trade aanbod toch mag uitgebreid worden.”

hoe kunnen deze geranten gesteund worden in hun engagement?

“De overheid zou de supermarkten kunnen verplichten om een bepaald percentage van fair trade producten in hun assortiment op te nemen. Daarnaast zouden ze financiële middelen kunnen toekennen aan de supermarkten om daarmee bijvoorbeeld extra promoties rond fair trade te organiseren of hun personeel op te leiden. Tenslotte zou de overheid fiscale maatregelen kunnen treffen om het voor de supermarkten aantrekkelijker te maken fair trade producten in hun assortiment op te nemen.”

“Zoals in de SWOT-analyse reeds vermeld is, vormt de beperkte kennis van fair trade bij het personeel van de supermarkten een zwak punt. Het zou nuttig zijn om bepaalde personeelsleden een opleiding omtrent fair trade te laten volgen. Daarnaast moeten zij ook leren hoe ze hun kennis over fair trade het best aan de klanten van de supermarkten kunnen overbrengen.”

“Tenslotte zou er in het algemeen meer aandacht rond fair trade in de supermarkten moeten zijn. Uit ons onderzoek bleek dat er praktisch niet over eerlijke handel gecommuniceerd werd in de organisatie. Dit zou moeten veranderen en er zou zelfs een specifiek beleid rond fair trade gevoerd mogen worden.”

“Naar de klanten toe wordt nu enkel tijdens de Week van de Fair Trade over eerlijke handel gecommuniceerd via onder andere affiches. De fair trade producten zouden het hele jaar door onder de aandacht moeten gebracht worden door onder andere publiciteit in folders, weekbladen en op televisie.”

“Daarnaast kunnen in de supermarkt zelf regelmatig informatiestanden over fair trade geplaatst worden waar de klanten dan meer uitleg kunnen vragen aan mensen die gespecialiseerd zijn in eerlijke handel, bijvoorbeeld fair trade organisaties. Daarbij zouden er ook degustaties georganiseerd kunnen worden waardoor de consumenten werkelijk kunnen kennis maken met de smaak en de kwaliteit van de fair trade producten.”

“Tenslotte merken we dat de klanten vandaag de dag erg prijsgevoelig zijn. Promoties, kortingen en extra voordelen gekoppeld aan de aankoop van fair trade producten zouden er dus zeker mogen zijn.”

welke rol heeft de fairtradebeweging hier te spelen?

In de week van 4 tot 11 oktober e.k. houdt de fairtradebeweging weer haar Europese Week van de Fair Trade. Het herhalen van deze quote draagt het antwoord in zich:

“Daarnaast kunnen in de supermarkt zelf regelmatig informatiestanden over fair trade geplaatst worden waar de klanten dan meer uitleg kunnen vragen aan mensen die gespecialiseerd zijn in eerlijke handel, bijvoorbeeld fair trade organisaties. Daarbij zouden er ook degustaties georganiseerd kunnen worden waardoor de consumenten werkelijk kunnen kennis maken met de smaak en de kwaliteit van de fair trade producten.”

Het is toch niet meer dan normaal, dat – wanneer producenten in het Zuiden dienen te voldoen aan lastenboeken én dienen te betalen om onder het fairtradekeurmerk te mogen produceren – de supermarkten gevraagd wordt een ernstig en duidelijk engagement op zich te nemen. De lokale geranten lijken alvast vragende partij. Maar dan moeten de Wereldwinkeliers en FairTradeGemeenten-trekkersgroepen wel uit hun kot willen komen, natuurlijk.

Download hier de eindverhandeling. De auteursrechten dienen uiteraard gerespecteerd en liggen volledig bij Ankie Spiltijns!

Een gedachte over “De opkomst van fairtradeproducten in supermarkten in België (eindverhandeling Ankie Spiltijns – Master in de Toegepaste Economische Wetenschappen UHasselt)

  1. Pingback: de trekkersgroep FairTradeGemeente Hasselt antwoord en adviseert LIDL | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s