“Wat garanderen de duurzame of faire labels op je pakje koffie, tros bananen of reep chocola?”

Studies naar de impact van al-dan-niet-fairtradelabels en de beloftes die zij de conusument voorhouden, moeten tot de zowat populairste onderzoeksdomeinen behoren, zo lijkt me dezer dag.

Op deze pagina wat jij er als conusument enkel over moet onthouden.

klik op afbeelding voor grotere weergave

Download de studie: http://www.befair.be/site/download.cfm?SAVE=22258&LG=3

Je kan het als volgt samenvatten:

UTZ CERTIFIED staat voor kwaliteitscontrole en een productgerichte benadering van de koffieteelt.

RAINFOREST ALLIANCE heeft uitgebreide criteria inzake milieubescherming.

FAIRTRADE kiest voor een landbouw waarin producenten centraal staan.
FAIRTRADE onderscheidt zich verder door kleine landbouwers (financieel) te ondersteunen om een goede markttoegang te verkrijgen en hen toe te laten zich in een correct levensonderhoud te voorzien voor henzelf en hun omgeving.

meer duiding voor de zware amateurs…

De drie verschillende labels hebben elk een andere oorsprong wat leidt tot een erg verschillende benadering. FAIRTRADE is gericht op het versterken van de kleine landbouwer zodat hijzijn eigen toekomst en ontwikkeling in eigen handen kan nemen. RAINFOREST ALLIANCE is ontstaan uit een beschermingsreflex voor het (regen)woud en de biodiversiteit. UTZ CERTIFIED is ontstaan uit de bekommernis een kwaliteitsvol product te produceren op een duurzame manier.

Dit komt tot uiting in de lastenboeken. FAIRTRADE bekijkt alles vanuit het standpunt van de producent, RAINFOREST ALLIANCE bekijkt de relatie tussen producent en milieu terwijl UTZ CERTIFIED vooral aandacht heeft voor het eindproduct en de productieprocessen.

Het mag niet verbazen dat voor koffie UTZ CERTIFIED als enige criteria heeft de kwaliteit van het eindproduct. Net zoals het niet verrassend is dat RAINFOREST ALLIANCE het best scoort op milieu, gevolgd door FAIRTRADE terwijl UTZ CERTIFIED minder streng is op dit vlak.

Voor sociale criteria scoren alle labels sterk en er zijn weinig grote verschillen. In tegenstelling tot de andere labels vraagt FAIRTRADE de wettelijke regeling voor sociale zekerheid en pensioenen te volgen en zijn er criteria inzake ziekteverlof. UTZ CERTIFIED en Fairtrade hebben beiden geen regeling in verband met verlofdagen. Een belangrijk onderscheid is dat enkel RAINFOREST ALLIANCE een clausule heeft over de landrechten.

De grootste verschillen worden in de economische criteria vastgesteld. Hier scoort FAIRTRADE beduidend beter dan de overige labels. FAIRTRADE is het enige label dat een minimumprijs voorziet en erop gericht is de kosten van een duurzame productie volledig te dekken. Voorts is er op vraag van de producent de mogelijkheid tot prefinanciering van de verkoop tot 60% van de contractwaarde. Tenslotte is er ook nog een vastgelegde FAIRTRADEpremie waarmee producenten kunnen investeren in maatschappelijke projecten. Bij UTZ CERTIFIED kunnen boeren zelf een premie onderhandelen, maar hiervoor is geen minimum vastgelegd.

RAINFOREST ALLIANCE heeft geen premie noch een minimumprijs.
Daarnaast legt FAIRTRADE criteria op voor het oprichten en functioneren van coöperatieve boerenorganisaties.
Andere labels hebben hiervoor geen criteria.
Er moet worden opgemerkt dat RAINFOREST ALLIANCE het enige label is waarbij niet alle criteria verplicht zijn.
Om het label te verkrijgen is een totaalscore van 80% noodzakelijk op alle criteria. Voor alle niet verplichte criteria moet een minimale score van 50% worden behaald.

Bij FAIRTRADE zijn alle criteria verplicht. Voor sommige criteria (voortgangscriteria) heeft de producent een vastgelegde periode om zich in orde te stellen met de criteria. UTZ CERTIFIED heeft naast verplichte criteria eveneens voortgangscriteria waaraan na 1 tot 4 jaar moet worden voldaan. Daarnaast zijn er bij UTZ CERTIFIED een reeks van optionele criteria (<15%).
FAIRTRADE is het enige label waarbij single ingrediënt consumentengoederen (waaronder koffie) 100% gecertificeerd moeten zijn om het label te mogen dragen. Bij UTZ CERTIFIED en RAINFOREST ALLIANCE is dit 90%. Bij de laatste mag men zelfs gaan naar slechts 30% gecertificeerde productie zolang het vermeld wordt op het etiket.

Deze verschillen in criteria hangen samen met verschillende doelgroepen. FAIRTRADE richt zich m.b.v. zijn sterke economische criteria in eerste instantie op kleine boeren. UTZ CERTIFIED is vooral gericht op plantages gezien zijn focus op productiefactoren.
RAINFOREST ALLIANCE gaat voor natuurbescherming en legt de nadruk op de oppervlakte die kan worden gecertificeerd zonder hierbij specifieke doelgroepen te benaderen.

Voor het opstellen van de lastenboeken, de traceerbaarheid van de producten, de aanvraagprocedure en de chain-of custody zijn er weinig verschillen tussen de labels. Alle systemen werken zoveel mogelijk volgens internationale standaarden.

Zowel bij FAIRTRADE als bij RAINFOREST ALLIANCE werd een onafhankelijke controle-organisatie afgesplitst uit de oorspronkelijke labelorganisatie. Dit heeft als gevolg dat aanvragers slechts één controle-organisatie kunnen aanschrijven. UTZ CERTIFIED werkt met meerdere onafhankelijke controle-organisaties die nooit verbonden zijn geweest met de oorspronkelijke labelorganisatie. Dit garandeert een grotere onafhankelijkheid van de controle-organisatie(s). Alle controle-organisaties van UTZ CERTIFIED en FAIRTRADE (maar niet alle controleorganisaties van RAINFOREST ALLIANCE) zijn ISO65 gecertificeerd. ISO65 staat garant voor een onafhankelijke en kwaliteitsvolle controle van het lastenboek. De werking van de controle-organisaties viel buiten de scope van dit onderzoek.

Wat leidt tot de conclusie dat de drie meest gekende labels inzake duurzame koffie op papier voldoen aan de strengste normen inzake controle, traceerbaarheid en transparantie. Hoewel alle labels strikte normen hebben inzake arbeidsomstandigheden zijn er op andere vlakken grote verschillen die consumenten toelaten te kiezen voor een specifieke benadering van de landbouw.

UTZ CERTIFIED staat voor kwaliteitscontrole en een productgerichte benadering van de koffieteelt.

RAINFOREST ALLIANCE heeft uitgebreide criteria inzake milieubescherming.

FAIRTRADE kiest voor een landbouw waarin producenten centraal staan.
FAIRTRADE onderscheidt zich verder door kleine landbouwers (financieel) te ondersteunen om een goede markttoegang te verkrijgen en hen toe te laten zich in een correct levensonderhoud te voorzien voor henzelf en hun omgeving.

Download de hele studie: http://www.bewustverbruiken.org/nieuws/88-voeding-nieuws/752-vergelijking-van-drie-koffielabels.html

2 gedachtes over ““Wat garanderen de duurzame of faire labels op je pakje koffie, tros bananen of reep chocola?”

  1. “FAIRTRADE is het enige label waarbij single ingrediënt consumentengoederen (waaronder koffie) 100% gecertificeerd moeten zijn om het label te mogen dragen.”
    Chocolade is geen “single ingrediënt” goed. Valt het daarom niet onder die voorwaarde? (Bij mass balance weet je uiteindelijk niet hoeveel er in het eindproduct zit; en nogal wat Fairtrade chocolade wordt bij de “grote jongens” geproduceerd volgens het mass balance principe heb ik begrepen
    )

  2. Beste Nick, bij fairtrade geldt: “all that can be must be”, wat betekent dat alles wat in een samengesteld product wordt verwerkt, fairtradegecertificeerd moet aangekocht zijn, om het bijv. fairtradechocolade te mogen noemen.

    Sinds 2 jaar is er de mogelijkheid om in te stappen in het “fair sourcing program”. Daarover schreef ik vandaag nog iets: https://fairtradekookboek.wordpress.com/2016/01/19/lidl-primeur-utz-en-max-samen-voor-een-aalmoes-op-de-chocoladewikkel/

    Het wordt inderdaad complex op die manier.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s