Big Chocolate neemt fairtraders in houdgreep

Ik ga vandaag drie recente stukjes op deze blog aan elkaar hangen. Het gaat over:

  1. 1. CheChemel ChaCha met Barry en Tony’s,
  2. 2. de procentendans van Max Havelaar Nederland,
  3. 3. Next Havelaar: Max Havelaar krijgt lik op stuk

Na dit artikel, ga ik deze drie initiatieven eens aan de zoete tand voelen:


En ga deze als opstap gebruiken, om enkele alternatieven uit de praktijk te tonen, die het gangbare doch stilaan versleten fairtrademodel verfijnen. Dat wordt nl. hoog tijd.

effe schrikken van Tony’s en Barry

14 januari 2014 gaat de Werkgroep Vorming van Wereldwinkel Hasselt op bezoek bij Tony.

Vorige week was ik nochtans weinig opgezet, met de journalistieke draak van een artikel, waartoe het kleine faitradechocolademerk uit Amsterdam zich leende in de krant “de Telegraaf” (zie eerste link hierboven).

Daar poseerde het bij de machines van chocolademastodont Barry Callebaut, in Wieze. Mét Sofie De Lathouwer (Barry Callebaut), die er – zonder tegenspraak – stelde:

ALS HET AAN SOFIE LAG WAS HAAR BAAS BETER WAT AMBITIEUZER?

ALS HET AAN SOFIE LAG?

van het ene naar het andere duo: Big Chocolate

Nu is het zo dat nogal wat mensen en organisaties zich grote zorgen maken over wat “big chocolate” is gaan heten. Zij geloven niet in PR-praatjes als hierboven: “Two mega-companies are trying to seize control of the world’s cocoa supply” (screenprints van het artikel vind je ook onderaan deze pagina). Citaat:

By bulking up, Barry Callebaut and Cargill are positioning themselves for a booming market. Retail chocolate prices in the United States have risen by 7 percent over the last year, while wholesale prices have increased by 45 percent since 2007. Euromonitor International estimates chocolate sales will rise 6 percent next year, and cocoa traders say that wholesale prices could reach a record high by the holidays.
125_the_rise_of_big_chocolate

Over het fenomeen van machtsconcentratie in de voedingssector – en haar effecten van verpauperende cacaoboeren en steeds duurdere chocolade in de winkels – gaan de Oxfam-Wereldwinkels het de komende jaren uitbreid hebben.

Producent en consument zijn de dupe

Dominante bedrijven kunnen het zich permitteren om hun producenten te weinig te betalen. Deze kleine boeren kunnen hun koffie of rijst toch aan niemand anders kwijt. En wie denkt dat dit tenminste goedkopere producten oplevert voor de consument, heeft het mis. Deze bedrijven hebben weinig of geen concurrenten en maken gebruik van die situatie om hun producten duurder te verkopen dan nodig.”

BIG CHOCOLATE

BIG CHOCOLATE

bevestigt Arne Schollaert het engelstalige citaat hierboven, op allekaartenoptafel.be.

Er wordt door chocoladebedrijven veel gesproken over verduurzaming, echter de daadwerkelijke investeringsbereidheid over de laatste 12 jaar is minder dan 0,001% van de winsten van deze bedrijven.

fair trade: een vuist of een slap handje?

Dit brengt me bij bij de tweede link uit de introductie. Is fair trade bij machte een vuist te maken tegen (de uitwassen van) deze tendens?

KNIPSEL UIT FAIRTRADEMAGAZINE OXFAM

KNIPSEL UIT HET FAIRTRADEMAGAZINE ‘JENNE’ van OXFAM-WERELDWINKELS

Deze stelling komt uit de uitgave “Cacaobarometer 2012“. Daarin deze prent:

IVORIAANSE CACAOBOER BLIJFT ARM ALS JOB

IVORIAANSE CACAOBOER BLIJFT ARM ALS JOB

5,5 miljoen kleine producenten leven van de cacaoproductie. Maar een cacaoboer in Ivoorkust verdient amper 342 euro per jaar… Dit terwijl iedere seconde er 86 ton chocolade wordt geconsumeerd en de globale chocolade-industrie $100 miljard dollar omzet per jaar draait.

In de tweede link bovenaan dit artikel goochelt ook Max Havelaar met procenten…

WAT SUGGEREERT MAX HAVELAAR MET DEZE PROCENTENDANS?

WAT SUGGEREERT MAX HAVELAAR MET DEZE PROCENTENDANS?

… welke ook Oxfam in februari 2013 nog eens afdrukte in de studie: “Equality for women starts with chocolate“.

PRIJSOPBOUW REEP CHOCOLADE IN PERCENTEN (2009)

PRIJSOPBOUW REEP CHOCOLADE IN PERCENTEN (bron: Oxfam 2009)

UPDATE uit “The Real Price of Chocolate” (Wageningen Universiteit – voorjaar 2014)

KLIK OP DE PRENT VOOR EEN GROTERE WEERGAVE

KLIK OP DE PRENT VOOR EEN GROTERE WEERGAVE (bron: Oxfam 2009)

Slordig van de Landbouwuniversiteit: het citeert in 2014 nog steeds cijfers uit 2009.

Al hanteert Oxfam in 2012 zelf ook nog steeds diezelfde cijfers:

OPENT http://www.confectionerynews.com/ (cijfers: OXFAM 2012)

OPENT WEBSITE CONFECTIONERYNEWS (OXFAM 2012)

Die cijfers komen kwasi overeen met de cijfers uit de prijsopbouw van een stuk chocolade van Oxfam Fair Trade zelf (op hun website):

PRIJSOPBOUW van een reep 200 gram melkchocolade van OXFAM FAIR TRADE

PRIJSOPBOUW van een reep 200 gram melkchocolade van OXFAM FAIR TRADE (d.d. 2012-11-30) – de link naar de prijsopbouw waar deze prent naar verwijst, werd van de website van Oxfam Fair Trade verwijderd – KLIKKEN OPENT EEN PDF MET EEN PRIJSOPBOUW d.d. 11 JANUARI 2010 – Hier gaat 3,5% van de consumentenprijs naar de producenten van de cacao.

AANSCHOUWELIJKE WEERGAVE PRIJSOBOUW OXFAM

AANSCHOUWELIJKE WEERGAVE PRIJSOPBOUW CHOCOLADE OXFAM

Aangezien Oxfam Fair Trade haar chocolade – net als Tony’s – ook door Callebaut laat maken, kunnen we ervan uitgaan dat de prijsopbouw van Tony’s er hetzelfde uitziet. Grotendeels klopt dit. Gemiddeld gaat er slechts 5% van de consumenten adviesprijs (CAP) van één 180 gramsreep Tony’s Chocolonely naar de cacaoboer (dat is inclusief Fairtrade premie voor de coöperatie).

Hieronder een indicatieve, gemiddelde prijsopbouw van de 180 grams melkchocoladereep. Het komt uit Tony’s JaarFAIRslag van 2012:

PRIJSOPBOUW MELKCHOCOLADE VAN TONY

PRIJSOPBOUW MELKCHOCOLADE VAN TONY

“Voor ons is het belangrijk dat alle partners in de keten een eerlijk gedeelte van de prijs krijgen, een bedrag dat in verhouding staat voor het geleverde werk. Dit kan en moet volgens ons verbeteren op boerenniveau,”

zegt Tony daarover in haar JaarFAIRslag 2012.

Jammer toch om te moeten lezen dan dat Barry noch Tony willen helpen met chocolade-fabrieken te bouwen in Afrika. Het zou van Ghana echt een “Côte d’Or” maken, zoals het land oorspronkelijk werd genoemd.

AANVAL OP DIRECT TRADE?

AANVAL OP DIRECT TRADE?

UPDATE VANAF DE WEBSITE VAN TONY

prijsopbouw in 2013 van ’n 180 grams reep melkchocolade (met gemiddeld 33,5 % cacao), als percentage van de gemiddelde consumentenprijs

prijsopbouw in 2013 van ’n 180 grams reep melkchocolade (met gemiddeld 33,5 % cacao), als percentage van de gemiddelde consumentenprijs

LINK: volledige uitleg uit de pdf ‘Tony’s Chocolonely jaarFAIRslag 2013′ [JPG]

KLIK OP DE PRENT VOOR EEN GROTERE WEERGAVE

KLIK OP DE PRENT VOOR GROTERE WEERGAVE

Van een reep die wij voor €2,50 in de supermarkt kopen verdient de boer uiteindelijk maar ongeveer €0,12. Het bedrag dat aan het einde van het jaar op zijn loonstrookje staat komt meestal niet veel hoger uit dan €1.000,-. Met een gezin van gemiddeld 6 personen komt dit neer op minder dan €1,- per persoon per dag. Een bedrag dat ver onder de armoedegrens ligt.

LINK: http://www.tonyschocolonely.com/onze-missie/het-probleem/

de wie-pakt-de-poen?-show

Dit brengt me bij link 3 in de aanhef van dit artikel. Max Havelaar krijgt steeds vaker op haar kop, omdat het de grote winsten en vooral bij wie die terechtkomen (in de koffie- en cacao-industrie) niet in vraag stelt. Waarbij Tony’s en Oxfam lijken vrede te moeten nemen met een magere 3 tot 5% voor de boer. Nikste 10 x 342 euro als jaarinkomen voor de Ivoriaanse boer.

Met een gemiddelde opbrengst van tussen de 800 en 1000 kilo bonen verdienen veel boeren niet meer dan 1.000,- euro per jaar: zo’n 80,- per maand. Met een gemiddelde van 5 tot 7 gezinsleden komt dit uit op minder dan 1,- per dag per persoon. Een bedrag ver onder de armoedegrens. Dit staat in schril contrast met de miljarden-winsten die een handjevol handelaren en verwerkers verdient aan cacao,

staat te lezen in Tony’s jaarFAIRslag. Alsook:

Volgens ons is Fairtrade/ Max Havelaar nog steeds een goed startpunt. Maar wij vinden dat de impact van alle keurmerken, Fairtrade/ Max Havelaar incluis, helaas erg beperkt is. Het is volgens ons de verantwoordelijkheid van de fabrikant om de gewenste impact wel te realiseren en zij mag zich nooit verschuilen achter certificering.

Ik kan me vergissen. Maar ondanks deze schone woorden vind ik nergens terug – bij welke fairtrade-organisatie dan ook – waar zij een antwoord menen te hebben of geven op wat de cacaoboer volgens hen zou kunnen verdienen, binnen een eerlijke prijsopbouw. Waarbij de cacaoboer in Ivoorkust of Ghana dus tot de ondergrens van de extreme armoede zou opgeheven worden.

In het jaarverslag “cocoa: the benefits of fair trade” van Fairtrade International (Max Havelaar) – NOOT: deze slideshare-presentatie, is niet meer publiek beschikbaar – vinden we dergelijke cijfers alvast niet terug.

We leren er enkel dat vandaag zo’n 142.000 cacaoboeren verkopen aan fairtradevoorwaarden en dat ze in de jaren 2010-2011 samen zo’n 7.640.000 euro aan premies mochten verdelen, via hun 71 coöperaties.

Dat is 107.605 euro per coöperatie. Klinkt redelijk.

Al is 27 euro per jaar per boer dan weer niet bepaald een vetpot.

PREMIES 2010-2011

UITBETAALDE CACAOPREMIES 2010-2011

Om je een idee te geven. Dit halen we ook nog uit het knappe jaarFAIRslag van Tony‘s: In 2012 betaalde Tony’s Chocolonely 82.971 euro als licentiebijdrage aan Stichting Max Havelaar. Dat geld blijft in Holland. En een gelijkaardig bedrag aan premies voor de cacao (7/8e) en suiker (1/8e). Dat geld is én blijft bij de boeren bij uitbetaling.

Direct Trade vs Fair Trade

De fairtraders gaan voor de massamarkt, maar krijgen geen vuist meer gemaakt. Vervlogen de dromen van Direct Trade?

MASCAO DIRECT

Vandaag maakt El Ceibo exportklare chocolade.
De toekomst van de fairtradechocolade?

EL CEIBO CHOCOLADE: GEMAAKT EN VERPAKT IN BOLIVIA - DE ECHTE FAIRTRADECHOCOLADE (http://www.elceibochocolate.com/)

EL CEIBO CHOCOLADE: GEMAAKT EN VERPAKT IN BOLIVIA – DE ECHTE FAIRTRADECHOCOLADE (http://www.elceibochocolate.com/)

de chocolade raakt op

Terug naar ons bezoek aan Tony’s Chocolonely. Arjen, de ketenmanager van Tony’s, raadde ons aan – vooraleer bij hen langs te lopen – een tentoonstelling te gaan bezichtigen. In Het Scheepvaartmuseum organiseert Solidaridad de tentoonstelling “for the love of chocolate”. Solidaridad bedacht 25 jaar geleden het keurmerk Max Havelaar. De tentoonstelling prijst het echter aan onder de kop:

“Solidaridad vraagt met deze tentoonstelling aandacht voor de verduurzaming van de cacaoteelt, want als er niets gebeurt, stoppen de boeren met de cacaoteelt en raakt de chocola op.”

Solidaridad is tegenwoordig dik bevriend met bedrijven als… monopolist Cargill.

In de screenprints hieronder lees je over the making of big chocolate. Citaat:

The report also observed that growers in three of the major cocoa-producing countries in Africa — Cameroon, Ivory Coast, and Nigeria — saw the prices they received for their beans fall relative to world cocoa prices between 1985 and 2005, a period over which processing companies and exporters consolidated and increased their buyer power.

Ik ga dus ook een afspraak proberen te maken met Solidaridad, voor die 14de januari. En misschien ook wel met de mensen van de Gorillabar.

Er gebeuren vele spannende dingen in de wereld van de cacao en chocolade. Maar of de cacaoboer zich daarmee een riem voor in zijn broek weet bijeen te sparen, daar heeft iedereen (behoudens hijzelf) het raden naar.

We gaan het uitzoeken de komende weken.

DE GORILLABAR WORDT GEMAAKT VAN CACAO UIT CONGO: HET BESCHERMT MENS EN BERGGORILLA - WAT VERDIENT DE CACAOBOER? (http://chocolatemakers.nl/de-gorilla-bar/)

DE GORILLABAR WORDT GEMAAKT VAN CACAO UIT CONGO: HET BESCHERMT MENS EN BERGGORILLA, MAAR WAT VERDIENT DE CACAOBOER?

hr

deel 1

KLIK OP DE PRENT VOOR EEN GROTERE, GOED LEESBARE  WEERGAVE

KLIK OP DE PRENT VOOR EEN GROTERE, GOED LEESBARE WEERGAVE

deel 2

KLIK OP DE PRENT VOOR EEN GROTERE, GOED LEESBARE  WEERGAVE

KLIK OP DE PRENT VOOR EEN GROTERE, GOED LEESBARE WEERGAVE

Advertenties

11 gedachtes over “Big Chocolate neemt fairtraders in houdgreep

  1. Pingback: Wat is de prijs van (slaafvrije) chocolade? – De mensen achter je fairtradechocoladereep. | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  2. Pingback: prijsopbouw kindslavernijvrije chocoladereep | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  3. Pingback: cold case Ferrero: wil Nutella niet aan de fair trade of wil fair trade niet aan de Nutella? | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  4. Pingback: ombudsman Tom Naegels reageert in de Standaard op belasterend artikel Max Havelaar | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  5. Pingback: romantiek en vuile nagelranden gaan niet samen | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  6. Pingback: 10 jaar na mijn brief aan MARS gaan de cacao-boeren helemaal failliet – #allekaartenoptafel | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  7. Pingback: chocoladetekort: machtsconcentratie loont voor Zotter en zijn Colombiaanse ex-cocaïneboeren | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  8. Pingback: keurmerken: de nieuwerwetse douanewachters – prijsdaling rietsuiker goed voor Mars & Havelaar | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  9. Pingback: fairtradekatoenen eurobiljet ECB: keurmerken instrumenteel voor apathie of duurzaamheid? | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  10. Pingback: Bun­des­mi­nis­ter Mül­ler van start in Ivoorkust, met zijn ca­cao- en koffie­-Marshall Plan | recepten en nieuwsjes vanuit Dorpsstraat 31

  11. Pingback: fabricated news doet fairtrade (keur)merken de das om | recepten en nieuwsjes vanuit Dorpsstraat 31

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s