Mars en Lidl mogen weldra fairtradechocolade verkopen zonder fairtradecacao- of suiker

Wanneer je twee bovenstaande links leest, ga je wellicht reageren als wat ik tweette:

chocolade zonder fairtradesuiker mag geen fairtradechocolade heten – chocolade zonder fairtradecacao wél ! – Hûh!?? – http://t.co/OMr8ky4tKR

Nu heeft Max Havelaar een nieuw plan. Het komt me voor als iets van erop-of-eronder

WEER EEN NIEUW FAIRTRADELABEL

WEER EEN NIEUW FAIRTRADELABEL

Negen bedrijven, waaronder Mars en Lidl, hebben in Keulen het nieuwe “Fairtrade Sourcing Program” van Max Havelaar ondertekend. Dit zal de verkoop van Fairtradegecertificeerde cacao in 2014 met veertien percent doen stijgen in Duitsland. Dat klinkt goed.
MALTESERS IN DE UK

MALTESERS IN DE UK

Mars verkoopt in de UK haar Maltesers onder het fairtradekeurmerk. D.w.z. dat alle suiker en cacao in de snoepreep Fairtradegecertificeerd zijn. In Duitsland heeft het gelijkaardige plannen, zei het dat men daar enkel fairtradecacao voor wil gebruiken. Dat kon tot vandaag niet. Maar nu dus wel. Vanwaar de shift van Max Havelaar?

een aalmoes voor de cacaoboer

In het jaarverslag “cocoa: the benefits of fair trade” van Fairtrade International (Max Havelaar) vinden we eigenlijk eerder flauwe cijfers.

We leren er dat vandaag zo’n 142.000 cacaoboeren verkopen aan fairtradevoorwaarden en dat ze in de jaren 2010-2011 samen zo’n 7.640.000 euro aan premies mochten verdelen, via hun 71 coöperaties.

Dat is 107.605 euro per coöperatie. En klinkt misschien redelijk.

Maar omgerekend 27 euro per jaar per boer is toch maar een aalmoes.

PREMIES 2010-2011

UITBETAALDE CACAOPREMIES 2010-2011

Dat moet dus veel beter. De cacaoboeren worden ongeduldig. Daarom dit nieuwe plan van Fairtrade International.

Wie tot vandaag een reep fairtradechocolade kocht, kreeg de garantie dat “alle beschikbare ingrediënten die fair trade kunnen zijn, fair trade zijn“. Dus bijv. zowel de suiker als de cacao in je reep moeten fairtrade zijn. In ruil mocht en mag je het bekende Max Havelaar-keurmerk op je verpakking zetten als fabrikant.

Vandaag, 27 januari, communiceert Max Havelaar echter het volgende:

NOG EEN NIEUW LOGO

NOG EEN NIEUW LOGO

[…] companies will only be able to use the FAIRTRADE Program Mark on-pack if 100% of the focus ingredient for that product is bought on Fairtrade terms.

Dus: melkchocolade bestaat voor het grootste deel uit suiker; Wanneer alle suiker fairtradegecertificeerd is, dan mag chocolade het nieuwe ft-logo dragen!?

Het nieuwe normaal is dat één Fairtradegecertificeerd ingrediënt volstaat om voortaan (een variant van) het Max Havelaar-logo te mogen voeren.

2.88 SUIKERKLONTJES PER BLOK VAN 25 GRAM

ER ZIT ERG VEEL SUIKER IN EEN REEP MELKCHOCOLADE VAN BIJVOORBEELD COTE D’OR

mogelijk klappen voor de fairtradesuikerboeren in ACP-landen

Het spreekt voor zich dat in de praktijk het eerder de fairtradesuikerboeren zullen zijn, die de klappen krijgen. Het gevaar is nl. dat dit nieuwe Fairtradelabeling model de vraag naar Fairtradegecertificeerde suiker door industriële gebruikers zal beperken of zelfs verminderen.

Aangezien bedrijven nu kunnen uitpakken met een Fairtradelabel op bijv. een chocoladereep door slechts één product (cacao) i.p.v. alle mogelijke (cacao, suiker, vanille,…) te sourcen, is het onwaarschijnlijk dat ze later zullen terugkeren naar meerdere fairtrade-ingrediënten. Dat laat zich raden.

Het komt me voor dat Max Havelaar anticipeert op de tijdelijke schaarste aan “redelijk geprijsde” fairtradesuiker. Maar daarmee gooit het het kind met het suikerwater weg.

Wellicht is het zo dat het aanbod aan Fairtradegecertificeerde chocoladeproducten door een tekort aan Fairtradegecertificeerde suiker achterblijft, maar de nieuwe regels kunnen potentieel de vraag naar Fairtradegecertificeerde cacao (waar een overaanbod van is) verhogen, terwijl de vraag naar Fairtradegecertificeerde suiker (waar een relatieve schaarste van is) zou kunnen terugvallen.

Jammer, want 70% van alle suiker die wordt verbruikt in Europa is in de vorm van suikerhoudende voedingsmiddelen. Hier zit dan ook het grootste lange-termijn potentieel voor de groei van fairtradesuiker in Europa.

De hervorming van het Europese suikerbeleid staat eraan te komen. Eerlijke handel is een markt waar de ACP-landen geen concurrentie ondervinden, van EU-suikerbieten of EU-isoglucose. In deze context zouden de ACP-landen hun export van Fairtradegecertificeerde suiker naar de EU uit kunnen breiden. Maar dit zal alleen gebeuren als de vraag naar Fairtradegecertificeerde suiker groeit in Europa…

11 gedachtes over “Mars en Lidl mogen weldra fairtradechocolade verkopen zonder fairtradecacao- of suiker

  1. Beste Steven,

    We appreciëren je bijdrage over dit onderwerp, een belangrijke stap in de wereld van Fairtrade. Graag verduidelijken we nog een aantal zaken om goed te kaderen waarover dit gaat.

    Het Fairtrade Sourcing Program is een tweede model dat geenszins het model van de productcertificatie vervangt. Het zal naast de productcertificatie bestaan en zich focussen op bedrijven die hun aanvoerketen willen verduurzamen, los van het finale product dat ze op de markt brengen.

    Waarom is dit nieuwe programma zo cruciaal? Alle actoren binnen Fairtrade (uit het Zuiden en het Noorden) erkennen het grote verschil tussen de impact die we voor kleinschalige cacao-, suiker- en katoenboeren willen hebben en de impact die we effectief hebben. Vorig jaar verloor Fairtrade bijna 100 cacaocoöperaties omdat ze niet konden verkopen onder Fairtradevoorwaarden. Ze vonden geen Fairtrade marktafzet. Er is 120.000 ton Fairtradecacao beschikbaar en de markt absorbeert er nog geen 30% van. Het is duidelijk dat het huidige model van productcertificatie er niet in slaagt om hier verandering in te brengen. Grote marktspelers kunnen er niet mee overweg en laten Fairtrade dus links liggen.

    We konden niet meer blijven stilstaan en ons daarbij neerleggen. Daarom is er 3 jaar lang gewerkt aan een nieuw programma om hier zo goed mogelijk een antwoord op te bieden. De vraag is dus niet zozeer of we voor of tegen dit programma zijn, maar wel hoe we het programma zo sterk mogelijk kunnen maken zodat de impact in het Zuiden zo groot mogelijk is. We zijn ervan overtuigd dat het programma zoals het maandag gelanceerd is een heel sterk antwoord is.

    De voorwaarden voor de aankoop van cacao, suiker en katoen blijven dezelfde. Dit wil zeggen dat het voor de boer geen verschil maakt of het nu in een gecertificeerd product terecht komt of in een aanvoerketen zonder finaal label. Beter zelfs, een groot deel van de fee die betaald wordt door het bedrijf, gaat naar een producentenfonds dat zal dienen voor extra ondersteuning van de boeren en hun coöperatie.

    We gaan ook niet zomaar in zee met eender welk bedrijf voor eender welk engagement. Dit programma vraagt een significant engagement op lange termijn. Je vernoemt zelf een aantal voorbeelden. Wanneer we met 9 bedrijven in een eerste fase kunnen aankondigen dat de verkochte Fairtradeproductie van cacao zal stijgen met 14%, dan lijkt ons dit alvast een succesvolle start.

    Dit is een start, een belangrijke start, maar we erkennen zeker en vast dat er nog werk aan de winkel is om de opzet te doen slagen. Speciale aandacht moet gaan naar de suikerboeren. In eerste instantie lijkt het een gevaar voor hun verkoop, maar er openen zich ook nieuwe markten en opportuniteiten. Onze landen kunnen niet zonder rietsuiker en dus moeten we alles op alles zetten om zoveel mogelijk rietsuiker onder Fairtrade te laten produceren en verkopen. Daar zetten we nu met Fairtrade International de komende maanden en jaren sterk op in. We hopen dat we ook hier binnenkort mooie eerste resultaten kunnen leggen.

    In België ligt onze focus nog steeds op productcertificatie. Er zijn nog voldoende opportuniteiten om met bedrijven stappen te zetten op vlak van koffie, bananen, enzovoort. We hopen daar jullie steun bij te krijgen. Bedrijven kiezen voor Fairtrade omdat ze geloven in het systeem, omdat het past in hun manier van werken en omdat ze de vraag voelen vanuit de markt. Die vraag die komt duidelijk van jou en de andere wereldwinkeliers. Ze helpt ons telkens wanneer we aan tafel zitten om bedrijven warm te maken voor de productie van onze Fairtradeboeren.

    Blijf dus zeker kritisch kijken naar de stappen die we nemen, dat voedt onze denkprocessen en beslissingen. Heb tegelijk respect voor de vraag van boeren die meer dan ooit schreeuwen om markt. Het zijn deze twee kanten die we zoveel mogelijk proberen samen te brengen. De impact van Fairtrade moet in de toekomst zeker nog groter zijn en daar is marktafzet een cruciale factor in.

  2. Last but not least: de titel van dit artikel klinkt heel ‘catchy’: ‘Mars en Lidl mogen weldra fairtradechocolade verkopen zonder fairtradecacao- of suiker’.

    Maar laat het duidelijk zijn na de uitleg hierboven: Het woord ‘fairtradechocolade’ is hier niet van toepassing want zo zullen hun producten niet genoemd mogen worden wanneer het niet het productlabel draagt. Er mag alleen een verwijzing komen naar het sourcing program (zie labels in het artikel) wanneer ze 100% van een bepaald ingrediënt Fairtrade aankopen voor dat product. Dit noemen we een verwijzing naar hun aanvoer-programma, maar geen productlabel.

    De dag dat Mars Fairtradechocolade verkoopt in België springen de boeren en wij allen een gat in de lucht!

  3. Hoi Max, bedankt voor het uitgebreide en heldere antwoord. De inhoud was me bekend, maar stiekem rekende ik dit keer (weer) op een antwoord van jou.

    Dit antwoord is op zich al meteen een doorbraak. Goede punten voor de (nieuwe?) communicatieverantwoordelijke!

    Ik zal in het vervolg mijn best doen jullie te contacteren en te vragen om jullie mening, wanneer ik iets publiceer dat mogelijk pijn kan doen.

    Niet alles wat ik publiceer hoeft trouwens pijnlijk aan te voelen:
    een overzicht van de kosten en baten van duurzame cacaocertificering

    Laat me echter meteen een vraag stellen, die me bij het schrijven van volgende op de lippen brandde: “fairste chocolade ter wereld mag niet fair heten“.

    Het nieuws van het Fairtrade Sourcing Program was me bij het schrijven ook al bekend, maar ik zweeg erover, omdat ik ook toen hoopte op een antwoord van jullie. Maar als ik het goed begrijp, mag nu ook El Ceibo haar zelfgemaakte chocolades eventueel bestickeren met het logo van het aanvoer-programma? Het zou in mijn ogen veel sympathieker geweest zijn, wanneer mevrouw Lamb binnen dit nieuwe programma ook samen met El Ceibo op de foto zou hebben willen staan. Zodat het duidelijk blijft dat het ons om de boeren hun inkomen gaat.

    Ik had ook nog wel een vraag willen stellen over hoe de consument met zijn fairtradechocoladen reep moet omgaan, bij de boodschap van “mass balance” in combinatie met het nieuwe programma, maar ik besluit met een citaat van Alastair M. Smith: “In conclusion, Fair Trade will not necessarily have the reach to catalyse universal transitions to the benefits of an increasingly integrated global economy. But what is possible is that where best practices are followed, such governance can help poor producers overcome the obstacles to investments in value-adding diversification and provide the stability needed for long-term planning. However, for this potential to be maximised, organisations involved in the fair trade movement must resist using the concept and its discourse as a marketing tool for commercial gain. Weaker operations should work harder to prioritise the needs of producer development and those responsible for setting the standards that embody the values of the movement must remain strong in the face of pressures for commercial co-option.”

    Groeten uit FairTradeGemeente Hasselt,
    Steven

  4. Hoi Steven,
    Nog even een antwoord op je vraag ivm El Ceibo.
    Dit is een interessante case! Op zich denken we dat het in aanmerking komt (zonder kennis te hebben van de details dus laat dit geen officieel antwoord zijn :-)), maar FSP is hier als model zeker niet voor ontwikkeld.

    Het toont wat ik ook probeerde uitleggen: FSP heeft niet als doelstelling om naar een certificatie te gaan van ingrediënten, het heeft als doelstelling om bestaande aanvoerketens te laten voldoen aan Fairtradevoorwaarden. We willen Fairtrade gecertificeerde boeren toegang geven tot een markt onder Fairtradevoorwaarden, of het nu finaal met of zonder label op de verpakking is. De focus ligt op de boeren, niet op het finaal product.

    Ik nodig El Ceibo uit om de vraag te stellen aan Fairtrade International. Daarnaast hoop ik vooral dat hun business goed blijft draaien, ze zijn een prachtig voorbeeld van de impact die Fairtrade op lange termijn kan hebben. Laten we FSP voornamelijk inzetten om de miljoenen boeren die vandaag niet kunnen leveren onder Fairtrade toch toegang te geven tot de markt. Zo kunnen ook zij de weg afleggen die El Ceibo hen voordoet.

  5. Top Karlien!

    El Ceibo is dan ook een veel beter voorbeeld dan het veelgeloofde, maar financieel beperkt interessante Divine Chocolate.

    Het gebrek aan creatie van toegevoegde waarde doorheen de keten is een probleem waar de hele fairtradesector blijft omheenschaatsen. Wat Moyee Coffee in NL treffend in de groep gooide met haar NextHavelaar-initiatief en de #Fairchain -idee bij haar eigen koffie.

    Deze is de moeite om eens door te spitten: #boerenongehoorzaamheid.

    Bulkproducten zijn synoniem voor bulkprijzen. Wie zijn de boeren met wie FTG het beste samenwerken en waarmee we het liefst uitpakken? Niet de bulkproducenten, maar de zelfkazers e.d. Het is jammer dat dit niet afstraalt op hoe we doorgaans naar bulkproducerende boeren in het zuiden kijken.

    Die boeren moeten zich bewust worden van het feit dat zij de eigenlijke prijszetters zijn. El Ceibo snapte dit al van in den beginne. Mars en Lidl hebben dat ook door. Die nemen nl. altijd af, ook als de prijzen hoog zijn. Maar of de fairtradewereld dit principe ten volle beseft?

    Wordt vervolgd.

  6. Pingback: “Mars, Nestlé en Cargill snacken kindslaven” – de documentaire die Duitsland deed opschrikken | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  7. Pingback: Fairtrade verliest 100 cacaocoöperaties, maar Oxfam en Tony’s investeren verder in partners; het #toobigtobefair dilemma voor Max Havelaar | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  8. Pingback: Mars berooft rietsuikerboeren van inkomen, maar gunt cacaoboer faire bonus van 0,002 dollarcent | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  9. Pingback: Max Havelaar als satelliet van Mars – Fairtrade chocogigant houdt niet van rietsuikerboeren | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  10. Pingback: LIDL primeur: UTZ en MAX samen op de chocoladewikkel, voor een aalmoes | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  11. Pingback: Fairtrade ten grave gedragen – fusie met Mondelēz en minimumprijzen op de schop | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nr 31

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s