Max Havelaar reageert op notoire nestbevuiler Solidaridad in de Standaard en Trouw

OPENT TWITTER ACCOOUNT NIELS FC WILLEMS

OPENT TWITTER ACCOOUNT NIELS FC WILLEMS

Onderstaande is een reactie op het artikel dat gisteren in de Standaard [ open PDF ] stond en eergisteren in Trouw. De oprichter van Max Havelaar (Solidaridad) heeft het er lastig mee [HELAAS, DE WEBPAGINA WERD VERWIJDERD] dat haar geesteskind op eigen benen wil staan en bestelde een studie om Max Havelaar te besmeuren. Jammer dat het keurmerk kiest om haar antwoord te geven in een pdf, die je moet downloaden. Zet het toch gewoon open op een webpagina. En ga de discussie aan!

Bij deze:

De Standaard van 13 februari bericht over onderzoek dat door het CIDIN in Nijmegen is gedaan naar de impact van koffiecertificatie in Kenia, Uganda en Ethiopië. Certificatie alleen is de oplossing niet, constateert CIDIN. Max Havelaar is het eens met die conclusie. Zoals we ook onderschrijven dat met nadere samenwerking tussen de certificatie systemen veel te winnen valt.

De voornaamste conclusie van de studie is dat het effect van de certificatieprogramma’s Fairtrade en UTZ Certified op het inkomen van de koffieboeren in Kenia, Oeganda en Ethiopië bescheiden is. Fairtrade trekt wereldwijd dezelfde conclusie in situaties waar een zeer beperkt gedeelte van de export verkocht wordt onder Fairtradevoorwaarden. Onze interne monitoringcijfers voor Kenia (primaire focus van het onderzoek) bevestigen dat, wat koffie betreft, er vandaag slechts 6% van de geëxporteerde oogst ook effectief verkocht wordt als Fairtrade. Dit genereert nog te weinig extra inkomsten om een voelbaar effect te hebben op inkomen en op levenskwaliteit. Volgens ons is dertig procent een absoluut minimum. Dan worden de investeringskosten ruim gedekt, weegt de prijs door op het algemene inkomen, is er voldoende premie om significante investeringen te doen en brengt de voorfinanciering voldoende inkomen om het jaar te overbruggen. Ter vergelijking: wereldwijd realiseren koffiecoöperaties gemiddeld 46% van hun exportvolumes onder Fairtrade voorwaarden. Dat is een heel ander cijfer.

Beter boeren moet….

Dat doet echter niets af aan de leerzame inzichten die dit onderzoek te bieden heeft. Wat is echt belangrijk voor welvaartstijging onder koffieboeren. Het onderzoek vertelt ons er veel over. Technische assistentie blijkt een cruciale factor. Trainingen maken boeren vertrouwd met betere landbouwpraktijken die leiden tot hogere opbrengsten en een betere kwaliteit bonen. ‘Beter boeren’ is belangrijk, als één van de componenten in een brede ontwikkelingsstrategie.

Hoe ondersteunen we boeren op vlak van hun landbouwpraktijken? Anders dan soms gedacht komen landbouwtrainingen nooit automatisch mee met een certificatie. Ze kosten immers geld. In Fairtrade betaalt de koper per ton koffie een vaste premie die door de boerenorganisatie wordt geïnvesteerd. 25% hiervan gaat structureel naar landbouwtrainingen. In 2012 verdienden de 375 gecertificeerde koffie-organisaties samen ruim 37 miljoen euro aan extra inkomsten onder de vorm van de Fairtradepremie. Een kwart daarvan levert voor boerentrainingen een mooi bedrag op,
betaald door de markt. Genoeg om alle behoeften te dekken is het uiteraard niet.

Boeren verdienen meer…

Maar landbouwtrainingen zijn niet zaligmakend, ook dat laat het onderzoek zien. Een betere kwaliteit bonen blijkt niet altijd op een hogere prijs te mogen rekenen. Daaraan voegen wij graag toe dat productiviteitsverhoging alleen loont bij een redelijke prijs, niet wanneer de marktprijs de productiekosten niet vergoedt, zoals op dit moment het geval is.

Wat de studie vooral onderstreept is hoe belangrijk een krachtige, betrouwbare coöperatie is voor boeren. De ketenpositie van de koffieboeren moet verbeteren. Boeren moeten meer marktinzicht krijgen en een betere onderhandelingspositie. Cruciaal is ook de toegang tot krediet. Boeren kunnen hun oogsten dan voorgefinancierd krijgen, zodat ze niet gedurende het jaar in geldnood komen.

Collectief investeren

Boeren die zich organiseren om het gedeelde belang beter te behartigen, het zit in het DNA van Fairtrade. En het staat dus centraal in onze criteria. Net als een correctie van het marktmechanisme als dat om redenen van duurzaamheid en sociale rechtvaardigheid nodig is. In de onderzoeksperiode lagen de koffieprijzen overwegend hoger dan de Fairtrade minimumprijs. Tot voor een jaar terug, toen de koffieprijs weer door het Fairtrade minimum zakte, handelden ook Fairtrade organisaties dus gewoon tegen marktprijzen. Wel zorgt de vaste Fairtrade premie altijd voor overdracht van extra financiële middelen naar de boerenorganisaties.

Die organisaties hebben dat geld hard nodig om ontwikkelingsstappen te kunnen zetten, of het nu gaat om landbouwtrainingen, herbebossing, organisatieversterking, koffiemachines in eigen beheer, maatregelen tegen klimaatverandering, onderwijs en gezondheidszorg, infrastructuur of verbetering van de voedselvoorziening. Veel jonge organisaties staan nog maar aan het begin van hun ontwikkeling. Dat collectieve uitgaven voor huishoudingen geld kunnen besparen en/of welvaart toevoegen, neemt CIDIN niet mee in haar onderzoeksbenadering. Maar tenzij we CIDIN verkeerd interpreteren beaamt het onderzoek tegelijkertijd volledig het nut van investeringen op het niveau an de organisatie, op het collectieve niveau dus.

Samenwerking tussen certificatie systemen UTZ en Fairtrade

Certificatie is de moeite waard en toch lang niet genoeg, constateert CIDIN. Ook daarover geen discussie. Kan samenwerking tussen certificaties de impact voor koffieboeren vergroten, zoals CIDIN suggereert? Wij denken van wel. En we zijn ook realistisch. Multicertificatie echter blijft, zoals CIDIN aangeeft, een goede strategie voor boerenorganisaties. Het brengt een groter aantal marktkanalen binnen bereik. Aan Utz en Fairtrade de opdracht om niet afzonderlijk te doen wat ook samen gedaan kan worden. Meer gecombineerde audits, zodat de kosten voor boerenorganisaties dalen. Er wordt aan gewerkt, maar soms gaat het ook ons niet snel genoeg. Verder zouden Utz en Fairtrade vaker hun krachten moeten bundelen richting externe financiers, om zoveel mogelijk boerenorganisaties toegang te geven tot financieringsbronnen voor krediet en landbouwtraining. Zo kan samenwerking muren slopen waar boeren last van hebben én blijven verschillen die er voor boeren toe doen rechtovereind.

Voor meer informatie: Karlien Wouters, karlien@maxhavelaar.be

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s