Hoe weet de fairtradebananenliefhebber dat Max Havelaar en AgroFair de boer en consument niet belazeren zoals Rainforest Alliance en Chiquita?

Ik had het zopas over Albert Heyn, dat uitbuiting verkoopt als ‘Hollands geprijsd’, met een kus v.d. eerlijke kikkerprinses. Klik op onderstaande prent, om het artikel te lezen.

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

0,99 euro voor een kilogram bananen is stielbederving en zelfs misdadig. Op pagina 15 van volgende slides stelt Toby Webb vast dat Chiquita al sinds 2008 niet meer rapporteert over Corporate Social Responsability. Een goede verstaander…

doen Havelaar en fairtradebananenimport AgroFair het beter?

De groenestickerkikker doet aan volksverlakkerij. Maar doen de fairtraders het beter?

1. OVER AGROFAIR

DE OKé BANAAN

DE OKé BANAAN

Om met AgroFair te beginnen: AgroFair importeert Fairtradegecertificeerde bananen, ananassen en citrusvruchten. Een deel daarvan is ook biologisch. Alva uit Hasselt zorgt exclusief voor de rijping en verdeling van hun conventionele OKé-bananen, die het Max Havelaar-keurmerk dragen. Dat kon je lezen op hasseltfairtrade.wordpress.com.

Bovenop de Max Havelaar (MH) en de biologische certificering voeren zij hun eigen audits uit, die zowel naar de sociale, als de ecologische/bio-aspecten kijken. Daarnaast is AgroFair deels eigendom van diezelfde producenten, die medezeggenschap hebben in de firma. Mede hierdoor heeft AgroFair een zeer goede beoordeling gekregen van de Britse website Ethical Consumer.

2. OVER MAX HAVELAAR

Fairtrade/Max Havelaar: anders dan bij Rainforest Alliance (RA) ligt bij MH de nadruk op de sociale aspecten. RA heeft dat element ook, maar richt zich meer op ecologie. Waar het om bananen gaat, heeft RA historisch een sterke band met Chiquita. Dole heeft altijd op haar eigen milieumanagementsysteem (op basis van ISO 14001) gesteund. Pas sinds enige tijd is Dole ook met RA begonnen.

Een aantal jaren geleden heeft MH een bananenplantage geschrapt, juist omdat deze farm niet met vakbonden wilde onderhandelen. Twee ontslagen medewerkers, die lid waren van een vakbond, hadden een klacht ingediend bij FLO-Cert. Die klacht leidde tot snel ingrijpen.

3. OVER KEURMERKEN

Geen enkele certificering is een feilloos en waterdicht systeem. MH reageert hierop door te proberen over te stappen op living wage, i.p.v. wettelijk minimumloon. Zie hoe actueel dit is bij de bananen in Colombia: “Banana shortage looms as Colombian workers vote to strike over pay“. De aandachtige volger van deze blog herinnert zich dat dit artikel mee de aanleiding vormde om LIDL op deze blog de bel aan te binden.

Gelijk toch een kanttekening: deze farms krijgen een eerlijke MH-prijs, maar verkopen niet hun gehele volume onder deze condities. De gemiddelde prijs is waar het om gaat.

4. OVER DE ARTE-DOCUMENTAIRE

De ARTE-documentaire: FLO/Max Havelaar heeft inderdaad sterk de nadruk gelegd op de kleine boeren óf de plantagewerkers op grote plantages. Dit vertelde Hans-Willem (J.W.H.) van der Waal van Agrofair me hierover.

Deze ervaring heb ik zelf ook opgedaan toen ik in Burkina Faso werkte aan Fairtrade mango’s met kleine boeren, en ik heb me hier altijd aan gestoord Helaas stonden de regels niet toe om met de sociale premie ook iets te doen voor deze veld- en pakhuisarbeiders, want daar ging de boerencoöperatie over, en die vonden dat zélf geen prioriteit. (saillant detail: de FLO/Max Havelaar gecertificeerde organisatie faalde voor IMO Fair for Life-certificering). Marike de Peña zegt zoiets ook in het interview, een uitspraak die verduidelijking vraagt: ze kan toch niet menen dat Fairtrade geen rol te spelen heeft bij de arbeidsomstandigheden van de boerenarbeiders?. Ik meen wel dat in de afgelopen jaren FLO/Max Havelaar wel nadrukkelijker is gaan controleren op de rechten en behandeling van boerenarbeiders. Ik zal dit nog eens extra aandacht laten geven bij onze interne audits.

Belangrijk om weten voor de lezer. Sinds kort is Marike de Peña de eerste Fairtrade International Producer Elected Board Chair. Zeg maar lid van het hoogste bestuursorgaan binnen MH, als afgevaardigde van een producentenorganisatie.

5. OVER DE WERKSITUATIE OP DE BANANENPLANTAGES IN LATIJNS-AMERIKA

De illegale status van migranten en de hoge barrières die de Domenicaanse Republiek opwerpt, maakt het moeilijk om mensen te legaliseren. Dat is weer nodig om iemand bij de sociale dienst te kunnen inschrijven en sociale premies en pensioen af te dragen.

Dan zijn er nog work-arounds: in Costa Rica zijn veel bananenfarms sociaal gecertificeerd. Er zijn weinig arbeiders sociaal verzekerd, RA en SA8000 ten spijt. De eerste drie maanden is dat niet wettelijk verplicht en eer die om zijn, worden ze ontslagen en kunnen ze op een andere farm drie maanden aan het werk.

Zo roteert een pool, die dan waarschijnlijk wel minimumloon krijgt, maar geen contract en sociale rechten. Ook daar is er veel immigrantenarbeid (Nicaraguanen). Dit circuleren speelde ook bij de 12 farms van Tres Hermanas, die allemaal aparte juridische entiteiten onder dezelfde eigenaar waren. Daar ging o.m. de PDF over, die ik in vorig artikel deelde.

6. OVER FAIR TRADE: MOET HET KLEIN OF MOET HET GROOT ?

Uiteindelijk een lastig punt: moet Fairtrade een politieke, kleinschalige, zeer ideologische beweging blijven, of op pragmatische, commerciële voet op brede schaal arbeidsomstandigheden en milieu proberen te verbeteren? Je kunt dat niet tegen elkaar uitspelen.

Maar zoveel is duidelijk: in het laatste geval zal het instrument van certificering alleen niet voldoende zal zijn. Er is ook een belangrijke rol voor regeringen van landen om regels op te stellen en te handhaven.

Waarbij voorop lopen soms averechts uitwerkt: bananenproductie verplaatst zich naar Guatemala, omdat dat een land is met relatief weinig regelgeving en zwakke vakbonden, in tegenstelling tot Panama of Costa Rica. Er is een heel belangrijke rol voor supermarkten, die door hun inkoopbeleid grote invloed kunnen uitoefenen.

AFSLUITEND


Op de blog greenandthecities.nl verscheen zopas het artikel: ‘keurmerken zijn niet waterdicht’. Daarin wordt verslag gedaan van een gesprek met Niels Oskam, oprichter van Rank a Brand. Die heeft een belangrijk voorstel i.v.m. de keurmerken.

Ik citeer:

Toch vindt hij dat we keurmerken niet moeten afschaffen. Want juist als een keurmerk een verpakking siert, kun je aan de bel trekken wanneer je het niet vertrouwt. Dit was ook het geval bij het eerdere voorbeeld van de Lipton theeplantages. ‘Een Ghanees uit de Bijlmer trok aan de bel omdat zijn broer op één van die plantages onder erbarmelijke omstandigheden werkte,’ vertelt Niels me. Door certificeringen kunnen de instanties dus makkelijker op hun vingers getikt worden. Toch kan er volgens Niels nog veel verbeterd worden. Zo is er nog niet veel transparantie over de keurmerken. Hij zou graag op de websites van keurmerken een klachtenrubriek zien. Op die manier is voor iedereen duidelijk hoe de keurmerken opereren.

Achter dat laatste ga ik eens horen, zie.

Verschenen in de reeks: Paasuniversiteit 2014

Een gedachte over “Hoe weet de fairtradebananenliefhebber dat Max Havelaar en AgroFair de boer en consument niet belazeren zoals Rainforest Alliance en Chiquita?

  1. Pingback: Chiquita (opnieuw) voor de rechter in California, wegens fraude en oneigenlijke zelfverrijking | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s