Arne Schollaert (Oxfam-Wereldwinkels) bij Inspecteur Decaluwé van Radio 2 – #scampikeet

Enkele kranten schopten keet over de Thaise kant-en-klaargerechten met garnalen in Belgische supermarkten. De toeleveranciers steunen op moderne slavernij.

“De werking van een economie waarin de spelregels eenzijdig bepaald worden, laat de hang naar vrijheid gemakkelijk omslaan in het tegenovergestelde,”

zegt Dick Veerman op Foodlog.nl hierover.

“Het wordt tijd dat men inziet dat voedselproductie ook andere waarden moet vooropstellen: eerlijk werk, eerlijke prijzen, duurzame omgang met de natuur en respect voor biodiversiteit,”

heet het bij Oxfam-België.

Arne Schollaert van Oxfam-Wereldwinkels kreeg Inspecteur Decaluwé van Radio 2 aan de lijn. Klik op de prent voor het geluidsfragment.

interview met Arne door Koen Van Depp d.d. 16/02/2014

Arne Schollaert, doctor in de economie, leidt de dienst Politiek en Zuid en het Partnerfonds van Oxfam-Wereldwinkels.

Lees het interview in de reeks Spraakmakers met hem: “Ook Adam Smith wist reeds dat de markt soms zijn werk niet doet.

Je meldt: “Nagenoeg driekwart van het voedsel in de wereld gaat door een enge hals van nog geen 500 bedrijven, genesteld tussen honderden miljoenen kleine voedselproducenten en meer dan 7 miljard consumenten. U kan zich ongetwijfeld een beeld vormen van de machtsverhoudingen. En van wie hoeveel overhoudt aan die handel.” Wat bedoel je daar precies mee?
Arne Schollaert:
“Dat het zo is, is al langer bekend. Maar het is de Senior Vice President van het WWF, Jason Clay, die in 2009 het hele primaire goederentraject grondig beschreef uitgaande van een nauwgezette  studie. Wij  zien dat overigens ook zelf: als je kijkt per product kan je dat relatief eenvoudig traceren. Neem koffie. Zo’n 80% van de handel erin passeert vier spelers. Of cacao: 75 tot 80% passeert drie tot vijf spelers. Vier ondernemingen zijn vandaag verantwoordelijk voor meer dan 90%  van de graanhandel, en zes beheersen samen driekwart van de pesticidenmarkt.”

“Laat ik het voorbeeld van cacao uitdiepen. Cacao is niet zo makkelijk te produceren. Onder meer vergt dat een fermentatiestadium. Maar het moment dat de cacao optimaal gefermenteerd is, spoort niet noodzakelijk met het moment dat een koper langskomt. En vroeger of later dan een bepaald, ideaal moment is de cacao van lagere kwaliteit. Terwijl de boer niet eens weet of er na de eventuele passage van een eerste koper, nog een tweede komt. Er zijn dermate weinig spelers… ”

Zal de markt dan niet dusdanig werken dat er een nieuwe speler komt, die de boer een beetje meer geeft, en de consument minder aanrekent?
Arne Schollaert:
“Wat jij beschrijft, is een markt waar intreden relatief eenvoudig is. Maar bij die voor verwerking van cacao, bijvoorbeeld, is dat niet zo om redenen van techniek, omzet,… Nee, dit is een markt waarbij aspecten ertoe leiden dat de markt zijn werk niet doet. Ook Adam Smith wist dat dit zich kan voordoen. Wat hier optreedt is: marktfalen. Dan beland je in een situatie die voor het publiek minder goed is. En dan is het beter in te grijpen, door de overheid.”

“Neem de EU. In de biersector is er een voorstel tot overname van bierproducent Heineken geweest. Toen heeft de EU ingegrepen omdat anders op de Nederlandse markt een te hoge concentratiegraad zou ontstaan. Maar eens we handelen met het Zuiden geven we, om een of andere duistere reden, toe aan die marktfaling. Of neem de milieukosten die zijn vervat in tal van consumptiegoederen. Het is een faling dat in de prijs van een product niet de kost zit die is verbonden aan een te hoge CO2-uitstoot, aan vervuiling van water en bodem, verlies van biotopen,… Ook daar gedogen we nog altijd zeer grote marktfalingen, onder meer op de kap van toekomstige generaties.”

Stel dat er toch op een gegeven moment een kleinere speler is, die succesvol lijkt te worden. Is het niet zo dat grote bedrijven dan zeggen: tiens, die doet dat goed, we bieden een gigantische som om die te kopen, en dan is die concurrent weg?
Arne Schollaert:
“Dat gebeurt voortdurend… we hebben zelfs zeer concrete aanwijzingen dat ze de markt onder mekaar verdelen, bijvoorbeeld wat betreft cacaobonen. Een cacaoverwerker kan dus zeggen: wij ‘sourcen’ in dit tropisch gebied onze cacao, jullie blijven daarbuiten.”

Of een groot bedrijf dat een kleine start-up (…)

De rest? Hier klikken, en ‘there you go’!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s