klimaatzaak daagt duurzaamheidslabels uit – voor het fairtradekeurmerk hoeft ’t zo niet meer

VOORAFGAAND: Urgenda won de klimaatzaak tegen de Nederlandse staat op 24 juni.

Dick Veerman verwoordde de consequenties op FOODLOG.NL:

De uitkomst van het proces lijkt een klap in het gezicht van de gedachte dat bedrijven en publiek via een verduurzamend aanbod aan zet zijn bij het definiëren van de toekomst. De uitkomst van het proces geeft het primaat aan het landsbestuur. Dat is zowel voor de geldende marktgedachte in Nederland (en Europa) als in de relatie tussen staten om de ecologische, financiële en ethische vraagstukken waarvoor de wereldgemeenschap aan het begin van de 21e eeuw staat een geheel nieuw uitgangspunt waarvan de gevolgen nog nauwelijks te overzien zijn.

verduurzamend aanbod

Op haar website legt Oxfam-Wereldwinkels uit “Waarom bio en fair trade perfect matchen“. “De consument is bereid méér te betalen voor biovoeding,” wordt er gesteld, en daarom gaan haar producenten “tot het uiterste om hun producten te voorzien van het biolabel“.

Vanuit Erpe-Mere liet ALDI België deze blog dan weer weten:

Wij betalen aan onze leveranciers met veel plezier de meerprijs voor bio en fair, maar zelf willen wij op deze producten geen boevengemiddelde marges nemen.

Suggereert ALDI, dat anderen bio/fair duurder verkopen, precies omdat het bio/fair is?

Nu las ik eergisteren iets bijzonders en verrassends. Fair kan nóg goedkoper worden.

voor fairtradekeurmerk hoeven keurmerken niet

Voor Stephen Lord, product officer cacao bij de Fairtrade Foundation (dat in het Verenigd Koninkrijk hét fairtradekeurmerk beheert) hoeven consumenten-labels in de toekomst niet meer zonodig. Op just-food.com stelt hij dat:

[…] as the years progress, [there is] less need […] to be linked to a specific label on-pack. Marketing, and in particular communication through social media, can convey what companies are doing and third-party bodies can still provide the guarantee that they are following through on their undertakings.

For its part, the Fairtrade Foundation is not concerned if companies do not use the mark. “Market access” is what matters, says Lord. “We are not upset about it at all in any sense because for us it’s about the commitment to Fairtrade and delivering those benefits back to farmers.”

Lord denkt het certificeren (zijn job) op basis van duurzaamheidsstandaarden dus nog niet weg, maar het keurmerk mag van de verpakking. Dat bespaart de verkopers van fairtradeproducten meteen een smak geld, welke ze tot nu doorrekenden aan de klant.

Oxfam Fair Trade kondigde al eerder aan het Max Havelaarlabel van de verpakkingen te zullen halen. Het wil meer middelen in eigen marketinginitiatieven steken.

OXFAM BETAALT NIET MEER VOOR HET LABEL, WEL VOOR DE CONTROLE EN HET ONTWIKKELEN VAN STANDAARDEN

OXFAM BETAALT NIET MEER VOOR HET LABEL, WEL VOOR DE CONTROLE EN HET ONTWIKKELEN VAN STANDAARDEN

In België was Fairtrade Belgium niet gelukkig met het afvoeren van het keurmerk op de verpakkingen. Hoe moeten we dan de woorden van Stephen Lord verstaan?

keurmerken uitgedaagd

ISEAL, een niet-gouvernementele organisatie waarvan de missie is “om de duurzaamheidsnormen te versterken ten behoeve van mens en milieu” heeft een webtool ontwikkeld: “Challenge The Label“.

De tool behandelt vier belangrijke vragen die professionals uit de voedingssector (bijv. aankopers) zich moeten stellen, om te kijken of de keurmerken – die hun leveranciers ontwikkelen of inschakelen – geloofwaardig zijn. ISEAL benoemt ook “vijf universele waarheden van geloofwaardige duurzaamheidsclaims.” Deze waarheden behelzen concepten zoals relevantie, nauwkeurigheid en transparantie.

De website richt zich dus tot professionals, maar is zeker de moeite om als fairtrade-vrijwilliger eens te doorlopen. Wie zich die moeite niet wil getroosten, is er deze korte verklarende videopresentatie.

ISEAL: rechter én partij?

Het blijft bij mij wringen: privé-organisaties zetten een duurzaamheidsstandaard uit, onder de koepel ISEAL, en gaan nu bepalen dat wie daaraan niet voldoet… niet voldoet? Hieronder op de prent enkele belangrijke leden.

Hoe het ook zei, een literatuurstudie (d.d. 29 nov 2013) uitgevoerd door KPMG Sustainability over ISEAL-leden werkzaam in de koffie-, cacao- en katoensector besloot dat duurzaamheidsnormen over het algemeen een positief effect hebben op duurzame plattelandsontwikkeling.

De bekendste duurzaamheidskeurmerken kunnen het steeds beter met elkaar vinden en groeien daarbij naar elkaar toe.

Het inzicht wint veld dat onderling concurrentie voeren – voor meer zichtbaarheid in de supermarkt – niet hoeft, want dat er op termijn enkel duurzaam brood te verdienen valt met websites bouwen, in combinatie met doorgedreven, transparante ketencontroles.

klimaatzaak en keurmerken

Maar nu wint Urgenda haar klimaatzaak tegen de Nederlandse staat…

Dick Veerman stelt op Foodlog.nl:

De uitkomst van het proces lijkt een klap in het gezicht van de gedachte dat bedrijven en publiek via een verduurzamend aanbod aan zet zijn bij het definiëren van de toekomst.

De uitkomst van het proces geeft het primaat aan het landsbestuur.

Alle goede bedoelingen en resultaten ten spijt – van privé-initiatieven als Wereldwinkels en afgeleiden als Max Havelaar of ISEAL – moet stilaan onvermijdelijk de staat aan zet.

Nederland hoeft niet de problemen van de wereld op te lossen, maar wel doen wat in zijn macht ligt,

leest Veerman het vonnis van de rechter. En zijn unieke macht ligt in het opstellen van sluitende wetgeving – die onduurzame handel illegaal maakt – en deze te doen naleven. De tijden van ‘soft law’ en de wet van de sterkste (en onderstaande grafiekjes…) liggen mogelijk / hopelijk snel achter ons.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s