sapboer Luiz en het spook van de Suco Justo

Vandaag wat nabespiegelingen en aanvullingen bij mijn verhaal achter het PLUS Fairtrade sinaassap. De vragen, die ik daar luidop stelde, zijn vorige week vrijdag overgemaakt via de achterdeur van Twitter en PLUS werkt aan een antwoord.

1. over Cocamar als onderdeel van Louis Dreyfus

Ik verklapte dat de sappartner van PLUS, het Braziliaanse COCAMAR, in augustus 2012 onderwerp was van een fikse rel in fairtradeland.
Pas Fairtradegecertificeerd in maart dat jaar – als een verwerker van citrusvruchten – werd de coöperatie Cocamar opgekocht door de Franse gigant Louis Dreyfus.
Eén van de grote drie bedrijven, die zowat de gehele wereldmarkt voor sinaassap in handen hebben, is sindsdien dus een door Max Havelaar gecertificeerde verwerker.

Dreyfus behoort met ADM, Bunge en Cargill tot de zogenaamde “ABCD groep”. Oxfam schreef in 2011 hier een rapport over en The Guardian kopte “ABCD of food – how the multinationals dominate trade”.

Citaat:

Louis Dreyfus, established in 1851, is also private and still family owned, headquartered in Paris but again trading largely out of Switzerland. It gives no figures and never comments to the media, but its estimated revenues in 2009 were £34bn. It has enormous grain, sugar and energy trading interests around the world, although in recent years it has concentrated on financial aspects of commodity trading.

Volgens Max Havelaar blijkt het zwijgzame Louis Dreyfus een geschikte belangenbehartiger van het fairtradegedachtengoed en die van de kleine, achtergestelde sinaasboer. Ik ben wat gaan rondsnuffelen op het internet.

1 a. Louis Dreyfus en fair trade

Het hoofdkwartier van Dreyfus ligt in Rotterdam. Op hun website is er een contactformulier om het duurzaamheidsteam te contacteren. Goed om weten.

Ondanks de haar toegedichte publieke zwijgzaamheid deelt Dreyfus toch haar duurzaamheidsinspanningen, in de vorm van jaarlijkse rapporten op haar website.

Daaruit leren we dat, als ondertekenaars van het UN Global Compact, Dreyfus zich verbindt aan de 10 principes m.b.t. mensenrechten, arbeidsomstandigheden, milieu en anti-corruptie.

In het duurzaamheidsrapport 2014 lezen we dat de citrussector de voorhoede uitmaakt van hun duurzaamheidsinspanningen. Over fairtrade wordt niet gesproken, wel over een plantage met Rainforest Alliance-certificaat. Ook zegt men toe te kijken op de correcte behandeling van seizoensplukkers en lonen te betalen die bovengemiddeld zijn, met premies voor o.m. veilige arbeidsomstandigheden. Wie, wat, hoe of waar en concrete cijfers worden niet vermeld.

1 b. Dreyfus en fairtradekoffie

De koffiehoek op de Dreyfus-website spreekt over “the growing need for traceable and sustainable supply chains. We are contributing to sustainability developments across the industry through our membership in the 4C Association, UTZ, Rainforest Alliance, Café Practices and Fair Trade Certification program.”

In haar duurzaamheidsrapport 2014 vult het daarbij aan, dat certificatiesystemen hun beperkingen hebben (naar opschaalbaarheid en impact) en dus volgt het de globale trend van “beyond the certification system“. Het verhaal wordt gedaan van een samenwerking met 8 Mexicaanse koffiecoöperatieven, incl. voorfinanciering aan 0% rente, gegarandeerde afname tegen gegarandeerde prijzen etc…

Het zijn dit soort voorbeelden, waarmee MAX en PLUS ons inzage moeten geven, wat betreft het sinaassap dat ze betrekken van Dreyfus, via de coöperatie Cocamar. Dreyfus spreekt er zelf niet over. Een goede vraag voor het contactformulier, dus.

Onderstaande knipte ik uit het duurzaamheidsrapport 2014 van Dreyfus [PDF].

2. over de impact van Suco Justo

In 2014 mandateerden Max Havelaar Nederland en Max Havelaar Zwitserland het Braziliaanse BSD Consulting om een impactstudie [PDF] uit te voeren over de voordelen van certificering voor kleine sinaasboeren.

Het leverde een interessant document op, dat een goede inzage geeft in de fairtradecitrussector in Brazilië. Helaas concentreert het zich op voor de hand liggende coöperaties als Coagrosol en Coopealnor, de chouchous binnen de PR-boerenverhalen van Max Havelaar. De rel in fairtradeland omtrent Dreyfus wordt uit de weg gegaan, terwijl dit een buitenkans was om het in perspectief te plaatsen.

3. over de sapboer van PLUS, die buiten beeld blijft

Max Havelaar liet me via Twitter weten dat de sapboer van PLUS Luiz Antonio Genoves heet en dat hij lid is van de coöperatie Cocamar. Hij heeft 42 ha land, waarvan 12 ha sinaasappelbomen.

Dan kan het niet moeilijk zijn PLUS een foto te bezorgen van Luiz, om bij hun dankwoordje aan hem op de PLUS Facebook- en Twitterpagina’s te plaatsen.

Het is een trend: Max Havelaar, dat haar story-telling framet (om het in goeds Nederlands te zeggen). Binnen dat frame horen, zoals ALDI me bijvoorbeeld bevestigde, geen producenten-organisaties op de fairtradechocoladewikkel.

Ik ben eens in de rekken van DELHAIZE gaan neuzen. En ook daar worden producenten weggezet alsof het spoken zijn. Binnen het eigen huismerkgamma geen spoor van land van herkomst of boerengroep op de productverpakkingen, op de infokaartjes aan de winkelrekken of op de website. Wekt weinig vertrouwen.

Overigens blijft het me verbazen, dat het PLUS FT-sinaassap – dat ging lopen men een consumentenprijs en daarvoor gefeliciteerd werd door Max Havelaar Nederland – onvindbaar blijft in de categorie ‘Vruchtensap en fris‘ op de website van het keurmerk (net als dat van concurrent Lidl overigens), maar soit.

4. over vertrouwen en zelfcontrole

De geloofwaardigheid van keurmerken staat onder druk. Terecht of onterecht, consumenten willen dat keurmerken duidelijkere informatie geven en onafhankelijk worden gecontroleerd. Ze geloven niet dat hieraan nu wordt voldaan.

Ook Test-Aankoop zette vragen bij ethische zelfcontrole in de koffiehandel.
Daar berichtte ik al over.

4 a. de controle op de controleurs

Max Havelaar (Fairtrade International) is zich wel degelijk bewust van de geschetste kritiek. De certificatiepoot van het keurmerk, FLO-CERT, is ISO 65-gecertificeerd. ISO 65 is een internationaal erkende kwaliteitsnorm voor certificeerders. Flo-Cert wordt gecontroleerd door een onafhankelijke derde partij (het Duitse Accreditatie orgaan DAkkS) op de naleving van de ISO 65 regels.
Lees het hier helemaal door.

Overigens is goede onderzoeksjournalistiek ook een vorm van controle.
Zoals ik al eerder met de woorden van Cicero aangaf:

“Door te twijfelen komen we de waarheid te weten.”

4 b. boven of onderdeel vàn de wet

Gisteren schreef ik over de processen die in California gevoerd worden tegen Nestlé. Een certificaat kopen – of aan zelfcontrole doen – helpt het bedrijf niet langer om zijn mede aansprakelijkheid inzake slavernij op de Afrikaanse cacaoplantages te kunnen ontlopen.

In het Verenigd Koninkrijk schreef fairtradepioneer Tradecraft eind vorig jaar boven een gastblog op de website van de Financial Times: “British companies should be accountable at home for harm caused abroad“.

No company has ever been prosecuted in the UK for harming people in a developing country,” klaagt Tradecraft aan, in ‘Above The Law‘ [PDF], haar onderzoek naar aansprakelijkheid van Britse bedrijven voor wat ze in het buitenland mispeuteren.

In the last decade there have been at least 24 allegations of serious human and environmental harm caused by UK-linked businesses in developing countries. Had similar harms taken place in the UK many could have resulted in a criminal investigation under environmental, corporate manslaughter or health and safety legislation.

Of the companies implicated, 16 are FTSE listed and two are private companies.

[…] two thirds of UK business leaders (69%) agree [with us] that British companies should be accountable in the UK for any harm they cause to workers or local communities in developing countries,

staaft Traidcraft met cijfers op haar eigen website.

Dus, besluit Liz May van Traidcraft, op FT.com:

Instead of relying on a voluntary approach, which tends to spawn an expensive and unnecessary compliance industry, the UK government should consider simply legislating to bring the laggards into line. The next step is to work out what legislative change might look like.

En zo zal ook gebeuren.

Wat me in het Dreyfusverhaal van PLUS en MAX zorgen baart, is dat – met de dag dat dergelijke voedselgiganten hun gerechtelijke knieval zouden maken – de geloofwaardigheid van de hele fairtradebeweging mee de schop op gaat.

Morgen antwoord van PLUS? Na het zwijgen van IKEA zou het een opsteker zijn.

2 gedachtes over “sapboer Luiz en het spook van de Suco Justo

  1. Pingback: Max Havelaar Nederland negeert winstwaarschuwing | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

  2. Pingback: hebbes! Luiz, de geheime sinaassapboer van PLUS&MAX | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s