kruisigt negatief keurmerk bio en fairtrade of boer en bedrijf?

Een negatief keurmerk beloont mensen door het vermijden van gezichtsverlies of te moeten doorgaan voor slechterik.” Dat zegt marketingdocent Ynte van Dam.

In een ver verleden – de pioniersjaren van Foodlog – heb ik even over en weer gecorrespondeerd met Ynte. Het is een serieuse man. Hij promoveerde gisteren met een proefschrift in Wageningen. Daarin stelt hij dat het veel effectiever is om producten, die slecht zijn voor het milieu, van negatieve milieukeurmerken te voorzien. Daarvoor zijn consumenten namelijk gevoeliger.

VERVANGT WELDRA ÉÉN ROOD KRUIS HET BOS AAN KEURMERKEN?

WORDT WELDRA DE CERTIFICATIE-INDUSTRIE GEKRUISIGD, DAN WEL GEÏNSTITUTIONALISEERD?

In de Volkskrant geeft hij tekst en uitleg:

‘Als we niet de goede producten een vinkje geven maar de slechte een rood kruis, dan zullen heel veel mensen bereid zijn zo’n product te vermijden en een wat hogere prijs te betalen. Ze willen niet het duurzaamste en duurste product kopen dat ze kunnen vinden, maar ze willen ook niet de grootste slechterik zijn. De meesten van ons zijn geen heiligen maar ook geen pertinente zondaars.’

‘Veel mensen vinden duurzaamheid een goed idee, maar als ze in de winkel staan kiezen ze toch voor hun portemonnee’, aldus de onderzoeker. ‘Maar ze zijn écht van plan om het morgen anders te doen. Ze hebben serieus de intentie om in de toekomst duurzame producten te gaan kopen, maar die toekomst blijft altijd voor hen uitrennen. Het is vergelijkbaar met telkens dezelfde goede voornemens hebben met Oud en Nieuw.’

Als Ynte iets te melden heeft, dan weet ik dat het serieuse praat is. Hij trekt zijn verhaal rond het “EKO” label op. Maar aangezien duurzaam tegenwoordig breder wordt geïnterpreteerd dan louter ‘eko’ en veel fairtradeproducten ook bio zijn, stel ik me toch luidop enkele vragen.

Dus ben ik heel benieuwd wie en wat moet gaan bepalen wat een product duurzaam maakt. Wie het m.a.w. onderzoekt en certificeert als duurzaam, maar dan voortaan zonder keurmerk op de verpakking. Enkel wie niet voldoet aan (een welbepaald onderdeel van) de duurzaamheidsnorm, draagt in Ynte zijn voorstel voortaan nl. een rood kruis.

Ik kan me voorstellen dat de huidige vinkenzetters/labelaars – mocht dit ballonnetje opgaan – zich in de handen wrijven (na eerst het zand uit de ogen).

Je hoeft bij deze namelijk niks meer te bewijzen. Een rol op het lijf geschreven van de ISEAL alliantie, waar keurmerken als Max Havelaar, UTZ en Rainforest Alliance mee de dienst uitmaken.

Stel dat de overheid er oren naar heeft, zo’n negatief keurmerk. Ik gok er dan op dat ze dit niet zelf wilt gaan organiseren. Het moet dan op zoek naar een certificeerder die brandmerkt i.p.v. keurmerkt.

Onder de paraplu van ISEAL zou de overheid mogelijk wel willen schuilen. Daar zouden de keurmerken dan helemaal in elkaar kunnen opgaan en bijvoorbeeld ongehinderd verder blijven beweren dat arme cacaoboeren gecertificeerd arm houden erg duurzaam is. Voortaan zonder keurmerk. En da’s een opsteker, want keurmerken werken niet in de strijd tegen derde-wereld-boeren-armoede.

Meer nog, wie arme cacaoboeren NIET mee gecertificeerd arm houdt, wordt voortaan gekruisigd of gebrandmerkt. ClearChox kan zijn webwinkel – met eerlijke origine-chocolades – sluiten. De Boliviaanse chocolade van El Ceibo – de eerlijkste, en/want bewust zonder keurmerken – zal definitief de tent worden uitgewezen.

En nog meer. MARS – dat bij de EU aandrong arme ver-weg-suikerboeren te dumpen – wordt het kruis bespaard in ruil voor een mager fairtradecacaojasje rond zijn repen.

Je zou als overheid natuurlijk ook alle onterechte duurzaamheidsclaims kunnen bestraffen met zo’n rood kruis. Dus MARS haar slag laten thuishalen als lobbyist, maar daarvoor aan het rode kruis nagelen… Neuuuuh, gaat natuurlijk niet gebeuren. Doet Max Havelaar ook niet.

ISEAL pakt op haar website in ieder geval prominent uit met de business stories achter IKEA en MARS. ISEAL zou dus een ideale partner zijn voor de overheid, die zo verder kan verzaken aan de goedkoopste en meest efficiënte manier van verduurzamen, mochten daar haar ambities liggen: een kader scheppen dat kansen biedt aan producenten om op een eerlijke, gezonde manier met elkaar handel te drijven: Handel, maar dan eerlijk. Klinkt wervender dan ‘negatief keurmerk’.

4 gedachtes over “kruisigt negatief keurmerk bio en fairtrade of boer en bedrijf?

  1. kijk eens naar negatieve labels als ‘kistkalf’ of ‘batterij ei’ of ‘plofkip’ of ‘kinderarbeid’ of ‘sweatshop’. Ook dat is negatief labellen van een niet duurzaam produkt.
    Hartelijke groeten, Ynte

    • ha Ynte, fijn weer van je te horen! (8 jaar geleden, de tijd is ongenadig) – maar is dat schande praten ook effectief? ik knip en plak uit een bananenindustrie nieuwsbrief over een label dat het rode kruis bespaard zou blijven.
      Beste groeten!
      Steven

      uit http://us2.campaign-archive2.com/?u=e9cdc4f4e0d84223370731fad&id=50f36a4ee2&e=09036c7d3f

      RETAILERS PUT FAITH IN RAINFOREST ALLIANCE

      In the 1990s and 2000s it was the fruit companies who put their faith in certification and sought to use it as a way of demonstrating to consumers and buyers that they respected a set of social or environmental standards. It was Social Accountability International’s SA 8000 labour standard and Rainforest Alliance’s mainly environmental standard that found favour with Dole, Del Monte and Chiquita.

      In the last few months it is the retailers in the UK who have been announcing that they will move to 100% “sustainable sourcing” through the use of certification. Late last year Asda/Walmart announced that 93% of its bananas would be Rainforest Alliance certified by March 2016, the remainder being Fairtrade certified. In February it was the turn of Lidl UK to announce a similar strategy: by the end of this year the 88% of their offer that was not Fairtrade certified would meet Rainforest Alliance standards. Press reports also suggest that Tesco will follow with a similar strategy.

      Apart from the crucial difference with Fairtrade – that there is no minimum price enshrined in the standard – how does a certification scheme that started life as a set of purely environmental standards fare when it comes to securing compliance with labour standards for plantation workers? A report last year from the Honduran federation of agroindustrial workers’ unions Festagro gives serious cause for concern, and is summarised here:

      Rainforest alliance certification and workers’ rights
      “Despite the good principles and objectives set out in the certification standards and their theories of change, improvements for workers are hard to detect in practice.” – Dr Ruy Diaz and German Zepeda in “Working Conditions in Certified Banana Plantations in Central America”, August 2015, produced with support from the US-based AFL-CIO Solidarity Center.

      The Rainforest Alliance currently certifies 1600 banana farms covering over 100 000 hectares.

      The authors of the report carried out interviews with workers and union representatives in 37 Rainforest Alliance certified farms belonging to both multinational and national producers in Guatemala (North and South), Honduras, Nicaragua, Costa Rica and Panama.

      Key issues emerging from the interviews
      Reponsiveness to workers and the issues covered by the SAN standard

      No systematic contact between workers and trade unions on the one hand and the certifier and the auditors on the other
      When issued are raised verbally with auditors they are not resolved
      The formal complaint procedure is difficult to access (the form is only avaialble in English!)
      Audit reports are not shared with workers or unions
      The only cases of de-certification over labour violations were in Honduras where the unions engaged in a public campaign to bring the violations to RA’s attention

      Labour issues found on certified plantations

      The most systematic and serious is the case of Costa Rica where there is little or no trade union freedom and collective bargaining; there is often systematic persecution of trade union members and they suffer workplace discrimination; there are many cases of sackings of unionised workers using a range of pretexts. The situation also remains serious for workers in national producer companies in Honduras despite de-certification and re-certification of a group of 14 plantations.
      There are no unions in Southern Guatemala and workers fear to form or join a union because of the anti-union messages from employers and because of the assassination of the leader of the only union that was set up in the region in 2008. This region has the biggest concentration of RA certified farms in the world.
      Non-payment of minimum wages was found in some plantations in Southern Guatemala and Honduras.
      Overtime hours are rarely paid in Costa Rica; overtime is de facto obligatory in Nicaragua and Costa Rica and in some national producers in Honduras.
      In Nicaragua there are several plantations where the employer does not pay full social security contributions.
      In Honduras and Nicaragua there are violations of holiday rights in many farms; and in Nicaragua workers on long-term sick leave are being made redundant.
      Sexual harassment is reported in certified plantations in Panama, Honduras and Costa Rica
      In Southern Guatemala and Honduras there are many plantations with statutory Occupational Health & Safety Committees; in many others the committees function badly or only exist on paper.
      In Guatemala one community reported being regularly subjected to aerial spraying from the neighbouring certified plantation.
      Workers on all plantations reported that there is inadequate information provided on agrochemicals they use and little or no training health & safety in many cases. In Southern Guatemala workers reported up to 12 hour days working with chemicals.
      Much of the training required in SAN standards is rarely delivered.

      Conclusion
      The workers all assume that the certification is to benefit the company in marketing its fruit. Although there is a reasonable level of awareness that their employer is certified by RA there is almost no awareness of the details of the standards and therefore how they could use the leverage of certification to demand the end to violations of rights or improvements in working conditions.

  2. Pingback: label for low ethical quality avoids people losing face, companies to be seen as a bad | recepten en nieuwsjes vanuit de Dorpsstraat, nummer 31

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s