moeten er nog vijanden zijn ? Callebaut kneedt verpauperde keuterboeren tot ondernemers

Net zoals Chocoladeland hebben de wereldwinkels in Vlaanderenland hun Tony. De onze plakte een artikel over Callebaut in een mail met de vraag “moeten er nog vijanden zijn?” en sloot af met “graag uw reactie“.

Voer voor mijn verwaarloosde blog-reeks “help, de boeven zijn op“!?



Barry Callebaut helpt cacaoboeren in Ivoorkust,” las je zowaar als kop boven het stuk dat Tony me stuurde. Ze gaan door onmogelijk lage cacaoprijzen verpauperde keuterboertjes omscholen tot heuse ondernemers. Zou het echt? En wat zou dat?

Ik plande er al een blogstukje aan te besteden, want Callebaut is de afgelopen zomermaanden erg druk geweest met duurzame zieltjes redden (hier synoniem voor winnen?) [1] [2] [3] – ik denk ook wel dat ze dat serieus willen doen.
Toch zie ik – als amateur weliswaar – een grote MAAR… Met ondernemerschap komt verantwoordelijkheid. Tot wat leidt verantwoordelijkheid zonder macht?

net als in de film

Dinsdag ben ik met Oxfam-vrijwilligster Jo naar A’pen geweest, voor een besloten Belgische persvoorstelling van de bioscoopfilm over Tony’s Chocolonely [1].

We programmeren de film – in een samenwerking tussen Oxfam-Wereldwinkel Hasselt, onze buren van Paplou en de universiteit UHasselt – tijdens de Week van de Fair Trade. De datum staat vast: dinsdag 11 oktober. Uur is nog overeen te komen. We mikken o.m. op alle studenten economie. Volgende week meer, wanneer ik het hele Hasseltse fairtradeweekprogramma aan u wil voorstellen.

Interessant dat onze Tony deze vraagt precies nu stelt. Marieke van het nationaal secretariaat van Oxfam-Wereldwinkels stelde over Callebaut en hun marktmacht eergisteren een vraag aan Henk Jan Beltman – de baas van Hollandse Tony: ‘of Callebaut echt intern verandert door Tony’s als klant te hebben‘. Daarover stelde Beltman dat men niet naïef moest zijn: “neen – tot zijn frustratie – niet bepaald“.

toontje hoger, toontje lager

Ik heb daarover én over het Callebaut-artikel van Vlaamse Tony, helemaal hier onderaan, zeker wel een mening. Maar geen sluitende. Misschien ook niet helemaal in lijn met wat vandaag de dag in fairtrademiddens wordt beleden, maar dat verwacht je ook niet van mij, denk ik.

Eerstens: zelf geloof ik vooral in de wenselijkheid en haalbaarheid van het voorstel van Niek Koning. Foodlog noemt hem de laatste echte academische volumereguleerder van Europa. Noordelijke NGO’s of labels willen er natuurlijk ook niet aan, omdat ze daar zelf al snel geen rol meer binnen te spelen hebben:  https://fairtradekookboek.wordpress.com/2015/02/09/chocoladetekort-niek-koning-wur-rekent-de-oplossing-door-in-nieuw-fair-trade-arrangement/

Waar onze NGO’s (en wereldwinkels) uiteraard wel hun rol zouden blijven hebben, is als doorgeefluik naar het publiek in het noorden, van wat bijv. de Afrikaanse NGO’s en intelligentia op het terrein in de praktijk zien gebeuren.

Tweedens: de manier van werken die Callebaut in het artikel hieronder lijkt voor te staan (alsook vaak de zgn. duurzaamheidslabels) is die van de cacaoboer in de rol van ondernemer. “Dit gecombineerde plan zal boeren bekrachtigen en omvormen tot ondernemers met een positieve operationele, financiële en rendabiliteitstrackrecord” staat er letterlijk.

Klinkt onschuldig. Slim zelfs. Maar is het eindresultaat van zulk een ‘beleid’ niet wat zich aftekent in de malaise [4], waarin de landbouw in Europa momenteel verkeert? De markt vraagt nl. om melk, vlees, groenten en fruit,… in BULK; met overproductie en bulkprijzen (of bulkprijzen en dus overproductie!?) als resultaat. En hiermee onleefbare bedrijven, die zich een speelbal voelen van ‘een haast mythologisch ongrijpbaar gewaande, maar zeker onbegrijpende markt‘ (lees: de retail en MNO’s). Zo geldt toch ook voor cacao?

Het antwoord is dan dat de boer naast ondernemender ook nog eens zijn eigen marketeer moet worden [5], zo lees ik steeds vaker. Verwacht Callebaut dit ook van zijn zelfbedruipende cacaoboeren?

verantwoordelijkheid zonder macht

Op Al Jazeera stond onlangs een artikel van ene William G. Mosely [6], over “Africa’s entrepreneurial dilemma“. Citaten, die kunnen tellen:

Microcredit, for example, has been heralded as a tool allowing women and other marginalised groups to access loans to develop new businesses and income flows.

While this approach works well for middle-income Africans who have the margin of wealth necessary to take on financial risks, and the know-how to capitalise on new technology, it rarely works for the truly poor.

African leaders, journalists, and public intellectuals will be doing their people a considerable service if they critically and cautiously parse the latest development craze focused on entrepreneurialism.

Psycholoog Paul Verhaeghe schreef over dit nieuwste neo-liberale fantasme als maatschappijproject (i.e. ‘de nieuwe identiteit van de mens als ondernemer‘) ook uitgebreid in zijn bekende boek ‘Identiteit’ [7] (ja, Nathalie, ik lees ook wel eens een boek😉 ). Op blz. 169 staat deze pakkende zin:

“verantwoordelijkheid zonder macht
is een formule die gegarandeerd voor ellende zorgt”

Waartoe dienen scholing en aanmoedigen van ondernemerschap uiteindelijk, als de enige vrijheid die de boer heeft, die is te kiezen tussen dat éne wurgcontract in opdracht van Callebaut of het andere van pakweg Nestlé?

In de film van Tony’s Chocolonely zegt iemand over de intiatiefnemer van het chocolademerk, Teun “Tony” van der Keuken, iets in de trant van: “het was Teun niet te doen om de afrikaanse cacaoboer, maar om een sterk verhaal voor op televisie.” Eerlijk. Hoe zou dat met Callebaut zitten?

U ziet, beste Tony, ik zadel u met meer vragen op dan ge zelf al had.
Tijd voor een publiek debat, als ge het mij vraagt. Wieze wieze wies bom bom.

[1] http://www.candyindustry.com/articles/87386-barry-callebaut-ifc-idh-partner-for-9-million-credit-based-productivity-package-program
[2] https://news.sap.com/sap-helps-barry-callebaut-realize-sustainable-cocoa-farming/
[3] https://www.barry-callebaut.com/chocophilia/chocolate-stories/sharing-love-chocolate-c%C3%B4te-divoire-birthplace-belgian-chocolate
[4] http://www.foodlog.nl/artikel/de-koek-is-op-…-we-stoppen-onze-boerderij
[5] http://www.foodlog.nl/artikel/de-koek-is-op-…-we-stoppen-onze-boerderij#comment-190862
[6] http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2015/07/africa-entrepreneurial-dilemma-150730131850481.html
[7] https://books.google.be/books


Tony zijn mail

Subject: moeten er nog vijanden zijn ? CALLEBAUT

Barry Callebaut helpt cacaoboeren in Ivoorkust

bron: Geert Degrande op 29 augustus 2016 – Made in Oost-Vlaanderen

Barry Callebaut, ’s werelds toonaangevende fabrikant van chocolade en cacaoproducten van hoge kwaliteit, die gevestigd is in Wieze, IFC, een lid van de Wereldbankgroep, en IDH, The Sustainable Trade Initiative, kondigen een baanbrekend risicodelend partnerschap van 9 miljoen dollar aan voor de financiering van 103.000 kleine cacaoboeren in Ivoorkust tegen 2020.

Barry Callebaut zal met de steun van IFC en IDH krediet in natura leveren aan boeren in de vorm van inputs en boerderijdiensten. Na enkele succesvolle jaren zullen de boeren positieve operationele en financiële resultaten hebben opgebouwd en daardoor bankabel worden, waardoor lokale financiële instellingen rechtstreeks leningen zullen kunnen verstrekken aan de boeren, wat een enorme sprong vooruit is voor de financiering van cacaoboerderijen.

Dit programma sluit aan bij het engagement van Barry Callebaut voor de Cocoa Action. De Cocoa Action is een vrijwillige strategie van de cacaosector voor duurzame cacao op initiatief van de World Cocoa Foundation (WCF) om de productiviteit, rendabiliteit en inkomsten van cacaoboeren te verbeteren. Op kredietbasis zullen twee productiviteitspakketten rechtstreeks aan boeren en boerencoöperaties worden verstrekt. Het basispakket omvat opleiding inzake thema’s als snoeitechnieken en gewasbescherming. Het tweede, geavanceerde pakket levert daarnaast ook meststoffen aan professionele en kredietwaardige boeren met bomen van minder dan 20 jaar. Een cruciaal element binnen het initiatief is dat beide pakketten zullen worden ondersteund door individuele coaching op de boerderij door erkende medewerkers van Barry Callebaut die opgeleid zijn op het vlak van bedrijfsbeheer, agronomie en volwassenenonderwijs.

Om het productiviteitspakket op krediet te ontvangen, krijgen de boeren hulp bij het openen van een bankrekening waarop zij vooraf een gedeelte van de waarde van het pakket moeten sparen. De rekeningen worden geopend bij Advans een van de belangrijkste microfinancieringsinstellingen (MFI’s) in West-Afrika.

Dit gecombineerde plan zal boeren bekrachtigen en omvormen tot ondernemers met een positieve operationele, financiële en rendabiliteitstrackrecord. Het uiteindelijke doel is om het voor lokale en internationale financiële instellingen makkelijker te maken om onafhankelijk te investeren in dergelijke programma’s met een grote impact.

Antoine de Saint-Affrique, CEO, Barry Callebautn zegt daarover het volgende: “Duurzaamheid staat centraal in ons bedrijfsmodel en in onze waarden. De start van dit initiatief vertegenwoordigt een belangrijke stap in het promoten van duurzame professionele cacaoteelt en stelt de cacaoboeren in staat om van zelfvoorzienende boeren uit te groeien tot kleine ondernemers. Barry Callebaut is trots om een leidersrol te spelen in de inspanningen om de cacaoteelt te professionaliseren, en is enthousiast over de steun die wij daarvoor krijgen van onze partners.”

graag uw reactie………………

Extract uit het boek ‘Identiteit’ van Paul Verhaeghe

KLIK VOOR EEN GOED LEESBARE WEERGAVE

KLIK VOOR EEN GOED LEESBARE WEERGAVE

3 gedachtes over “moeten er nog vijanden zijn ? Callebaut kneedt verpauperde keuterboeren tot ondernemers

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s