fabricated news doet fairtrade (keur)merken de das om

Laat mij het dan ook maar eens hebben over fake news. Of beter fabricated news.

Surf naar http://maxhavelaar.nl/news/nu-ook-bij-action-fairtrade-chocoladerepen
maxhavelaar_nl_news_nu-ook-bij-action-fairtrade-chocoladerepen

Klik je die eerste link aan, dan kom je op een pagina uit waar Max Havelaar NL minstens suggereert dat ACTION fairtradechocolade verkoopt, waarvan de cacao afkomstig zou (kunnen) zijn van de coöperatie ECOOKIM.

Toen ik aan Fairtrade Belgium vroeg hoe ik dit moet uitleggen aan onze klanten, kreeg ik als antwoord:

Het voorbeeld van ECOOKIM is gewoon een voorbeeld om een gezicht te geven aan de cacaoboer achter de chocolade. Dit doet iedereen die communiceert over Fairtrade chocolade want slechts een heel klein deel is ook fysiek traceerbaar.

Die laatste uitleg – en waarom dat zo gaat – geeft het keurmerk er niet bij op haar pagina over ACTION en dus noem ik dat fabricated news.

Want er wordt niet expliciet gesteld dat de verwerkte cacao traceerbaar is tot bij Ecookim, maar de coöperatie is natuurlijk een prachtexemplaar, waar plots – van Action over Tony’s tot Oxfam Fair Trade – iedereen graag mee wil uitpakken.

Uiteraard is het goed dat er weer extra cacao onder fairtradevoorwaarden wordt ingekocht, met dank aan ACTION. Al ging Nick afgelopen vrijdag eens lezen op http://fairtradebelgium.be/nl/fairtrade-producten/producten-de-kijker/fairtradecacao-de-kijker/traceerbaar en liet hij daarover als commentaar achter op deze blog:

ik lees hier net (je moet het maar weten) op de site van FT Belgium:
” /…/ indien het gaat om een product met mass balance staat er ‘verhandeld in overeenstemming met de Fairtrade voorwaarden’.”
Mag iemand mij eens uitleggen waarom er dan niet gewoon staat: “mass balance”? Dan weten we direct hoe de vork en de steel aan mekaar zitten. Nee, ‘verhandeld in overeenstemming met de Fairtrade voorwaarden’ … Als ge om uw kat een kat te noemen zulke omschrijvingen moet bedenken, dan zijt ge toch rijp om politieker te worden …

Eergisteren las ik over Frank van der Linde op de Volkskrant. Tot 2011 was hij directeur van Fairfood International, een club die met steun van de overheid en de Postcodeloterij streeft naar een eerlijke, transparante voedselketen. ‘Daar ben ik vertrokken omdat ik Ahold stevig wilde aanpakken. De financiers floten me terug. Het maatschappelijk middenveld is helemaal ingekapseld,‘ zegt van der Linde.

Dat deed me nadenken over bijv. mijn eigen blogavonturen afgelopen jaar.

Toen ik in het Engels publiceerde over hoe MARS en Fairtrade UK het op een akkoordje gooiden (MARS verkreeg een surrogaat-fairtradekeurmerk in ruil voor 0,0013 pence aan fairtradepremie per reep), werd binnen de 24 uur mijn blog afgesloten door WordPress. Een klacht met onduidelijk karakter (wie? wat? waarom?) moest gelden als waarschuwing, zoveel was duidelijk. Wat ook is gelukt. De blog mocht terug geactiveerd, maar ik publiceer weinig in het Flemglish.

Toch heb ik in 2016 alvast mezelf ervan weten te overtuigen dat – ookal mag Aldi BE vanaf 18 januari e.k. dan weer twee nieuwe fairtradechocolades verkopen – het versleten verdienmodel waar ook Fairtrade zich mee blijft identificeren en zelfs afhankelijk van is geworden, in het beste geval de armoede onder de cacaoboeren verduurzaamt in (zoals bij Aldi nu) Peru en Ecuador. Dat heeft onderzoek voor deze blog inmiddels genoegzaam gedocumenteerd.


TOCH DEZE UPDATE: eerder berekende ik dat in de jaren 2010-2011 zo’n 142.000 cacaoboeren verkochten aan fairtradevoorwaarden en dat ze toen samen zo’n 7.640.000 euro aan premies mochten verdelen (bovenop de prijs die ze krijgen voor hun cacao), via hun 71 coöperaties.
Dat is 107.605 euro per coöperatie. Klinkt redelijk.
Al is 27 euro per jaar per boer dan weer niet bepaald een vetpot.

Voor 2014 (de laatste cijfers die ik hapklaar vond) was die situatie geëvolueerd naar 179.000 cacaoboeren, die 10.759.400 euro aan premies ontvingen, langs de 129 coöperaties waarbij ze zijn aangesloten.
Dat is 83.406 euro per coöperatie.
Oftewel – in theorie – 60 euro premie per boer.

Waaruit de lezer kan afleiden dat de coöperaties in 2014 minder te verdelen hadden om hun coöperatieve verantwoordelijkheden te volbrengen en waarbij opgemerkt moet worden dat van deze premie de boer slechts een klein gedeelte effectief rechtstreeks zelf uitbetaald krijgt.

Retail is de grote ontbrekende schakel in de huidige duurzaamheidsdiscussie in cacao. Enige wat ze bereid zijn om te doen is na te denken over certificering, maar dat is slechts een onderdeel van een veel breder pallet aan oplossingen die nodig zijn. Zolang de retailers price-setters zijn, hebben ze ook op het gebied van het prijsbeleid (en dus ook van de waardeverdeling) een belangrijke rol te spelen. Een rol die ze momenteel zelden tot nooit oppakken.


Vorige week verscheen dat de markt van ethisch eten en drinken meer dan 10,5 miljard euro waard is in het Verenigd Koninkrijk. Het zijn nog cijfers uit 2015, maar keurmerken als Fairtrade of Rainforest Alliance lijden of stagneren al een poosje. Een afsluitende commentaar onder het artikel op Foodnavigator.com:

Fairtrade attracted criticism just before Christmas when it announced a new partnership with Mondelez. Other ethical schemes have also been in the spotlight for the wrong reasons recently.

De slim geschreven impactverhalen, die je als ACTION cadeau krijgt bij het betalen van je Max Havelaar-licentie, zijn hun magie kwijt. Herinner je ook dat rare verhaal, dat ik begin 2016 deed over “sapboer Luiz en het spook van de Suco Justo“. Braaf, in het Nederlands nog, toen.

Het Fairtrade keurmerk wist zich bij voorbaat gespaard vanuit de hoek van andere fairtrade NGO’s en gelieerde merken, toen het aankondigde de belangen van de cacaogiganten voortaan tot de hare te zullen maken. Hiermee erven Mondelēz – én Barry Callebaut natuurlijk – het feitelijk leiderschap inzake cacao uit verduurzaamde armoede. Dat legde ik pas zelf al eens uit, maar snel gaan zij dat gewoon zelf doen. Kunnen wij mijmeren over wat mis ging, tijdens “Goedkoop is duurkoop” op VPRO.

Advertenties

12 gedachtes over “fabricated news doet fairtrade (keur)merken de das om

  1. zou die action ft chocolade nu “verhandeld in overeenstemming met de Fairtrade voorwaarden” zijn of “Fairtrade gecertificeerd en afkomstig van Fairtrade boeren” (om eerlijk te zijn , dat laatste heb ik nog niet vaak ergens op zien staan, dat eerste al wel …)

    http://fairtradebelgium.be/nl/fairtrade-producten/producten-de-kijker/fairtradecacao-de-kijker/traceerbaar

    Op de verpakking kan je duidelijk het verschil zien: indien het gaat om een product met mass balance staat er ‘verhandeld in overeenstemming met de Fairtrade voorwaarden’. Bij fysiek traceerbare Fairtrade producten staat er: ‘Fairtrade gecertificeerd en afkomstig van Fairtrade boeren’.

    • wat ik daarover denk is hogerop al wel duidelijk gemaakt denk ik
      maar ik begin mij nu ook achter het oor te krabben over de formule:
      “from a producer with whom we have a fair trade relationship”
      wat zou dat nu juist betekenen? …

  2. Pingback: Britten terug 💘 op Fairtrade en ik schreef Minister Gerd Müller > Re: Marshall Plan with Africa | recepten en nieuwsjes vanuit Dorpsstraat 31

  3. Pingback: willen keurmerken echt leefbaar inkomen voor boeren, moeten hun chocoladewikkels wijzen op noodzakelijke politieke keuzes | recepten en nieuwsjes vanuit Dorpsstraat 31

  4. Pingback: wie redt Wereldwinkels en fairtradekeurmerkzegelbeweging uit neo-liberale klauwen? | recepten en nieuwsjes vanuit Dorpsstraat 31

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s