EU en Retial in de clinch over (on)eerlijke handel & de ‘echte prijs’ als business case

Het is hommeles tussen de EU en de Europese retailsector.

Brussel deed er vele jaren over, bij het positie kiezen over klachten van boeren, dat ze niet op kunnen tegen de onderhandelingsmacht van titanen zoals Tesco in Groot-Brittannië of Carrefour in Frankrijk. Waarbij die laatsten het uitschreeuwen niet de profiteurs te zijn voor wie ze worden gezien. Lees bijv. hoe de retailsector haar missie voorstelt als zijnde: Fair, Competitief en Duurzaam.

De belangrijkste vraag van boeren blijft echter dat de EU wetgeving moet uitwerken om zogenaamde oneerlijke handelspraktijken te beëindigen, zoals late betalingen door supermarkten en wurgvoorwaarden bij het onderhandelen van contracten.

Tot nu toe positioneerde de EU Commissie zich in de rol van neutrale makelaar in deze bittere, complexe strijd tussen boerenbelangengroepen enerzijds en retailgroepen anderzijds.

Maar afgelopen dagen kwam het tot een openlijke rel tussen EU-commissaris voor Landbouw Phil Hogan en EuroCommerce Directeur-Generaal Christian Verschueren.

Vrijdag haalde de Europese Commissaris onverwacht hard uit naar de supermarkten in een toespraak in Dublin. Hij kondigde aan dat hij zou streven naar wetgeving om boeren te beschermen tegen “hypermarket kingpins”.

Lees: http://www.politico.eu/article/carrefour-tesco-asda-sainsbury-leclerc-intermarche-brussels-declares-war-on-supermarkets/

Zulke nieuwe wetten, om boeren te beschermen tegen grote detailhandelaren, doen de retailers in een kramp schieten.

Christian Verschueren:
[…] the issue is again becoming polarised, when the supply chain needs reasoned debate and dialogue, based on factual evidence, […] evidence that EU legislation will be able to achieve its stated aim of improving farmers’ situation in the supply chain.

We agree with the Commission on many points in looking to improve the position of farmers – more transparency, better cooperation among farmers… But if such legislation squeezes retailers further in dealing with their large suppliers, it is the consumer – whom the Inception Impact Assessment incidentally failed to mention once – who will end up footing the bill.

Lees: http://www.eurocommerce.eu/resource-centre.aspx#PressRelease/10712

M.a.w. de supermarkten sturen verder aan op ‘gesprekken’ en schuiven daarbij hun ‘grote leveranciers’ de zwarte piet toe, maar Phil Hogan wil actie.

de ‘echte‘ prijs

In de wereldwinkel komen er vaak vragen van klanten over “hoeveel van het aankoopbedrag in de winkel bij de boeren blijft“. Ooit – niet toevallig onze glorieperiode? – hadden we goede redenen om daar heel transparant over te zijn.

Tegenwoordig nemen nieuwe, succesvolle (markt)partijen hier de leiding. Wat kunnen we van hen leren?

Volkert Engelsman: True Cost Accounting

Volkert Engelsman, algemeen directeur van biologische groente en fruithandelaar Eosta, stond vorige week op één in de jaarlijkse Duurzame 100 van Dagblad Trouw.

Zijn devies is dat transparantie als voorwaarde geldt voor een duurzame business. De keten moet daarbij een nieuwe winstdefinitie, vindt hij: Profit 2.0, waarbij de kosten van People & Planet worden ingecalculeerd.

Eosta krijgt zowel in Nederland als in het buitenland lof voor zijn true cost accounting-pilot.

Ons voedselsysteem brengt een groot aantal verborgen kosten met zich mee. Volgens de FAO bedragen die kosten voor het milieu wereldwijd ongeveer 2100 miljard dollar. De sociale kosten zijn zelfs nog hoger en bedragen 2700 miljard dollar. Wanneer je als consument in de supermarkt je boodschappen afrekent, betaal je hier niet voor.

Een voorbeeld: Eosta liet in 2016 al de verborgen kosten van diverse producenten uitrekenen voor de impact op natuurlijk kapitaal: dat wil zeggen bodem, klimaat (broeikasgas), water en biodiversiteit. Als die cijfers worden opgeteld bij de nieuwe cijfers voor gezondheid, is het totale maatschappelijke voordeel van biologische appels t.o.v. conventionele appels € 0.21 per kilo. Als je in aanmerking neemt dat er wereldwijd 81 miljoen ton appels worden gegeten, gaat het om een aanzienlijke impact: 17 miljard euro alleen voor appels.

Eeder, in 2009, startte Eosta met voor elke teler een persoonlijke Nature & More-Duurzaamheidsbloem. Met dit track & trace-model evalueert en communiceert het bedrijf de duurzame prestaties van zijn biologische telers.

Aan de hand van een stoplichtsysteem laat het model zien in hoeverre een teler zorg draagt voor ecologische principes, zoals bodemgezondheid, watergebruik en CO2- uitstoot. Doel: de consument in staat stellen om een bewuste keuze te maken.

Adrian de Groot Ruiz: True Price Foundation

Op nummer 7 in de hitlijst van Trouw: Adrian de Groot, directeur van True Price Foundation. Die onderneming bepaalt i.s.m. verschillende bedrijven de ‘echte prijs’ van producten. Dat leidt ertoe dat bedrijven hun productieketens kunnen verbeteren en verduurzamen. Daarnaast wordt het voor consumenten gemakkelijker om duurzame keuzes te maken.

De Groot Ruiz sprak eerder in DuurzaamBV Radio over de echte prijs van bananen. Beluister de podcast hier.

Ook hier is de filosofie dat elk product in de supermarkt maatschappelijke kosten met zich meebrengt, bij de productie, verkoop en consumptie ervan. Voorbeelden van deze ‘verborgen kosten’ zijn CO2-uitstoot, vervuiling, land- en watergebruik en de uitputting van grondstoffen. Maar ook sociale kosten, zoals onderbetaling en uitbuiting, behoren tot deze groep.

Naast Max Havelaar met de bananen liet ook Tony’s Chocolonely dit rekenmodel los op zijn chocolade.

De fairtradechocoladeproducent liet in 2014 zijn productieketen onder de loep nemen. Om zijn mensen op de plantages meer te kunnen betalen, besloot het merk de prijs van zijn chocoladereep te verhogen. In een bericht aan de consument legde het bedrijf duidelijk uit waarom de prijs omhoog ging.

Hieronder de infographic, die uit die samenwerking voortkwam.
De “echte prijs van chocolade”.

Merk op dat bij zowel True Cost Accounting als bij de True Price Foundation de kost van oneerlijke (lees: onevenwichtige) handelsrealties niet begroot worden.

Moyee Coffee: International Wealth Index

Samen met Jeroen Smits van de International Wealth Index wil het A’damse koffiemerk Moyee tot een routekaart komen om de lonen van koffieboeren in Ethiopië te verhogen. Dit met het oog op een benchmark te bekomen, waarmee ze hun FairChain-principe kunnen exporteren naar andere koffieproducerende landen.

In zijn laatste impactrapport brengt Moyee de resultaten van hun IWI-meting op een interactieve manier in beeld.

Jeroen Smits is lector over ongelijkheid en ontwikkeling aan de afdeling Economie van de Radboud Universiteit in Nederland en directeur van het Global Data Lab.

De International Wealth Index (IWI) is gebaseerd op gegevens van meer dan 2,1 miljoen huishoudens in 97 lage en middeninkomenslanden. Het is een stabiele en begrijpelijke maatstaf om de prestaties van samenlevingen te vergelijken met betrekking tot rijkdom, ongelijkheid en armoede.

IWI loopt van 0 tot 100, waarbij “0” staat voor huishoudens die geen van de activa hebben en de laagste kwaliteit woningen (zie prent) en 100 die huishoudens beschikken over alle activa en hoogwaardige woningen.

IWI is ontworpen om zo algemeen en flexibel mogelijk te zijn. Het kan gemakkelijk toegevoegd worden aan bestaande en nieuwe enquêtegegevens die informatie bevatten over een basispakket van activa.

Er is maar één IWI-formule en dus een IWI-schaal die in de ontwikkelingsland kan worden gebruikt. Dit onderscheidt IWI van andere rijkdomindexen. Een huishouden met een bepaalde combinatie van activa wordt gelijkgesteld, onafhankelijk van waar ze wonen. De eigenschap van vergelijkbaarheid, waarin de IWI zich onderscheidt van andere rijkdomindexen, komt voort uit het feit dat bij de huishoudens op de IWI-schaal altijd dezelfde formule wordt gebruikt.

Het is straf dat je tot hier hebt meegelezen. Bedankt daarvoor.

Interessante links nog over de IWI:

  1. https://globaldatalab.org/iwi/
  2. https://globaldatalab.org/iwi/form/
  3. http://www.equitytool.org/wp-content/uploads/2017/02/DRC-Country-Factsheet-2017-02-08.pdf

8 gedachtes over “EU en Retial in de clinch over (on)eerlijke handel & de ‘echte prijs’ als business case

  1. Ik snap dat plaatje over de reep chocola niet.
    Als 92% van de winkelprijs, 1,20 voor de teelt enz zijn, dan is dat 1,104 per 100 gram.
    Laat er 70% cacao in zitten, dan is dat (dus) 1,104 voor 70 gram cacao. Dat is 75% van de werkelijke cacaobonen die nodig is, dus okay, 1,104 voor 100 gram cacaobonen. Dat is dus 10,10 euro voor een kg cacao. Dat is extreem veel. Zeker in dollars, iets van 12 USD per kg bonen?
    Oftewel, hier klopt iets niet. Of ik zie het niet.

    • Welja, ik krijg er ook kop nog staart aan wat hier de boodschap moet zijn. Ik zal je bedenking als blog publiceren morgen en Tony’s om uitleg vragen.

      Los daarvan. Is het belangrijk volgens jou om zulke oefeningen te maken? En/of ken je andere/betere impact-reken-methodes?
      Groeten!

      • Ik was even de andere ingrediënten van de reep vergeten (suiker en cacaoboter, hopelijk geen lecitine), maar die kosten zijn verwaarloosbaar.
        Nee, ik ken geen impact-reken-methodes. Het is een lastig in geld uit te drukken materie, omdat het met natuur- en milieuaspecten te maken heeft. Druk eens de effecten van veel minder insecten uit in geld? (Want dat willen we toch allemaal: economische baten of verliezen c.q. schade.)

      • Je hoorde ook van de studie waaruit blijkt dat de gevleugelde in schrikbarend tempo aan het verdwijnen is. Je hoefde dat niet uit de pers te vernemen natuurlijk. Het is je net als mij ook opgevallen (neem ik effe aan) dat dit jaar er veel minder insekten rond de bloeiende klimop zwermen. Ik heb nog foto’s in mijn archief van concurrerende wolken aan dagpauwogen, vliegen en wilde bijen. Dit jaar heeft ieder de keus zich aan welke bloem te laven 😦

  2. Pingback: Help, Tony’s Chocolonely: N*****t snapt jullie True Price plaatje bij de reep chocola niet | recepten en nieuwsjes vanuit Dorpsstraat 31

  3. Ja hoor, Steven, helemaal gelezen !
    Boeiend maar ingewikkeld. Verborgen kosten doorrekenen zou verplicht moeten worden. Zo zou het concurrentienadeel voor bio- en fairtradeproducten ook verdwijnen.. Maar moet alle voeding dan veel duurder worden ???

    Iets voor Oxfam-in-transitie, een soort True Price ? Samen met universiteit Hasselt ?

    Wel relevante opmerking van directeur Eosta:
    “Zou Eosta ook alleen die rol van ketenregisseur op zich kunnen nemen, zonder fruitimporteur te zijn? “Nee, dat denk ik niet. Ik zeg het nog maar eens: where ecology meets economy; je moet echt met je voeten in de blubber staan. Dat heeft met authenticiteit en geloofwaardigheid te maken. Want als je alleen ketenregisseur, of coach bent, krijg je algauw het verwijt dat de beste stuurlui aan wal staan. Nu nemen ook de grootste cynici ons serieus, omdat we ‘toevallig’ ook wat mango’s de markt in jassen.”

    Voeten in de blubber dus ; )

    • Jouw adagium, hé, Katrien, die voeten in de blubber! 🙂
      Bedankt om te blijven lezen en reageren ook!

      Tony’s True Price: de prent die verspreid wordt, daaruit leren we alvast niks over handel. En toch hebben ze heel veel kennis over handel. Op de UHasselt tgv de Week van de Fair Trade legde Henk Jan Beltman heel op en eerlijk uit hoe hun prijs tot stand komt. Ook over de logica – die er geen zou mogen zijn – dat, omwille van het feit dat ketenspelers weten dat ze mee partij zijn in een keten die leidt naar een fairtradegelabeld product, ze – zonder dat daar regels of zo rond bestaan – zich permitteren meer te cashen dat zou hoeven. Ingewikkeld geschreven, maar je bent een intelligente vrouw.

      True Price lijkt populair te zijn – zo lezen we op hun homepage – bij marktspeler(tje)s als Fairtrade, Tony’s en Solidaridad: http://trueprice.org/nl/

      Waar we – Oxfam INTERNATIONAL – het verschil zouden kunnen maken, is door te berekenen wat de kostprijs is van niet-correct functionerende markten: machtsconcentratie, etc…

      Wat Tony’s de wereldwinkels kan leren: machtsconcentratie, wat let het. Slimme marketing gekoppeld aan het goede doel maakte hen tot het grootste fairtradechocolademerk van Nederland!
      ‘In the market for change’, noemde Oxfam dat ooit zelf. Ja, Callebaut zit nog steeds in hun keten en die juichen (letterlijk, hé!! zoek maar op internet) om de slechte cacaoprijzen momenteel. Maar Tony’s lanceerde ook al de idee van een eigen chocoladefabriek…

      Het verhaal van Norbert van ClearChox.nl zegt: tariefescalatie, wat let het. Zij verkopen chocolade Made in Cocoaland met de echte True Price (mijn persoonlijke mening, niet die van OWW Hasselt).

      Bewijs? Ga eens kijken op de internetwinkel van onze cacaopartners van El Ceibo en wat zij durven vragen voor een reep chocolade Made in Bolivia. Reteduur. Pokkefair. Ben je een ambassadeur van moedige, goed-geörganiseerde cacaoboeren, dan is dit het fairtradeverdienmodel van de toekomst.

      Solidaridad (ooit oprichter van het Max Havelaar-keurmerk) wil de overproductie van bulkkoffie en -cacao verder aanmoedigen. Waarom? Macht erotiseert, vermoed ik.

      Vele groeten en bovenal: hoe was jullie wereldwinkeldag? Content?

      Groetjes
      Steven

      PS ik hoopte je (met mijn slecht karakter) je te ontmoeten op het FIT-weekend

  4. Pingback: de no statement no judgement no argument no comment bib | recepten en nieuwsjes vanuit Dorpsstraat 31

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s