jeugd wil geen keuze tussen slaafvrij of slaafvol #HMDE

Afgelopen donderdag sprak ik op de kop 37 keer voor in totaal +700 middelbare school-leerlingen op HAST. Ze waren van 13 tot 16 jaar jong en hoorden het donderen in Kermt, bij het blitzverhaal dat ik bracht achter o.m. Haribo en Zara.

DE VROLIJKE, KLEURRIJKE WERELD VAN HARIBO

Niemand bleek er van gediend als consument voor de keuze te staan: kies ik voor slaafvrij of slaafvol? De wereldwinkel bleek geen alternatief. En de jeugd wil ook geen alternatief. Wél een ferm optreden vanuit ‘de politiek’. Geef ze eens ongelijk.

Een ander mogelijk gespreksonderwerp had kunnen zijn: “Nationale parken in ijltempo vernield om grote chocoladeproducenten te bedienen.” Ook kranten durven soms nog luidop te zeggen waar het op staat.

De kostprijs van die ongebreidelde drang naar meer productie is het grootst in de Ivoorkust. Tot begin de jaren 2000 was een kwart van het landoppervlak er bedekt met bomen. Nu is dat nog vier procent.

Als er niets gebeurt, staat in de Ivoorkust tegen 2030 slechts hier en daar nog eenzame boom recht.

De grootste producenten […] zijn bereid om deze illegale praktijken ‘terug te dringen’. Al kan het dan mogelijk al te laat zijn. Zo liet chocoladereus Callebaut weten pas tegen 2025 helemaal ‘vrij te kunnen zijn’ van illegale cacao omdat ‘er nu eenmaal niet op 1 2 3 een andere leverancier kan worden gevonden’.

Het verdienmodel van Big Chocolate trekt ons bij de haren naar de afgrond.

“Misschien moeten we durven erkennen dat het vrijhandelssysteem gebaseerd op vraag en aanbod een echt fundamentele verbetering van de situatie van de boeren onmogelijk maakt,”

zegt Antonie Fountain, van de tweejaarlijkse cacaobarometer, op eostrace.be

Ik heb het hier al vaker betoogd: er moet ook voor de bulkchoco een politieke oplossing komen. De brave consument-an-sich is hierin even machteloos als hij is t.a.v. de bulk-belastingontwijkers, die een aanval hebben ingezet op het betaalbaar houden van zijn eigen welvaart, door de inkomsten te onthouden die we nodig hebben om onze ziekenhuizen en scholen te bouwen. En waarvoor ook enkel politiek ingrijpen soelaas zal kunnen brengen.

Binnen de cacao moeten ook de afrikaanse overheden hun rol beter spelen. In de praktijk misschien moeilijk, geeft Fountain aan: “Ze zijn niet zelden aan handen en voeten gebonden door allerlei leningen bij het IMF en de Wereldbank, die het hen onmogelijk maken om protectionistische maatregelen te nemen.

Toch werd de politieke oplossing voor de cacao reeds uitgedokterd door de Nederlandse professor Niek Koning. Hij bedacht mee een model grondstoffen-overeenkomst, oftewel een ‘Fair Trade Arrangement’. Het moet bestaan uit een ‘Fair Trade Fund’ dat door regeringen van ontwikkelingslanden in het leven wordt geroepen. Dit systeem heeft als voordeel dat het zichzelf financiert en daardoor net niét afhankelijk is van de welwillendheid van de consumerende landen.

Een belangrijk element in de door Koning c.s. voorgestelde opzet is dat exporterende ontwikkelingslanden zelf het initiatief nemen voor een dergelijke overeenkomst, terwijl de kosten ervan door de geïndustrialiseerde landen worden betaald in de vorm van een prijs. Dit fonds regelt het aanbod en de voorwaarden waarop de cacao in welke hoeveelheden enz. op de markt komt.

Daarom, nog eens – voor een slaafvrij West-Afrika – volgende belangrijke link: https://fairtradekookboek.wordpress.com/2015/02/09/chocoladetekort-niek-koning-wur-rekent-de-oplossing-door-in-nieuw-fair-trade-arrangement/

Advertenties

waarom een slagkrachtige wereldwinkelbeweging meer dan ooit nodig is

Eergisteren publiceerde Der Spiegel het artikel: “Die hohen Kosten der südafrikanischen Billigweine” (http://www.spiegel.de/wirtschaft/unternehmen/wein-aus-suedafrika-missstaende-bei-der-produktion-a-1172149.html). Het vertrekt daarbij vanuit een onderzoek door Oxfam.

Duitse supermarktketens zetten zulk een hoge prijsdruk op de Zuid-Afrikaanse wijnproducenten dat slechts 15 procent van de wijnbouwers er in 2015 nog winstgevend was.

Resultaat van de prijs voor een fles wijn in de LIDL aan 1,49 Euro is dat de exportprijs in Zuid-Afrika met meer dan 80 procent is teruggevallen sinds 2000.

Laat er dan ook geen misverstand over bestaan: je fairtrade-koffie aankopen bij een prijzenwurger is NIET HETZELFDE als je aankopen doen in de wereldwinkel.

Eerlijke handel moet de norm zijn, niét de uitzondering om een verder destructieve aankooppolitiek te verbloemen. Al dan niet met behulp van ethische keurmerken.

Zoals, eveneens eergisteren, deze LIDL-reklaam bij mijn moeder:

prof Jeffrey Sachs zet straffe kaffie: “Fair trade doet niet genoeg voor koffie”

ontleend bij http://www.thecoffeepodcast.org/episodes/2017/7/28/e94-s01-episode-2-the-keynote-speech


The idea of fair trade is not doing enough. It’s not generous enough and it doesn’t transfer enough.”

Professor Jeffrey Sachs zette wel erg straffe koffie afgelopen maand juli in Medellín (Colombia):

  • A pound of coffee gives about 25 cups; at a price of US$ 1.25 a pound, coffee producers receive barely 5 cents per cup of coffee.
  • If consumers paid an extra 5¢ per cup of coffee, farmers would receive twice what they receive today.

Sachs (door The Economist Magazine één van de meest invloedrijke economen van het afgelopen decennium genoemd) sprak er als de grote gangmaker achter de milleniumdoelstellingen en de SDG’s op het eerste World Coffee Producers Forum.

Volgens Sachs valt een prijsstijging van (omgerekend door mij, red.) 0,85 euro per pakje koffie van 250 gram op de markten met hoge koopkracht, zoals de VS of Europa, uit te leggen aan de consument. Met dien verstande dat die meerprijs RECHTSTREEKS terug naar de boer moet vloeien.

Ik hanteer zelf eerder de regel van 40 kopjes koffie uit een pakje van 250 gram dan de 25 kopjes uit een pond volgens Sachs, maar soit. Sachs haalde wellicht de mosterd bij Fernando Morales-de la Cruz. Deze activist krijgt de afgelopen jaren steeds meer forum voor zijn compensatie-idee van 10CentsPerCup.

Op The Huffington Post mocht Morales-de la Cruz het eind juli nogmaals voorrekenen (later opgepikt door de BBC, zie facebookpost onderaan deze blog):

The business model of the global coffee industry is neo-colonial; it concentrates profits, added value and also most taxes in developed nations, perpetuating poverty and the human cost in coffee producing nations.

The International Coffee Agreement (ICA) of 1983 resulted in representatives from producing and importing nations agreeing on a minimum price of $1.20 per pound and a maximum price of $1.40. That 1983 ICA price band adjusted for inflation should now be between $2.95 and $3.44 per pound, but the reality is that the price of coffee is now $1.30 per pound. In addition, the buying power of US $1.30 today equates to only US $0.53 compared to 1983.

Stof tot zelf-reflectie: Arabica koffie gaat vandaag aan 1,35 à 1,40 USD / 1 pound ingekocht onder de voorwaarden van Fairtrade International… [zie ook]

Met andere woorden: de koffieboer (in weerwil van een amalgaam aan duurzame koffielabels) verarmt systematisch. Zijn koopkracht daalt al jaren, ook langs Fairtrade. Onderstaande prent komt uit een studie van de Internationale Koffie Organisatie: “Comparative analysis of world coffee prices and manufactured goods” (2014).

Los van de economische zin-dan-wel-onzin hierboven: in 1993 waren het nog de wereldwinkels die berekenden dat een pakje koffie toen 250 frank (6 euro) zou moeten kosten…

… indien we hun* werk echt evenwaardig aan het onze willen waarderen…
* ‘hun’, dat waren de koffieboeren.

Equal Pay Trade als het ware.

In 1993 lanceerden de wereldwinkels hun Yambo Direct-koffie: “100% MADE IN COSTA RICA”. Dit vertelden ze aan de klanten:

Het revolutionaire is dat we de koffie daar ook nog eens ter plaatse laten branden en verpakken. We kopen dus een afgewerkt product.

Helaas viel de kwaliteit tegen. Eind 1994 kwam de Cubita ter vervanging: een koffie die in Cuba werd gebrand en verpakt. Ook niet meer te koop in de wereldwinkel.

DE YAMBO DIRECT WAS ANNO 1993 DE FAIRSTE KOFFIE VAN DE WERELD

DE YAMBO DIRECT WAS ANNO 1993 DE FAIRSTE KOFFIE VAN DE WERELD

Zo staat het gedocumenteerd in het jubileumboek “Ondertussen schommelde de koffieprijs” (over 25 jaar Vlaamse wereldwinkels, d.d. oktober 1996).

Inmiddels gaan de betere koffies van de wereldwinkel al aan boven de 4 euro per pakje. Over wat daarvan in het zuiden blijft, wordt niet langer gecommuniceerd.

Waar ook nog weinig over te doen is, is het internationale koffie-akkoord, dat tot eind jaren tachtig van vorige eeuw het aanbod en aldus de prijs van koffie op de wereldmarkt reguleerde, in afspraken tussen de producerende en consumerende landen. De dooddoener, in mijn ogen, waarom zulke akkoorden niet meer zouden kunnen, kan je in dit zeer interessante facebookbericht lezen.

“So why do the four countries that account for 70% of world production (Brazil, Vietnam, Colombia and Indonesia) not agree and set a price?
This would not be feasible, as the World Trade Organization would see it as cartelization, according to Vélez.”

M.a.w. noch prof Jeffrey, noch de koffiesector in het Zuiden dragen de mogelijkheid van overheidsingrijpen aan, waar de markt faalt. Daar staan prof Niek en ik…

(noot: kunnen binnen de WTO prijsafspraken niet, dan zou dat wel via aanbodbeperking kunnen – zie hoe de OPEC dit eenzijdig, los van de consumerende landen, probeert en zie hoe een natuurramp de vanilleboeren in Madagaskar uit de bedelstand verhief)

Volgende blog twee voorbeelden van hoe in de Verenigde Staten men aan de oproep van Jeffrey Sachs weet tegemoet te komen. En meteen bruikbaar voor de wereldwinkels, dus zeker lezen.

BOER BONO & PROF SACHS

World Fair Trade Day 2017 – interview Magalie Schotte op Radio 1 en foto’s OWW Hasselt

Meer dan 2000 vrijwilligers en sympathisanten van Oxfam-Wereldwinkels fietsten zaterdag 13 mei op meer dan 120 locaties voor eerlijke handel. Elke deelnemer fietste kilometers bij elkaar om symbolisch de afstand tussen de kleinschalige producent in het Zuiden en de beleidsmakers hier te overbruggen. Zo worden er meer dan 1 500 000 kilometer gefietst.

Collega Magalie Schotte, van de dienst politiek beleid van Oxfam-Wereldwinkels, gaf de aftrap van de dag in een interview op Radio 1, iets na de klok van acht.

Herbeluister het hier.