waarom een slagkrachtige wereldwinkelbeweging meer dan ooit nodig is

Eergisteren publiceerde Der Spiegel het artikel: “Die hohen Kosten der südafrikanischen Billigweine” (http://www.spiegel.de/wirtschaft/unternehmen/wein-aus-suedafrika-missstaende-bei-der-produktion-a-1172149.html). Het vertrekt daarbij vanuit een onderzoek door Oxfam.

Duitse supermarktketens zetten zulk een hoge prijsdruk op de Zuid-Afrikaanse wijnproducenten dat slechts 15 procent van de wijnbouwers er in 2015 nog winstgevend was.

Resultaat van de prijs voor een fles wijn in de LIDL aan 1,49 Euro is dat de exportprijs in Zuid-Afrika met meer dan 80 procent is teruggevallen sinds 2000.

Laat er dan ook geen misverstand over bestaan: je fairtrade-koffie aankopen bij een prijzenwurger is NIET HETZELFDE als je aankopen doen in de wereldwinkel.

Eerlijke handel moet de norm zijn, niét de uitzondering om een verder destructieve aankooppolitiek te verbloemen. Al dan niet met behulp van ethische keurmerken.

Zoals, eveneens eergisteren, deze LIDL-reklaam bij mijn moeder:

Advertenties

prof Jeffrey Sachs zet straffe kaffie: “Fair trade doet niet genoeg voor koffie”

ontleend bij http://www.thecoffeepodcast.org/episodes/2017/7/28/e94-s01-episode-2-the-keynote-speech


The idea of fair trade is not doing enough. It’s not generous enough and it doesn’t transfer enough.”

Professor Jeffrey Sachs zette wel erg straffe koffie afgelopen maand juli in Medellín (Colombia):

  • A pound of coffee gives about 25 cups; at a price of US$ 1.25 a pound, coffee producers receive barely 5 cents per cup of coffee.
  • If consumers paid an extra 5¢ per cup of coffee, farmers would receive twice what they receive today.

Sachs (door The Economist Magazine één van de meest invloedrijke economen van het afgelopen decennium genoemd) sprak er als de grote gangmaker achter de milleniumdoelstellingen en de SDG’s op het eerste World Coffee Producers Forum.

Volgens Sachs valt een prijsstijging van (omgerekend door mij, red.) 0,85 euro per pakje koffie van 250 gram op de markten met hoge koopkracht, zoals de VS of Europa, uit te leggen aan de consument. Met dien verstande dat die meerprijs RECHTSTREEKS terug naar de boer moet vloeien.

Ik hanteer zelf eerder de regel van 40 kopjes koffie uit een pakje van 250 gram dan de 25 kopjes uit een pond volgens Sachs, maar soit. Sachs haalde wellicht de mosterd bij Fernando Morales-de la Cruz. Deze activist krijgt de afgelopen jaren steeds meer forum voor zijn compensatie-idee van 10CentsPerCup.

Op The Huffington Post mocht Morales-de la Cruz het eind juli nogmaals voorrekenen (later opgepikt door de BBC, zie facebookpost onderaan deze blog):

The business model of the global coffee industry is neo-colonial; it concentrates profits, added value and also most taxes in developed nations, perpetuating poverty and the human cost in coffee producing nations.

The International Coffee Agreement (ICA) of 1983 resulted in representatives from producing and importing nations agreeing on a minimum price of $1.20 per pound and a maximum price of $1.40. That 1983 ICA price band adjusted for inflation should now be between $2.95 and $3.44 per pound, but the reality is that the price of coffee is now $1.30 per pound. In addition, the buying power of US $1.30 today equates to only US $0.53 compared to 1983.

Stof tot zelf-reflectie: Arabica koffie gaat vandaag aan 1,35 à 1,40 USD / 1 pound ingekocht onder de voorwaarden van Fairtrade International… [zie ook]

Met andere woorden: de koffieboer (in weerwil van een amalgaam aan duurzame koffielabels) verarmt systematisch. Zijn koopkracht daalt al jaren, ook langs Fairtrade. Onderstaande prent komt uit een studie van de Internationale Koffie Organisatie: “Comparative analysis of world coffee prices and manufactured goods” (2014).

Los van de economische zin-dan-wel-onzin hierboven: in 1993 waren het nog de wereldwinkels die berekenden dat een pakje koffie toen 250 frank (6 euro) zou moeten kosten…

… indien we hun* werk echt evenwaardig aan het onze willen waarderen…
* ‘hun’, dat waren de koffieboeren.

Equal Pay Trade als het ware.

In 1993 lanceerden de wereldwinkels hun Yambo Direct-koffie: “100% MADE IN COSTA RICA”. Dit vertelden ze aan de klanten:

Het revolutionaire is dat we de koffie daar ook nog eens ter plaatse laten branden en verpakken. We kopen dus een afgewerkt product.

Helaas viel de kwaliteit tegen. Eind 1994 kwam de Cubita ter vervanging: een koffie die in Cuba werd gebrand en verpakt. Ook niet meer te koop in de wereldwinkel.

DE YAMBO DIRECT WAS ANNO 1993 DE FAIRSTE KOFFIE VAN DE WERELD

DE YAMBO DIRECT WAS ANNO 1993 DE FAIRSTE KOFFIE VAN DE WERELD

Zo staat het gedocumenteerd in het jubileumboek “Ondertussen schommelde de koffieprijs” (over 25 jaar Vlaamse wereldwinkels, d.d. oktober 1996).

Inmiddels gaan de betere koffies van de wereldwinkel al aan boven de 4 euro per pakje. Over wat daarvan in het zuiden blijft, wordt niet langer gecommuniceerd.

Waar ook nog weinig over te doen is, is het internationale koffie-akkoord, dat tot eind jaren tachtig van vorige eeuw het aanbod en aldus de prijs van koffie op de wereldmarkt reguleerde, in afspraken tussen de producerende en consumerende landen. De dooddoener, in mijn ogen, waarom zulke akkoorden niet meer zouden kunnen, kan je in dit zeer interessante facebookbericht lezen.

“So why do the four countries that account for 70% of world production (Brazil, Vietnam, Colombia and Indonesia) not agree and set a price?
This would not be feasible, as the World Trade Organization would see it as cartelization, according to Vélez.”

M.a.w. noch prof Jeffrey, noch de koffiesector in het Zuiden dragen de mogelijkheid van overheidsingrijpen aan, waar de markt faalt. Daar staan prof Niek en ik…

(noot: kunnen binnen de WTO prijsafspraken niet, dan zou dat wel via aanbodbeperking kunnen – zie hoe de OPEC dit eenzijdig, los van de consumerende landen, probeert en zie hoe een natuurramp de vanilleboeren in Madagaskar uit de bedelstand verhief)

Volgende blog twee voorbeelden van hoe in de Verenigde Staten men aan de oproep van Jeffrey Sachs weet tegemoet te komen. En meteen bruikbaar voor de wereldwinkels, dus zeker lezen.

BOER BONO & PROF SACHS

World Fair Trade Day 2017 – interview Magalie Schotte op Radio 1 en foto’s OWW Hasselt

Meer dan 2000 vrijwilligers en sympathisanten van Oxfam-Wereldwinkels fietsten zaterdag 13 mei op meer dan 120 locaties voor eerlijke handel. Elke deelnemer fietste kilometers bij elkaar om symbolisch de afstand tussen de kleinschalige producent in het Zuiden en de beleidsmakers hier te overbruggen. Zo worden er meer dan 1 500 000 kilometer gefietst.

Collega Magalie Schotte, van de dienst politiek beleid van Oxfam-Wereldwinkels, gaf de aftrap van de dag in een interview op Radio 1, iets na de klok van acht.

Herbeluister het hier.

QUE?!-wisseltroffee Oxfam voor Universiteit Hasselt #HandelMaarDanEerlijk

Sinds afgelopen maandag mag UHasselt zich de trotse eigenaar van de nationale ‘QUE?!’-wisseltrofee noemen. De universiteit krijgt de prijs – uitgereikt door Oxfam-Wereldwinkels – voor haar actieve sensibilisering rond fair trade. De uitreiking vond plaats tijdens een gastcollege van Luis Ruiz Díaz, voorzitter van de Paraguayaanse biosuikercoöperatie Manduvirá.

Lees er alles over op de website van de universiteit Hasselt.

De regelmatige lezer van deze blog weet dat we de afgelopen jaren in Hasselt een sterke inhoudelijke partner vonden in de vakgroep Economie aan het Departement Bedrijfseconomische Wetenschappen. Hiermee en van harte blijk van onze dank!

foto’s galerij: huisfotograaf UHasselt

opzet van het gastcollege

– professor Lode Vereeck introduceert het thema, mee vanuit zijn politieke achtergrond;

– Marieke spreekt vanuit haar achtergrond als suikeraankoper bij Oxfam Fair Trade, gestoffeerd met de praktische kant van de achtergronddossiers rond ‘onrecht in de handelsregels’ en ‘machtsconcentratie in de ketens’. Hoe gaat zij als aankoper om met andere grote aankopers die machtsmacht hebben? Hoe kunnen zij deze concurrentie het hoofd bieden? Welke protectionistische barrières ervaart zij als aankoper?

– Luis vertelt over zijn kant van het verhaal, als suikerproducent. Krijgt hij een eerlijke prijs? Wat is voor hem een eerlijke prijs? Hoe komt het dat hij dat (niet) kan krijgen? Hoe versterkt de coöperatie Manduvirá de positie van de suikerproducent? Welke handelsbarrières ondervindt hij nog bij de export van suiker?

– om 15u45 overhandiging wisseltroffee QUE?! scholenwedstrijd Oxfam-Wereldwinkels (prijs oktober 2016) + Johan Snyders van artisanaal broodatelier El Parachutero brengt gebak uit zijn zaak, waar hij werkt met de suiker van Luis.

uitdieping naar de studenten

* één opdracht over het bepalen van het welvaartsverlies door een concrete protectionistische maatregel van de EU, waarbij ze bijvoorbeeld eigen producenten van een specifieke subsidie voorziet voor de productie van suiker;

* één opdracht gaat over de vormen van marktmacht die gelden in de suikermarkt (en andere landbouwmarkten) en de verwachte impact op de marktuitkomst (prijs en hoeveelheid) indien de producenten zich organiseren in een coöperatie.

VLNR : PROFESSOR TOM KUPPENS, LUIS RUIZ DIAZ, MARIEKE BAETEN, PROFESSOR LODE VEREECK