Fairtrade Belgium over Mars – #pleisterhandel

pleister

Raf Van den Bruel, verantwoordelijke Supply Chain Relations bij Fairtrade Belgium, mailde me i.v.m. wat ik beschreef onder de noemer Mars Havelaar: Mars-repen bestaan voor 65% uit oneerlijke suiker, maar voor de cacao krijgt het een FT-medaille opgespeld.

Ik ken Raf – door zijn tijd bij Oxfam Fair Trade – als een ernstig man. Wat hij mailde:

-Het engagement dat Mars kiest voor FT cacao en voor de structurele versterking van West-Afrikaanse cacaoboeren is reëel. Het gaat overigens over meer dan een premie van 200 USD/ton cacaobonen. (komt ongeveer overeen met 10.000 ton cacaobonen die volgens de fairtrade standaarden zullen gesourced worden). De Fairtrade trade standards zorgen voor een sterkere positie van de vele kleine gemarginaliseerde cacaoproducenten op lange termijn. En dit in een complexe cacaoketen waar de positie van hen echt wel het probleem is, is wel een behoorlijke stap.

-Europese regelgeving ten nadeel van suikerrietproducenten: hier zijn wij tevens niet blij mee en baart ons zorgen. Dat kan je erop nalezen bv. http://www.fairtrade.org.uk/en/media-centre/news/october-2014/sugar-price-crash-could-push-200k-people-into-poverty

Heel concreet ondersteunt Fairtrade Int. en wijzelf FTAO, die in de Europese beslissingsmacht op dit gebied mee speelt. FTAO http://www.fairtrade-advocacy.org/.

Een wat te haastig geformuleerd antwoord, naar mijn goesting, maar goed, we zijn niet De Standaard of De Knack.

kritiekloze marketing

Iedere stap vooruit is een goede. Ik vind het echter zorgwekkend dat een bedrijf (Mars), dat actief aanstuurt op het doen in elkaar storten van de suikerprijs, zonder duiding hieromtrent, zoveel kritiekloze en zelfs positieve pers krijgt omwille van die FT-move.

Dat ligt niet aan Fairtrade UK (of Fairtrade Belgium) – dat is een marketingbureau en moet doen waarvoor het betaald wordt – maar aan een belabberde pers, ik weet het.

verwarrend

Voor wanneer zouden we dergelijke stapjes ook mogen verwachten van Mars en Nestlé, bij ons in de Lage Landen? Op een nieuwe Engelstalige fairtadeblog schrijft de auteur (anoniem, hij/zij is momenteel werkzaam in de harde financiële sector) :
Spot the difference: Nestle’s confusing cocoa plan“.

On a recent trip to Germany, I was surprised to notice that the Fairtrade mark was missing from a Kit Kat chocolate bar I saw in the supermarket. So I picked up the bar to take a closer look and realised that I unfortunately, I wasn’t mistaken – Kit Kat is not Fairtrade certified in Germany in contrast to the variety sold in the UK. It seems that not all Kit Kats are created equal.

band-aid trade

Edward Carr (verbonden a.d. University of South Carolina) blogt zonder mondmasker. Ookal beleefden we een fairtradestorm die wél veel zand deed opwaaien, toen hij vorig jaar schreef in “Fairtrade never worked. Why is everyone so excited now?“:

[…] this whole discussion completely misses the point. Fairtrade doesn’t work as a development tool because, in the end, Fairtrade does absolutely nothing to address the structural inequalities faced by those in the primary sector of the global economy relative to basically everyone else.

[…] it brutally rips the Fairtrade band-aid off the global economy, and strips away any feeling of “doing our part” from those who purchase Fairtrade products.

wie bij de hond slaapt…

Na jaren van dubbele groeicijfers is de verkoop van fairtradeproducten voor het eerst in jaren met meer dan 4% gekrompen in het Verenigd Koninkrijk (de grootste markt voor fairtradeproducten in Europa). Fairtrade UK wijt dat aan Aldi en Lidl. Nochtans verkopen die harde jongens toch ook fairtradeproducten.

KLIK VOOR HET BOEK

KLIK VOOR INFO OVER DIT BOEK

En het was toch ook m.n. Fairtrade International Germany dat Lidl aanspoorde haar fairtradekoffie aan hogere prijzen dan nodig was te verkopen. Om een aantoonbaar (prijs)verschil te kunnen bewijzen, tussen reguliere en zogenaamd eerlijke koffie. Zo staat het althans te lezen in de studie “Who Really Benefits from Fairtrade? An Analysis of Value Distribution in Fairtrade Coffee” van Silje Johannessen & Harold Wilhite, op het serieuse tandfonline.com.

Handel is geen goedkoop vlooiencircus. Handel Is Oorlog.

En Fairtrade International schiet zich daarbij al te vaak in eigen voet.

keurmerken: de nieuwerwetse douanewachters – prijsdaling rietsuiker goed voor Mars & Havelaar

Ik open mijn betoog van vandaag met deze tweet van marketeer Niels Willems:

BEZOEK HET TWITTER-ACCOUNT VAN NIELS FC WILLEMS

BEZOEK HET TWITTER-ACCOUNT VAN NIELS FC WILLEMS

Mars (niet) vies van fairtradesuiker?

Voor alle duidelijkheid: Mars koopt wel degelijk fairtradesuiker: voor haar Maltesers in het Verenigd Koninkrijk. En die dragen het van Max Havelaar bekende keurmerk.

Maar Mars heeft er veel belang bij de wereldmarktprijs voor suiker te doen inzakken. Daarvoor lobbyde het met succes bij de Europese Unie. Die gaat de rem op de productie van door Europa gesubsidieerde bietsuiker nu ook effectief terug loslaten.

Efficiënter en goedkoper producerende rietsuikerboeren zullen door die subsidies uit de markt worden geduwd. Dat geldt ook voor de fairtradeboer in Jamaïca of Belize.

Mars (en) Havelaar

Het gekke (perverse, zo je wil) is dat zowel de fairtradesnoepgigant Mars als het fairtradekeurmerk Max Havelaar op termijn … hiermee allebei hun voordeel doen…
Hoezo? Laten we, om dit te verklaren, eerst een kijkje gaan nemen in Bolivia.

El Ceibo, Bolivia

De inheemse cacaoboeren van El Ceibo in Bolivia kozen ervoor alles zélf te gaan doen, van cacaozaden kweken tot chocolade vercommercialiseren: het is één groot succesverhaal geworden, dankzij de eerlijke handel.

Helaas ga je daar weinig over horen vertellen, zelfs in fairtrademiddens.

El Ceibo mag dan wel een schitterend voorbeeld van coöperatief ondernemen zijn, waarbij de voordelen van bio, fair trade en drang tot zelfbeschikking samenkomen;
Toch mag het haar eigen chocolades niet met het Max Havelaar-keurmerk labelen.

En aldus liggen de chocolades van El Ceibo niet in de Lidl, en ook niet in de Vlaamse of Nederlandse wereldwinkels. Het is in Europa dat er geld moet verdiend worden aan chocolade maken, lijkt het. En er moet geld verdiend worden aan certificaten verkopen.

En aldus wordt het fairtradekeurmerk in de feiten ook een vorm van marktafscherming tegen afgewerkte boerenproducten uit het zuiden.

keurmerken, de nieuwe douanewachters

In 2007 vroeg El Ceibo chocolade-experte Chloé Doutre-Roussel te komen helpen met de ontwikkeling van een reeks van chocolades, bedoeld voor de export, máár geproduceerd in La Paz. Dit was het begin van een mooie en lonende samenwerking.

Chloé zegt daarover op haar website:

“El Ceibo is verantwoordelijk voor de oogst, fermentatie, drogen en transport van de bonen, plus de verwerking tot chocolade in hun fabriek, verpakking, verzending en facturering. Natuurlijk komt het uiteindelijke product niet in aanmerking voor een fairtrade- en bio-etiket, volgens de regels van de
certificatie-instellingen, maar zou je een meer rechtvaardig ontwikkelingsmodel kunnen vinden?”

De cacao van El Ceibo is dus wel degelijk Faitrade- én biologisch gecertificeerd. Maar Bolivia produceert geen vergelijkbaar gecertificeerde suiker. De naaste buur Paraguay produceert gecertificeerde biologische en fairtradesuiker, maar El Ceibo vindt het irrationeel om suiker te importeren om zo het label biologisch en Fairtrade te mogen voeren op haar chocolades.

De boekhouders van het fairtradekeurmerk zijn in dat geval echter ongenadig: géén gelabelde suiker = géén fairtradechocolade. Want certificaten verkopen, daar leeft het keurmerk van. En dus ook de boekhouders, die het in dienst heeft.

David Havelaar verliefd op Goliath Mars

Onlangs werd echter bekend dat de bekende repen van Mars in de UK en Ierland gaan gemaakt worden met 100% fairtradecacao. Dit onder de nieuwe variant van het fairtradekeurmerk, vermarkt door Fairtrade UK. Giganten als Mars hoeven enkel nog één ingrediënt voor 100% fairtradegecertificeerd aan te kopen (en te verwerken).

Een politiek van twee maten en twee gewichten, dus, waarbij het kleine El Ceibo niet vermag wat de reus Mars wél gedaan krijgt.

In het geval van haar repen koos Mars dus voor cacao als de gecertificeerde grondstof. Al had het ook kunnen kiezen voor suiker. Die keuze was eigenlijk ernstiger geweest.

Want Mars-repen bestaan voor 65% uit suiker.
En dáárom dus moet de wereldmarktprijs voor suiker kelderen.

lage wereldmarktprijs suiker: goed voor Mars&Havelaar

Die suikerprijs zál gaan kelderen: met minstens 20% en zowaar de Britse overheid voorspelt dat dit vele tienduizenden rietsuikerboeren hun baan en bestaan gaat kosten.

Om dat nieuwe fairtradelabel op haar verpakking te mogen zetten, betaalt Mars zo’n 0,002 dollarcent extra per reep aan certificatiekosten. Dat komt neer op 27 euro per jaar per boer. Goed voor de boekhouding van Mars én Havelaar, dat zeker wel.

En nu wordt het pas echt spannend. Eéns de wereldmarktprijs voor suiker voldoende gezakt is, valt het te voorspellen dat Fairtrade UK suikerverwerker Mars gaat achterna lopen om ook de nodige suiker onder fairtradevoorwaarden aan te kopen.

Ook de prijs voor fairtradesuiker zal dan mee de dieperik in gegaan zijn. En het vangnet van de minimumprijs heeft het keurmerk – op vraag van de suikerverwerkende industrie – al enkele jaren geleden bij het groot vuil gezet.

Da’s leuk voor Mars. Hapt Mars toe op het gevrij van Max, dan kan Fairtrade UK weer naar de pers met een nieuw zegebulletin. Niet iedereen blij natuurlijk, maar zeker wél de boekhouders van beide organisaties.

LEES MEER OVER EL  CEIBO

LEES MEER OVER EL CEIBO

Mars berooft rietsuikerboeren van inkomen, maar gunt cacaoboer faire bonus van 0,002 dollarcent

Suiker geldt als de grondstof zonder vrienden. Geen snoepmerk dat er zich graag openlijk mee associeert.

Maar suiker maakt wel vriendschappen. Zij het ongewone. In The Guardian zaterdag:

“No brand wants to headline its presence in their product,” Gidney says. “Chocolate manufacturers will highlight Fairtrade cocoa, but never sugar.”

Michael Gidney is CEO van keurmerkorganisatie Fairtrade UK.

(no) sugar daddy love

WEER EEN NIEUW FAIRTRADELABEL

WEER EEN NIEUW FAIRTRADELABEL

De Mars-repen in het Verenigd Koninkrijk en Ierland gaan vanaf september gemaakt worden met 100% fairtradecacao. Het bedrijf gaat vanaf 2016 jaarlijks twee miljoen US$ aan fairtradepremies betalen (i.e. 1.3 miljoen Britse pond). Het mag in ruil daarvoor het nieuwe fairtradekeurmerk op de wikkels afdrukken.

chocoladebedrijven steeds meer duurzaam?

Op haar website beschreef Oxfam Fair Trade mei 2009 “hoe chocoladebedrijven steeds duurzamer werden“. Men leest er heden-ten-dage de kaarten voorzeker anders. Twee recente gebeurtenissen lijken echter de grote liefde tussen enkele NGO’s en snoepgigant Mars te bevestigen. Vredeseilanden bouwde haar voorjaarscampagne rond de goede werken van Mars. En Fairtrade UK stuurde mét Mars vrijdag 21 februari – één dag voor de suikerstory in The Guardian – dit triomferend persbericht uit.

Mars houdt (spaarzaam) van arme (cacao)boeren

Als chocoladeverkoper is Mars – met een netto verkoopresultaat van 18,5 miljard US$ – de grootste van de wereld. Sinds deze week is het ook de eerlijkste. Of “op weg naar“, zoals Tony’s dat nog slimmer zou verpakken. Want fairtradesuiker, die moet Mars niet.

Mars houdt niet van rietsuikerboeren

Afgelopen zaterdag noemde The Guardian Mars als één van de drie grote lobbyisten, die Europa ervan overtuigden om hun suikerbeleid aan te passen. Europese bietsuiker mag voortaan weer – flink gesubsidieerd door de EU – de wereldmarkt verzieken.

Die suikerhervorming gaat volgens de Engelse overheid 6,5 miljoen mensen in de ACP-landen in de armoede storten. Zij betalen de prijs voor goedkope suiker voor de industrie. Men voorspelt een prijsdaling van meer dan 20%. Wellicht niet dat je reep Mars hiermee goedkoper zal worden. Fairtradekeurmerk of niet.

Mars rekent zich rijk aan fairtrade

Haar calorierijke snackreep weegt 51 gram en bestaat voor 33 gram uit suiker.
Aan het slopen van de suikerprijs is haar dan ook wel wat gelegen, uiteraard.
Hoeveel procent cacao in de reep verwerkt zit, vind ik nergens terug.

In haar fabriek in Berkshire* rollen er jaarlijks ca. 1 miljard Marsrepen van de band.
Ze kosten op de Britse eilanden zo’n 50 pence per stuk. Ongeveer 0.77 U.S. dollar.
1.3 miljoen pond premie verdeeld over 1 miljard repen maakt 0,13 pence per reep.
Twee miljoen $ premie verdeeld over 1 miljard repen maakt 0,002 dollarcent per reep.

MARS maakt per reep een brutto winst van 1 pence**. Dat is 0.0155 US$ per reep.
Maar het gaat Mars eigenlijk niet over de prijs van cacao, natuurlijk …

En bij nader inzien ook niet om de vriendschap van dat gekke fairtradekeurmerk.
Al staat het nieuwe cacaolabel binnenkort toch maar mooi mee vanop de verpakking haar suikerbommen te slijten aan duurzame consumenten.

* En ook nog eens jaarlijks 12 miljard Maltersers. Sinds 2012 ook fairtrade.
** Nestlé zou 0.5 pence brutto winst maken per KitKat.

kleine cacaoboeren zijn de grootverdieners van morgen – tenminste, als ze klein mogen blijven…

Zwitserse merken produceren 2,5% van de horloges in de wereld, maar draaien meer dan 50% van de omzet in die branche. Iets gelijkaardigs zie je bij Apple en haar IPhone. Ook een luxeproduct, maar kennelijk betaalbaar(der). Cacaoboeren moeten dus zelf chocolade gaan maken, van hun weldra schaarse goed. Met of ondanks eerlijke handel.
sib

‹‹ KLEIN IS MOOI ››

Who needs big organisations that are inherently inefficient in this age of smartphones and smart farmers? The future is small, the future is beautiful… and resilient. Just look at the cacao example – it’s the same wherever you look.

Craig Sams, bio-goeroe

everything counts in ” ….. ” amounts

Chocolademakers – én met hen bekende NGO’s – negeren de bewijzen dat klein leefbaar en weerbaar is. Ze willen de cacaoproductie grootschaliger. Zoveel schreef ik vorige week al.

In de jaren 60 van vorige eeuw leefden gelijkaardige ideeën, waarbij men zich wensdroomde dat arme cacaoboeren – met hun miezerige cacaoboerderijtjes en armoedige kinderen – plaats moesten ruimen voor grote cacaoplantages, die massaal en vooral erg goedkoop zouden produceren.

Zouden produceren, inderdaad…

bio en klein versus FAO en groot

Craig Sams – van de eerste chocolade in de wereld met het fairtradekeurmerk, de Maya Gold van Green & Black’s – herinnert zich goed, hoe experts van de FAO in een kramp sloegen, toen hij in 1993 begon te pionieren met – oh jee – arbeidsintensieve biocacao.

De FAO joeg de cacaoboeren schrik aan, met dat deze failliet zouden gaan aan zieke biobomen. Maar in 2006 schreef The Guardian over het succes van Green & Black’s:

it’s the livelihood for a whole district of Belize

klein, de nieuwe standaard voor groot

Wat meer is. De grote cacaoplantages zijn veelal ten onder gegaan aan de “witches’ broom” – een schimmelziekte, die door Sams bestempeld wordt als

‘the BSE of cacao’.

Big is niet langer beautiful, het bleek een ramp. Vandaag steekt een nieuwe tendens de kop op. Bandenmaker Michelin zoekt kleine boeren aan om voor hun rubberbomen te onderhouden en te oogsten. Unilever laat kleine boeren palmolie telen.

Now everyone has to make nice to the smallholders. They have the whip hand and, organised into cooperatives, can command fair prices, supported by the Fairtrade Mark and other assurances,

schijft Craig Sams in een pakkend weerwoord op de nieuwe lichting aanjagers van grootschalige(re) cacaoproductie. Lees zijn analyse in: “Small is still beautiful“.

onafhankelijke cacaoboer ruggengraat nieuwe economie

Kleine boerderijen zouden niet renderen. Sams, in zijn analyse:

[…] independent people who own their own business or land are the backbone of any representative democracy. They’re harder to push around.

The independent smallholder farmers, getting fair prices for what they produce, will be an important market for manufactured goods.

Just look at what a mess ‘Big’ has got us in. Big farmers in the US and EU depend on subsidies for half their income – they’d go bust overnight without £400 billion each year of taxpayer support. Big supermarkets are struggling, squeezing suppliers for cash to prop up their flagging share price, while independent butchers, bakers and brewers and other small retailers are popping up all over the place.

afro choco

In 2012 kostte een Zwitsers uurwerk 739 dollar, eentje gemaakt in China nauwelijks 3 euro. Een verhouding van één op 245.

Binnen de eindprijs van een stuk chocolade is het deel voor de cacaoboer hoogstens 3 procent. M.a.w., een verhouding van drie op honderd.

Het eerste heet een niche met hoge marges te zijn, het tweede eerlijke handel.

Morgen meer.