waarom een slagkrachtige wereldwinkelbeweging meer dan ooit nodig is

Eergisteren publiceerde Der Spiegel het artikel: “Die hohen Kosten der südafrikanischen Billigweine” (http://www.spiegel.de/wirtschaft/unternehmen/wein-aus-suedafrika-missstaende-bei-der-produktion-a-1172149.html). Het vertrekt daarbij vanuit een onderzoek door Oxfam.

Duitse supermarktketens zetten zulk een hoge prijsdruk op de Zuid-Afrikaanse wijnproducenten dat slechts 15 procent van de wijnbouwers er in 2015 nog winstgevend was.

Resultaat van de prijs voor een fles wijn in de LIDL aan 1,49 Euro is dat de exportprijs in Zuid-Afrika met meer dan 80 procent is teruggevallen sinds 2000.

Laat er dan ook geen misverstand over bestaan: je fairtrade-koffie aankopen bij een prijzenwurger is NIET HETZELFDE als je aankopen doen in de wereldwinkel.

Eerlijke handel moet de norm zijn, niét de uitzondering om een verder destructieve aankooppolitiek te verbloemen. Al dan niet met behulp van ethische keurmerken.

Zoals, eveneens eergisteren, deze LIDL-reklaam bij mijn moeder:

Advertenties

Enrich Not Exploit™: Body Shop terug activist – Tony’s naar de beurs en andere marketingsuggesties

KLIK VOOR GROTERE WEERGAVE – OPENT NIEUWE TAB

Body Shop: omzet verhogen door actievoeren

Kijk naar de Fortune 100-lijsten van tien, vijftien jaar geleden en zie welke giganten zich niet hebben aangepast en nu dus verdwenen zijn. Het kan snel gaan, dezer dagen“, schreef Gijs de Swarte in één van mijn favoriete bookmarks van 2014.
Ook nog dit:
Het Franse L’Oréal stelt nog steeds: A luxury brand does not adapt to it’s consumers. Maar ze hebben laatst wel Garnier uit China moeten terugtrekken omdat de sombere en “Paris chique” ogende modellen daar maar niet wilden overtuigen. En dat terwijl concurrerende lokale cosmeticamerken met skin whitening-producten en door de nadruk op de daar zo geliefde “sprekende ogen” te leggen, dezelfde markt wel hebben veroverd.

Duidelijk. Dit brengt me bij enkele belangrijke marketinglessen voor de Oxfam-Wereldwinkels:

L’Oréal moest onlangs ook ‘The Body Shop‘ terug van de hand doen. De nieuwe eigenaar, Braziliaanse ‘B-corp‘ Natura, belooft de keten terug laten aan te knopen met de revolutionare visie van stichtster Anita Roddick-zaliger, destijds in 1976: nl.

business can be a force for good.

Zo schrijft ethicalcorp.com.

Natura zal de Body Shop ook een vrijere hand geven in het afsluiten van partnerschappen met organisaties als Amnesty International en Greenpeace, zoals die vóór de overname van L’Oréal er ook waren…

…committed to generating positive economic, social and environmental impact through such actions as developing vegetable-based products, using traceable and sustainably-sourced ingredients, promoting fair trade with suppliers and rejecting animal testing.

Het adagium (ze spreken zelf van manifesto) zal verder (blijven) luiden:

Today, our commitment is stronger than ever; to enrich, not exploit. For us, this means enriching people as well as our planet, its biodiversity and resources. We are committed to working fairly with our farmers and suppliers and helping communities to thrive. Our products enrich, but never make false promises and are never tested on animals. We are proud to be original, irreverent and campaign for what’s right; together we can do it.

Enrich Not Exploit™. It’s in our hands.

Tony’s naar de beurs

Groot nieuws bij onze bovenburen, ging het aan Vlaanderen voorbij: Nederlands grootste chocolademerk legde ons er weer op.

ZONDER WOORDEN – KLIK VOOR GROTERE WEERGAVE

wat denkt Twitter?

over zulke eerlijke chocola?

en over eerlijke? koffie

Die Billionen-Bohne

Der Spiegel dook ook in de (eerlijke) koffiehandel en liet vooral volk aan het woord, dat doorgaans gemeden wordt door fairtrademiddens.

Fairtrade kwam er dan ook bekaaid vanaf; hier het verweerstuk van TransFair.

Zo mocht de in Straatsburg residerende Guatemalteek Fernando Morales-de la Cruz herhalen wat ik hier eerder al citeerde. Ook aan het woord: de Senegalese ontwikkelingseconoom Ndongo Samba Sylla, die ik o.m. hier citeerde (noot: we hoopten hem in Leuven en Hasselt in debat te kunnen laten treden met de fairtradebeweging, maar hij gaf verlet).

Ook werd er forum gegeven aan Solino, de koffie die banen creëert in Ethiopië, door daar ter plekke te branden en te verkopen langs o.m. het internet.

Proudly Made in Africa: je zou een simultaan net aan wereldwinkels kunnen vullen, met dit aanbod aan oplossingen voor en door onze Afrikaanse vrienden zelf.

FIT Trein

Nu we het toch over de Duitsers hebben: de campagne ‘FairTradeGemeenten‘ loopt als een trein bij onze rechterburen. Met tal van fitte initiatieven.

Stadt Bonn gaat bijv. El Ceibo-chocolade ‘Made in Bolivia‘ (de eerlijkste chocolade, zonder Fairtradekeurmerk en tussenhandelaars) gebruiken als relatiegeschenk. In fairtradegemeente Bonn zit o.m. de zetel van de VN die rond de SDG’s werkt en Bonn verkoos samenwerking met El Ceibo en Projektpartnerstadt La Paz binnen SDG 11. Niet toevallig opende in september 2015 een ClearChox-kantoor in Bonn.

twee voor de prijs van één inspanning

Over toegevoegde waarde creëren gesproken.
Directeur Bert Jongsma deelde op Foodlog de prijsopbouw van een blik Fair Trade Orignal kokosmelk met ons. En kijk, zulke transparantie wordt beloond.

bedoelen Robbe Geysmans & Nespresso hetzelfde en brengt het Fairtradekeurmerk haar klanten niks op ?

Socioloog aan UGent Robbe Geysmans deed in “Hoe ethisch is de fairtrade-consument?” (de Standaard, 5 september 2017) deze vaststelling:

‘Toen ik in Wereldwinkels mensen bevroeg, was een op de drie onzeker over de betekenis van Fairtrade. De informatie-brochures werden ook amper bekeken. Consumenten leggen de verantwoordelijkheid liever bij de organisatie: de Wereldwinkel weet wat goed is, dus alle producten in de winkel zijn goed en ik hoef me daarover geen zorgen te maken. Ook in de supermarkt bevroeg ik kopers, vooral van fairtradekoffie: zij maakten vaak eerder een toevallige dan een bewuste keuze.’

Robbe was wereldwinkelier in zijn nog jongere jaren en mailde me een klein jaar geleden als doctoraatsstudent aan de UGent: “Je blog is voor mij één van de wegen waarlangs ik ook op de hoogte blijf van de processen die er ‘achter de schermen’ van de (eerlijke) handel plaatsvinden.

Mogelijk leest hij nog steeds mee. Hallo, Robbe, alles goed? Wat is jouw verklaring – vóór de schermen 🙂 – van onderstaande, wat ik gisteren over de middag las in “Nespresso goes big on sustainability credentials in global campaign“.

Eerst: George verdwijnt NU ECHT van het scherm! (zijn stem ga je wel nog horen)

Belangrijker: deze uitleg van Nespresso op prweek.com:

Nespresso had done a good job of “building the brand, the different coffees, the innovations, the services we provide […] but it had been “a little shy” in the past on its ethical credentials.
Consumers are valuing more a sustainable approach from different companies, and we have not been aggressive or very open in the way we have communicated this […]
The brand had not found the most appropriate way to talk about the subject […], but an increase in consumers reaching out to ask about how it worked made it a priority to do so.

Straffe kaffie: Nespresso gaat in haar communicatie volop voor een duurzaam imago. In tegenstelling tot de fairtradekoffiekopers in Robbe zijn supermarkt, zijn de liefhebbers van de Clooney-cups bezorgd om de koffieboer. Nespresso zegt tussen de regels niet anders te kunnen, dan aan die bezorgdheid te willen/moeten tegemoetkomen.

Nespresso heeft zijn eigen label, het Nespresso AAA Sustainable Quality programma, dat is ontwikkeld samen met Rainforest Alliance. Slechts ongeveer 40% van de koffie Nespresso-koffie is RA gecertificeerd, terwijl Fairtrade certificatie altijd heel beperkt is gebleven.

Een aantal bedrijven, waaronder Sainsbury’s en Mondelez, hebben recent de aandacht getrokken voor het afbouwen van het gebruik van het Fairtradekeurmerk. Volgens Nespresso zijn ook voor hun merk de voordelen om Fairtrade certificering te betalen “dubieus“:

“The reality is that the in-depth knowledge of what that certification stands for is not widely known,” he said. “What we see in reality is that for those consumers that value that, we don’t have evidence that these labels drive a different type of value or consumption.”

Daarmee lijkt Robbe zijn vaststelling feitelijk bewezen. En kleurt de toekomst van de Oxfam-Wereldwinkels terug roze. Dat zie ik toch goed? Robbe?

prof Jeffrey Sachs zet straffe kaffie: “Fair trade doet niet genoeg voor koffie”

ontleend bij http://www.thecoffeepodcast.org/episodes/2017/7/28/e94-s01-episode-2-the-keynote-speech


The idea of fair trade is not doing enough. It’s not generous enough and it doesn’t transfer enough.”

Professor Jeffrey Sachs zette wel erg straffe koffie afgelopen maand juli in Medellín (Colombia):

  • A pound of coffee gives about 25 cups; at a price of US$ 1.25 a pound, coffee producers receive barely 5 cents per cup of coffee.
  • If consumers paid an extra 5¢ per cup of coffee, farmers would receive twice what they receive today.

Sachs (door The Economist Magazine één van de meest invloedrijke economen van het afgelopen decennium genoemd) sprak er als de grote gangmaker achter de milleniumdoelstellingen en de SDG’s op het eerste World Coffee Producers Forum.

Volgens Sachs valt een prijsstijging van (omgerekend door mij, red.) 0,85 euro per pakje koffie van 250 gram op de markten met hoge koopkracht, zoals de VS of Europa, uit te leggen aan de consument. Met dien verstande dat die meerprijs RECHTSTREEKS terug naar de boer moet vloeien.

Ik hanteer zelf eerder de regel van 40 kopjes koffie uit een pakje van 250 gram dan de 25 kopjes uit een pond volgens Sachs, maar soit. Sachs haalde wellicht de mosterd bij Fernando Morales-de la Cruz. Deze activist krijgt de afgelopen jaren steeds meer forum voor zijn compensatie-idee van 10CentsPerCup.

Op The Huffington Post mocht Morales-de la Cruz het eind juli nogmaals voorrekenen (later opgepikt door de BBC, zie facebookpost onderaan deze blog):

The business model of the global coffee industry is neo-colonial; it concentrates profits, added value and also most taxes in developed nations, perpetuating poverty and the human cost in coffee producing nations.

The International Coffee Agreement (ICA) of 1983 resulted in representatives from producing and importing nations agreeing on a minimum price of $1.20 per pound and a maximum price of $1.40. That 1983 ICA price band adjusted for inflation should now be between $2.95 and $3.44 per pound, but the reality is that the price of coffee is now $1.30 per pound. In addition, the buying power of US $1.30 today equates to only US $0.53 compared to 1983.

Stof tot zelf-reflectie: Arabica koffie gaat vandaag aan 1,35 à 1,40 USD / 1 pound ingekocht onder de voorwaarden van Fairtrade International… [zie ook]

Met andere woorden: de koffieboer (in weerwil van een amalgaam aan duurzame koffielabels) verarmt systematisch. Zijn koopkracht daalt al jaren, ook langs Fairtrade. Onderstaande prent komt uit een studie van de Internationale Koffie Organisatie: “Comparative analysis of world coffee prices and manufactured goods” (2014).

Los van de economische zin-dan-wel-onzin hierboven: in 1993 waren het nog de wereldwinkels die berekenden dat een pakje koffie toen 250 frank (6 euro) zou moeten kosten…

… indien we hun* werk echt evenwaardig aan het onze willen waarderen…
* ‘hun’, dat waren de koffieboeren.

Equal Pay Trade als het ware.

In 1993 lanceerden de wereldwinkels hun Yambo Direct-koffie: “100% MADE IN COSTA RICA”. Dit vertelden ze aan de klanten:

Het revolutionaire is dat we de koffie daar ook nog eens ter plaatse laten branden en verpakken. We kopen dus een afgewerkt product.

Helaas viel de kwaliteit tegen. Eind 1994 kwam de Cubita ter vervanging: een koffie die in Cuba werd gebrand en verpakt. Ook niet meer te koop in de wereldwinkel.

DE YAMBO DIRECT WAS ANNO 1993 DE FAIRSTE KOFFIE VAN DE WERELD

DE YAMBO DIRECT WAS ANNO 1993 DE FAIRSTE KOFFIE VAN DE WERELD

Zo staat het gedocumenteerd in het jubileumboek “Ondertussen schommelde de koffieprijs” (over 25 jaar Vlaamse wereldwinkels, d.d. oktober 1996).

Inmiddels gaan de betere koffies van de wereldwinkel al aan boven de 4 euro per pakje. Over wat daarvan in het zuiden blijft, wordt niet langer gecommuniceerd.

Waar ook nog weinig over te doen is, is het internationale koffie-akkoord, dat tot eind jaren tachtig van vorige eeuw het aanbod en aldus de prijs van koffie op de wereldmarkt reguleerde, in afspraken tussen de producerende en consumerende landen. De dooddoener, in mijn ogen, waarom zulke akkoorden niet meer zouden kunnen, kan je in dit zeer interessante facebookbericht lezen.

“So why do the four countries that account for 70% of world production (Brazil, Vietnam, Colombia and Indonesia) not agree and set a price?
This would not be feasible, as the World Trade Organization would see it as cartelization, according to Vélez.”

M.a.w. noch prof Jeffrey, noch de koffiesector in het Zuiden dragen de mogelijkheid van overheidsingrijpen aan, waar de markt faalt. Daar staan prof Niek en ik…

(noot: kunnen binnen de WTO prijsafspraken niet, dan zou dat wel via aanbodbeperking kunnen – zie hoe de OPEC dit eenzijdig, los van de consumerende landen, probeert en zie hoe een natuurramp de vanilleboeren in Madagaskar uit de bedelstand verhief)

Volgende blog twee voorbeelden van hoe in de Verenigde Staten men aan de oproep van Jeffrey Sachs weet tegemoet te komen. En meteen bruikbaar voor de wereldwinkels, dus zeker lezen.

BOER BONO & PROF SACHS