“certificering kost teveel, is niet opschaalbaar noch effectief in bannen kinderarbeid, slavernij of ontbossing” dixit SAN

Vorige week woensdag kreeg ik bezoek in de wereldwinkel van een jongedame, die sinds enige tijd deze blog volgt. Vanuit haar opleiding Internationale Research-journalistiek koos ze voor een afstudeerproject rond Fair Trade. Samen met een medestudent onderzoekt ze het ‘groeiend aantal fair trade labels‘.

Keurmerkslagers. Mijn voornaamste kritiek schreef ik ooit neer in “wie redt Wereldwinkels en fairtradekeurmerkzegelbeweging uit neo-liberale klauwen?“.

In Duitsland gaat Oxfam heftig te keer (zoals deze blog eerder al) tegen het Rainforest Alliance label. Mirjam Hägele‏, coördinator van de MakeFruitFair-actie (gericht op Lidl), tweette gisteren dit opmerkelijk opiniestuk van Andre de Freitas, executive director van het Sustainable Agriculture Network (SAN).

klap uit de biechtstoel

Rainforest Alliance blijkt volgens haar biechtvader SAN niet langer een garantie voor / serieuse opstap naar mensenrechten of milieubescherming in de landbouw.

Wisten we al langer natuurlijk. Toen de BBC berichtte over “dangerous and degrading living and working conditions” op theeplantages, die produceren voor de grootste Britse merken, reageerde hun woordvoerster Christina Cullen laconiek:

“We have never said the Rainforest Alliance seal is a guarantee […]”
“It is a mark that shows work is being done to improve the lives of the environment, workers and farmers around the world.”

Met dat laatste wil het niet opschieten. Begin 2017 heeft het Sustainable Agriculture Network (SAN) dan ook beslist dat het stopt met deze misstoestanden blijven te certificeren. Luc @Bananas4All zond april 2016 SAN mee de kikkerpoel in: ¿ Lidl’s Colombian Rainforest Alliance bananas not audited ?

Daaruit ontstond een – voor SAN ongetwijfeld – leerrijke Twitterdiscussie.

Nieuwe Gekke Kikker Alliantie

Landbouwers, die voldoen aan de standaard ontwikkeld door het Sustainable Agriculture Network (SAN), werden tot op heden erkend met het label Rainforest Alliance (RA). SAN wilde efficiënte en productieve landbouw promoten, met behoud van biodiversiteit en had als doel een duurzame levensstijl door middel van milieu- en sociale criteria. Maar nu wil SAN niet langer het doekje voor het bloe(d)(i)en zijn van de Nieuwe Gekke Kikker Alliantie., een fusie tussen UTZ EN RA.

de Freitas in het artikel (en lees dat a.u.b. ook eens, Merelbeke en Halle):

Considering its limitations on scalability and effectiveness, agriculture certification will not be an effective tool to tackle these key social and environmental problems.

It is time to more clearly acknowledge that certification has a limited role to play in solving the sustainability challenges we face in agriculture. If we are truly interested in transforming agriculture, we need to concentrate on solving the worst issues first and at scale. This is a transition that SAN is currently undergoing and one which we encourage others to do as well!

moed

Er valt middels de certificaatbedelers, bijvoorbeeld in de niche van hogere kwaliteit-koffies, heus wel wat winst te maken. Maar in het grootste marktsegement – dat van de bulk koffie-, cacao-, rijst- enz – blijft het kommer en kwel.

Of zoals ik al meldde: “kinderarbeid stijgt op ritme van vraag chocolade-industrie“. Dit systeem 20 jaar lang faciliteren, daar trekt SAN-man Andre de Freitas nu een ferme lijn onder. Benieuwd wat onze jonge Internationale Research-journaliste in opleiding komend voorjaar over dit alles gaat publiceren? Blijf ons volgen.

Advertenties

waarom een slagkrachtige wereldwinkelbeweging meer dan ooit nodig is

Eergisteren publiceerde Der Spiegel het artikel: “Die hohen Kosten der südafrikanischen Billigweine” (http://www.spiegel.de/wirtschaft/unternehmen/wein-aus-suedafrika-missstaende-bei-der-produktion-a-1172149.html). Het vertrekt daarbij vanuit een onderzoek door Oxfam.

Duitse supermarktketens zetten zulk een hoge prijsdruk op de Zuid-Afrikaanse wijnproducenten dat slechts 15 procent van de wijnbouwers er in 2015 nog winstgevend was.

Resultaat van de prijs voor een fles wijn in de LIDL aan 1,49 Euro is dat de exportprijs in Zuid-Afrika met meer dan 80 procent is teruggevallen sinds 2000.

Laat er dan ook geen misverstand over bestaan: je fairtrade-koffie aankopen bij een prijzenwurger is NIET HETZELFDE als je aankopen doen in de wereldwinkel.

Eerlijke handel moet de norm zijn, niét de uitzondering om een verder destructieve aankooppolitiek te verbloemen. Al dan niet met behulp van ethische keurmerken.

Zoals, eveneens eergisteren, deze LIDL-reklaam bij mijn moeder:

Enrich Not Exploit™: Body Shop terug activist – Tony’s naar de beurs en andere marketingsuggesties

KLIK VOOR GROTERE WEERGAVE – OPENT NIEUWE TAB

Body Shop: omzet verhogen door actievoeren

Kijk naar de Fortune 100-lijsten van tien, vijftien jaar geleden en zie welke giganten zich niet hebben aangepast en nu dus verdwenen zijn. Het kan snel gaan, dezer dagen“, schreef Gijs de Swarte in één van mijn favoriete bookmarks van 2014.
Ook nog dit:
Het Franse L’Oréal stelt nog steeds: A luxury brand does not adapt to it’s consumers. Maar ze hebben laatst wel Garnier uit China moeten terugtrekken omdat de sombere en “Paris chique” ogende modellen daar maar niet wilden overtuigen. En dat terwijl concurrerende lokale cosmeticamerken met skin whitening-producten en door de nadruk op de daar zo geliefde “sprekende ogen” te leggen, dezelfde markt wel hebben veroverd.

Duidelijk. Dit brengt me bij enkele belangrijke marketinglessen voor de Oxfam-Wereldwinkels:

L’Oréal moest onlangs ook ‘The Body Shop‘ terug van de hand doen. De nieuwe eigenaar, Braziliaanse ‘B-corp‘ Natura, belooft de keten terug laten aan te knopen met de revolutionare visie van stichtster Anita Roddick-zaliger, destijds in 1976: nl.

business can be a force for good.

Zo schrijft ethicalcorp.com.

Natura zal de Body Shop ook een vrijere hand geven in het afsluiten van partnerschappen met organisaties als Amnesty International en Greenpeace, zoals die vóór de overname van L’Oréal er ook waren…

…committed to generating positive economic, social and environmental impact through such actions as developing vegetable-based products, using traceable and sustainably-sourced ingredients, promoting fair trade with suppliers and rejecting animal testing.

Het adagium (ze spreken zelf van manifesto) zal verder (blijven) luiden:

Today, our commitment is stronger than ever; to enrich, not exploit. For us, this means enriching people as well as our planet, its biodiversity and resources. We are committed to working fairly with our farmers and suppliers and helping communities to thrive. Our products enrich, but never make false promises and are never tested on animals. We are proud to be original, irreverent and campaign for what’s right; together we can do it.

Enrich Not Exploit™. It’s in our hands.

Tony’s naar de beurs

Groot nieuws bij onze bovenburen, ging het aan Vlaanderen voorbij: Nederlands grootste chocolademerk legde ons er weer op.

ZONDER WOORDEN – KLIK VOOR GROTERE WEERGAVE

wat denkt Twitter?

over zulke eerlijke chocola?

en over eerlijke? koffie

Die Billionen-Bohne

Der Spiegel dook ook in de (eerlijke) koffiehandel en liet vooral volk aan het woord, dat doorgaans gemeden wordt door fairtrademiddens.

Fairtrade kwam er dan ook bekaaid vanaf; hier het verweerstuk van TransFair.

Zo mocht de in Straatsburg residerende Guatemalteek Fernando Morales-de la Cruz herhalen wat ik hier eerder al citeerde. Ook aan het woord: de Senegalese ontwikkelingseconoom Ndongo Samba Sylla, die ik o.m. hier citeerde (noot: we hoopten hem in Leuven en Hasselt in debat te kunnen laten treden met de fairtradebeweging, maar hij gaf verlet).

Ook werd er forum gegeven aan Solino, de koffie die banen creëert in Ethiopië, door daar ter plekke te branden en te verkopen langs o.m. het internet.

Proudly Made in Africa: je zou een simultaan net aan wereldwinkels kunnen vullen, met dit aanbod aan oplossingen voor en door onze Afrikaanse vrienden zelf.

FIT Trein

Nu we het toch over de Duitsers hebben: de campagne ‘FairTradeGemeenten‘ loopt als een trein bij onze rechterburen. Met tal van fitte initiatieven.

Stadt Bonn gaat bijv. El Ceibo-chocolade ‘Made in Bolivia‘ (de eerlijkste chocolade, zonder Fairtradekeurmerk en tussenhandelaars) gebruiken als relatiegeschenk. In fairtradegemeente Bonn zit o.m. de zetel van de VN die rond de SDG’s werkt en Bonn verkoos samenwerking met El Ceibo en Projektpartnerstadt La Paz binnen SDG 11. Niet toevallig opende in september 2015 een ClearChox-kantoor in Bonn.

twee voor de prijs van één inspanning

Over toegevoegde waarde creëren gesproken.
Directeur Bert Jongsma deelde op Foodlog de prijsopbouw van een blik Fair Trade Orignal kokosmelk met ons. En kijk, zulke transparantie wordt beloond.

bedoelen Robbe Geysmans & Nespresso hetzelfde en brengt het Fairtradekeurmerk haar klanten niks op ?

Socioloog aan UGent Robbe Geysmans deed in “Hoe ethisch is de fairtrade-consument?” (de Standaard, 5 september 2017) deze vaststelling:

‘Toen ik in Wereldwinkels mensen bevroeg, was een op de drie onzeker over de betekenis van Fairtrade. De informatie-brochures werden ook amper bekeken. Consumenten leggen de verantwoordelijkheid liever bij de organisatie: de Wereldwinkel weet wat goed is, dus alle producten in de winkel zijn goed en ik hoef me daarover geen zorgen te maken. Ook in de supermarkt bevroeg ik kopers, vooral van fairtradekoffie: zij maakten vaak eerder een toevallige dan een bewuste keuze.’

Robbe was wereldwinkelier in zijn nog jongere jaren en mailde me een klein jaar geleden als doctoraatsstudent aan de UGent: “Je blog is voor mij één van de wegen waarlangs ik ook op de hoogte blijf van de processen die er ‘achter de schermen’ van de (eerlijke) handel plaatsvinden.

Mogelijk leest hij nog steeds mee. Hallo, Robbe, alles goed? Wat is jouw verklaring – vóór de schermen 🙂 – van onderstaande, wat ik gisteren over de middag las in “Nespresso goes big on sustainability credentials in global campaign“.

Eerst: George verdwijnt NU ECHT van het scherm! (zijn stem ga je wel nog horen)

Belangrijker: deze uitleg van Nespresso op prweek.com:

Nespresso had done a good job of “building the brand, the different coffees, the innovations, the services we provide […] but it had been “a little shy” in the past on its ethical credentials.
Consumers are valuing more a sustainable approach from different companies, and we have not been aggressive or very open in the way we have communicated this […]
The brand had not found the most appropriate way to talk about the subject […], but an increase in consumers reaching out to ask about how it worked made it a priority to do so.

Straffe kaffie: Nespresso gaat in haar communicatie volop voor een duurzaam imago. In tegenstelling tot de fairtradekoffiekopers in Robbe zijn supermarkt, zijn de liefhebbers van de Clooney-cups bezorgd om de koffieboer. Nespresso zegt tussen de regels niet anders te kunnen, dan aan die bezorgdheid te willen/moeten tegemoetkomen.

Nespresso heeft zijn eigen label, het Nespresso AAA Sustainable Quality programma, dat is ontwikkeld samen met Rainforest Alliance. Slechts ongeveer 40% van de koffie Nespresso-koffie is RA gecertificeerd, terwijl Fairtrade certificatie altijd heel beperkt is gebleven.

Een aantal bedrijven, waaronder Sainsbury’s en Mondelez, hebben recent de aandacht getrokken voor het afbouwen van het gebruik van het Fairtradekeurmerk. Volgens Nespresso zijn ook voor hun merk de voordelen om Fairtrade certificering te betalen “dubieus“:

“The reality is that the in-depth knowledge of what that certification stands for is not widely known,” he said. “What we see in reality is that for those consumers that value that, we don’t have evidence that these labels drive a different type of value or consumption.”

Daarmee lijkt Robbe zijn vaststelling feitelijk bewezen. En kleurt de toekomst van de Oxfam-Wereldwinkels terug roze. Dat zie ik toch goed? Robbe?