chocoladetekort: voedselspeculanten gaan chocolade van de ondergang redden #Knack

In de reeks Kerstuniversiteit 2014 leggen we uit waarom de cacaoboer arm blijft.
ACTUEEL: schone en veilige zaden voor cacaotelers terwille van industriebelangen.

Deze week ronden we de reeks rond het ‘chocoladetekort’ af. We hebben in de periode van kerst op nieuw rondgehoord en vooral veel -gelezen, op zoek naar antwoorden.

Wat dat lezen me wijzer maakte? Wel, omwille van de actualiteit, wat commentaar bij het bericht op KNACK.be, dat vandaag meldt:

Met de ingebruikname van een verbeterd internationaal quarantainecentrum (ICGD) voor ’s werelds nieuwste cacaovarianten wil de Britse universiteit van Reading de chocolade van de ondergang redden.

financiering in wiens belang?

Wat Knack niet meldt, hoewel toch bijzonder interessant, is dat dit initiatief – volgens de website van de Universiteit van Reading – vanaf heden wordt gefinancieerd door de NYSE Liffe, de wereldwijde derivatenmarkt van NYSE Euronext. En precies dit is de aanleiding van het opzoeken van de pers.

Even precies zorgde onverantwoordelijke handel in cacao op deze private markt er in juli 2010 (volgens de FAO) voor, dat de EU verplicht werd aan zichzelf om een regulerend systeem met betrekking tot derivatentransacties op te zetten.

Financiële derivaten zijn beleggingsinstrumenten die hun waarde ontlenen aan de waarde van een ander goed, zoals aandelen of bijvoorbeeld een grondstof als cacao.

De effectieve prijs die boeren per ton cacaobonen krijgen, wordt voor het grootste deel bepaald door de dagelijkse internationale cacaomarktprijs op de termijnmarkten (Euronext Londen en de New York Board of Trade).

machtsconcentraties binnen de cacaotermijnmarkt

In juli 2010 zorgde in Londen een cacaocontract van één enkel prominent hedgefonds (i.e. hefboomfonds: een beleggingsfonds) dat er een enorme prijzenpiek ontstond, waarna deze in elkaar stortte. Al snel hierna is de hervorming door de EU begonnen. [zie FAO Food Outlook juni 2013]

Eind oktober 2009 stelde europarlementslid Bart Staes al een vraag aan toenmalig Europees Commissaris voor Handel Karel De Gucht, over transparantie op de Europese termijnmarkten voor grondstoffen en de invloed daarvan op de cacaoprijzen.

Citaat:

[…] speculatieve activiteiten van niet-commerciële handelaars hebben hoogstwaarschijnlijk een invloed op de cacaomarktprijs. Diepgaand onderzoek hieromtrent ontbreekt echter. Een verklaring voor dit gebrek is dat enkel de Amerikaanse termijnmarkt onderworpen is aan een onafhankelijke monitoring die het mogelijk maakt om machtsconcentraties binnen de cacaotermijnmarkt te identificeren.

In tegenstelling tot de New York Board of Trade, is de London International Financial Futures and Options Exchange, niet onderworpen aan een onafhankelijke monitoring van de handelsmarkt.

Karel De Gucht antwoordde toen nog:

[…] dat er geen verband bestaat tussen speculatieve activiteiten en de prijzen van cacao (namelijk het niveau en de volatiliteit ervan).

The demand is going up, but the supply, unless something is done, really can't keep pace” - Prof Paul Hadley University of Reading - http://www.bbc.com/news/science-environment-30641613

The demand is going up, but the supply, unless something is done, really can’t keep pace” – Prof Paul Hadley University of Reading
http://www.bbc.com/news/science-environment-30641613

over de ICGD

Eerder werd de ICGD vooral gefinancieerd vanuit the Cocoa Research Association (een overlegorgaan betaald door Mars, Cadbury en Kraft). Die blijft wel een vinger in de pap hebben via haar CRA Cocoa Research Programme. Een onderzoekscentrum dat zich toelegt op hoe boeren meer te laten produceren, onder het mom van duurzaamheid. Over betere prijzen voor de boeren heeft het, luidens wat er op de website terug te vinden is, kennelijk geen mening.

Uit de reeks: Kerstuniversiteit 2014

in amsterdam predikt men – over – de schaarste

Schaarste is dezer dagen even hot als een kop dampende fairchainkoffie, in A’dam.

Ook in Brazilië is het heet. De koffieboeren van de grootste koffieproducent ter wereld worden hard getroffen door een verschroeiende droogte die nu al maanden aanhoudt.

Op de internationale koffiebeurs in New York (CSCE) zijn de prijzen met meer dan 80 procent gaan pieken. “Don’t panic. But there’s a global coffee shortage“, wordt Starbucks toegedicht in de Washington Post.

Wordt je toch gek van als boer.. Prijsschommeling van 80%

tweette Moyee Coffee daarover. Zoals je weet, wil Moyee uit Amsterdam dat fair trade haar grenzen verlegt. Het risico – wanneer de natuur niet meer meewil – blijft ook onder fair trade (ondanks de gegarandeerde minimumprijs) ongenadig voor de koffieboer.

Oprichter Van Staveren van Dijk van Moyee hierover in Vrij Nederland:

‘Fair trade richt zich op grondstoffen, zoals koffiebonen. Wij richten ons op de hele keten: van boon tot branden tot verkoop. Daarmee wordt het echte geld verdient, dus daar kun je het verschil maken.’

MOYEE COFFEE TWEET

MOYEE COFFEE TWEET


Nog nieuws over komende schaarste en ook uit Amsterdam. Vandaag ging de Chocoa Trade Fair cacaoconferentie door in Amsterdam. Het congres bood een podium voor de internationale discussie over de ontwikkeling van duurzame cacao en chocolade.

Daar passeerden hele interessante tweets over. Deze wil ik vandaag met je delen:

#CHOCOA TWEET DOOR JOS COZIJNSEN

#CHOCOA TWEET DOOR JOS COZIJNSEN


#CHOCOATWEET VAN @ANTONIE

#CHOCOATWEET VAN @ANTONIE


Deze laatste tweet van Antonie, daar gaan we de volgende dagen nog over door.

plunder by trade als een sterretje, dat vroeg of laat de ruit doet barsten*

We krijgen er niet genoeg van onze staatskassen en onze voorraadkasten thuis te spekken middels plundertochten in verre oorden.

Europa propageert de geörganiseerde onverantwoordelijkheid. Maar ‘het zuiden’ slaat (dra) hard terug! Vandaag vernietigde China een grote lading Belgische chocolade.

* vrij, naar een tweet van NielsFCWillems

Belgische overheid financiert plundertochten

De Westerse honger naar veel en goedkoop voedsel, legt een grote druk op de landbouwgrond in het Zuiden. En België laat zich daarin allerminst onbetuigd. Vooral in de import van soja en palmolie weegt ons land relatief zwaar door.

Dat stellen 11.11.11, Oxfam-Solidariteit, CNCD, AEFJN, Entraide & Fraternité, FIAN Belgium, en SOS Faim in het vandaag verschenen ngo-rapport ‘De wedloop om land‘.
Eén constante: de rol van de Belgische overheid en bedrijven is onmiskenbaar.

de voedselparadox

Waarom zouden mensen zich hier druk over maken? Jan Douwe van der Ploeg [ link ] formuleert enkele bedenkingen, in het pas verschenen boek ‘De Voedselparadox‘:

[…] stel, dat de eiwitstroom – de invoer van soja, maïs, tarwe en noem maar op – vanuit de Derde Wereld naar Europa stilvalt. Dat zal een keten aan consequenties tot gevolg hebben. Opeens zullen mensen gaan beseffen, dat het voedsel, dat ze gewend zijn te eten er gewoon niet meer is; of ze er nu wel of niet veel voor willen betalen.

[…] het evenwicht tussen productie en consumptie […] moet worden gedefinieerd voorbij het niveau van een globale wereldmarkt. We weten immers dat het marktmechanisme, zeker zoals het nu werkt, op de lange duur geen zekerheid biedt. In ieder geval zal het tot veel ontwrichting leiden. En het kent al een heel hoge prijs; onder andere een permanente ontwrichting in de Derde Wereld.

[…] interne factoren zou[den] wel eens voldoende kunnen blijken voor het in gang zetten van zodanige veranderingen in Brazilië, dat die in Europa een schokgolf kunnen veroorzaken. Zo bezien is die hele eiwitstroom vanuit de Derde Wereld, waarvan nu sprake is, bijna een infuus waar Europa aan ligt.

steenkooluitstoot draagt bij tot woestijnvorming

Over die ontwrichting in de Derde Wereld: eerder onderzoek suggereerde al een verband tussen de verbranding van kolen in Europa en de droogte in de Sahel, maar een nieuwe studie maakt voor het eerst gebruik van decennia van historische waarnemingen die de wereldwijde verschuiving van regenzones aantonen.

“Een van onze onderzoeksstrategieën is om uit te zoomen”, zegt hoofdauteur Yen-Ting Hwang. “In plaats van de neerslag op een bepaalde plaats te bestuderen, proberen we patronen te onderscheiden.”

“We vinden het belangrijk dat mensen weten dat de uitstoot van sulfaataerosoldeeltjes niet alleen lokaal de lucht vervuilen, maar ook afgelegen klimaateffecten hebben”, zegt Hwang.

“Lange tijd werd gedacht dat de droogte voor een groot deel te wijten was aan slechte landbouwpraktijken en woestijnvorming. Maar in de afgelopen twintig jaar hebben we ons gerealiseerd dat dit een verkeerde redenering was. Atmosferische en oceanologische patronen zijn beduidend krachtiger in het bepalen van de plaats waar de regen valt”, zegt co-auteur Dargan Frierson.

Water wordt de aardolie van morgen. Zo wordt wel eens beweerd. Egypte en Ethiopië hebben er een hoogoplopende ruzie over: Egypt warns Ethiopia over Nile dam.
droogte_egypte

plunder by trade: waterroof

Onze staatskassen en voorraadkasten zijn gevuld met oorlogsbuit. Vaak gaat het om water in een verswaarjasje naar europese snit. Water verpakt als snijbloemen uit Kenia of als asperges uit Peru, bijvoorbeeld.

Snijbloemsector in Kenia geen rozengeur en maneschijn [ link ]

De mensenrechtenschendingen in de Keniaanse bloemensector zijn al langer bekend. Gemiddeld worden de werknemers 47 dollar (35 euro) per maand betaald, ver beneden de 118 dollar (89 euro) die de Keniaanse grondwet aanbeveelt voor losse arbeiders.

En daar houdt het niet bij op:

“De echte gezondheidsproblemen duiken vaak pas jaren na de blootstelling aan die producten op”, zegt arts Mohamed Karama van KEMRI. “Mensen zouden geen uren aan een stuk in die serres mogen werken.”

Maar van het allergrootste belang is de waterroof die hier plaatsvindt. De ons veel te vroeg ontvallen Keniaanse milieudeskundige en mensenrechtenactivitste Wangari Maathai won de Nobelprijs voor Vrede in 2004 en vroeg zich af in haar biografie:

“Wat moeten we doen als het Naivasha-meer uitdroogt?”

Peruaanse woestijnasperges [ link ]

Waterroof gebeurt vanuit alle hoeken van de wereld. Jan Douwe van der Ploeg:

Neem het voorbeeld van Catacaos in Peru. Je hebt er velden en daarnaast wonen boerenfamilies. Deze hebben honger en zouden deze velden dolgraag bewerken. Maar dat kunnen ze niet. Niet omdat ze niet beschikken over de nodige kennis of omdat er niet genoeg landbouwkundig onderzoek zou zijn. Nee; dat komt omdat ze geen water krijgen. Dat wordt namelijk afgetapt voor de aspergevelden.

De kust van Peru is een extreem droog woestijngebied, dat wordt doorkruist door een aantal rivieren, waarlangs er geïrrigeerde landbouw is (irrigatie is de kunstmatige winning en verdeling van water; red.). Water is er bij uitstek schaars. En wat zien we? Grote gedeelten van de Peruaanse kust zijn inmiddels gespecialiseerd in het telen van asperges en soortgelijke producten, die met een jumbojet naar Europa worden gevlogen. Asperges is biologisch bezien niet veel meer dan verpakt water met een aparte smaak, dat in cellen zit ingepakt. Vanuit een van de meest droge gebieden ter wereld wordt dus een deel van het heel schaarse water naar Europa geëxporteerd.

Als dat in Peru ontwikkeling zou brengen, zou het misschien nog tot daar aan toe zijn. Maar realiteit is, dat het in Peru leidt tot harde sociaal-economische uitbuiting, tot het buitenspel zetten van boerengemeenschappen. Boeren, die in de loop van de tijd hebben bewezen de streek met hun producten tot ontwikkeling te kunnen brengen, worden als zijnde irrelevant gewoon opzij geschoven.

Alle wegen leiden naar China… vinden we er ook de oplossingen?

Zo komt het toch over. Ook Belgische melk – van koeien ‘gebouwd’ op goedkoop geïmporteerd krachtvoer – lijkt op weg naar de status van luxeproduct in China.

Inza, de consumptiemelkdivisie van de Milcobel-groep, voert sinds ruim een jaar Vlaamse consumptiemelk uit naar China. “Het gaat maar om enkele procenten van de uitvoer, maar niettemin is het groeipotentieel er enorm, omdat hun eigen productie voorlopig ontoereikend is. Melk wordt in China beschouwd als een luxeproduct”, vertelt Mottar. “De mensen sparen er geld om melk voor hun kinderen te kunnen kopen.”

Maar verder zegt dit weinig over het Chinees model. Van der Ploeg een laatste maal:

Het aardige is, dat China heel duidelijk een alternatief laat zien voor het nog gangbare ontwikkelingsdenken. Sinds het midden van de jaren vijftig laat de landbouwproductie in China een onafgebroken agrarische groei zien op een min of meer gelijkblijvende hoeveelheid grond. Het gaat hier om een intensivering van de landbouw en een groei van de productie, in belangrijke mate aangedreven door kleine boeren. In vrijwel alle wetenschappelijke theorieën wordt dit neergezet als een onmogelijkheid. Kleine boeren kunnen geen ontwikkeling brengen, is de redenering. Feit is in 1980 leefden er in China nog zo’n 600 miljoen mensen onder de armoedegrens. Nu zijn dat er minder dan 10 miljoen: een enorme daling. In Afrika – dat de speeltuin is geweest van veel Westerse ontwikkelingsstrategieën – zien we exact het omgekeerde. Daar is het aantal mensen dat in extreme armoede leeft in dezelfde periode in absolute zin zelfs gestegen.

Wat er ook van mogen zijn.

In China hebben ze een nieuwe manier gevonden om lekkerder varkensvlees te maken. Ze trainen de varkens in zwemmen.

Zo bericht Foodlog.nl.

financiële crisis verbleekt bij nakende olie- én suikercrisis – de ‘diabetes type 2’ catastrofe

Lees ook op deze blog: de olie die we eten

voor iedere calorie die we eten, verbranden we er tien in de vorm van aardolie

“Voor het eerst in de geschiedenis groeit er een generatie op waarvan een deel door de ouders zal worden overleefd,”

volgens de Britse overgewichtsprofessor Tim Lang.

Mensen maken zich zorgen over de financiële crisis en eisen een oplossing. Maar de échte crisis kondigt zich pas binnen maximaal vijf jaar aan: de oliecrisis. Prijzen zullen dan een eerste keer pieken rond de 200 euro per vat (vandaag zitten we aan de helft hiervan). Onze oliegedreven economie is hierop niet voorbereid. Tot overmaat van ramp zal de bevolking, die het hoofd moet gaan zien te bieden aan de dramatische gevolgen hiervan, misschien wel fysiek té zwak zijn om zich te verdedigen:

“Twee Zweedse cardiologen schreven in een open brandbrief aan hun regering dat ze alarmerend veel jonge mannen en zelfs pubers tegenkomen die ‘rondwaggelen met het hart en bloedvatstelsel van een bejaarde’,”

meldde paleoprofeet Melchior Meijer onlangs in het nederlandse Algemeen Dagblad.

over olieverslaving: The hunt for black gold

Er waart dezer dagen een Powerpoint rond, die protesteert tegen hoge benzineprijzen. Misschien/wellicht kreeg je ‘m ook al ongevraagd in je mailbox. De oplossing die hierin wordt voorgesteld is helaas even simplistisch als symptomatisch voor het gebrek aan realiteitszin, welke zelfs goed(bedoelend)e mensen treft. Hier kan je ‘m downloaden: Benzineprijs.pps (na bekijken, in je prullenbak dumpen!)

We zitten vandaag – voorjaar 2012 – precies op het punt dat peak-oil heet:

WikiLeaks cables: Saudi Arabia cannot pump enough oil to keep a lid on price
Lees het artikel op www.guardian.co.uk/business/

Privé-firma’s als Shell en Total profiteren ongetwijfeld van de hoge olieprijzen.
Maar de grootste spelers zijn inmiddels LANDEN als Iran, Venezuela en Rusland.

“Jongens met wie je je kinderen zou verbieden op te trekken toen ze klein waren,”

zei een goedmenende amerikaanse politicus in deze beklijvende reportage:

The hunt for black gold:
Bekijk de reportage in fragmenten op www.cnbc.com.

is er een verband tussen olie- en suikerverslaving?

Voedingsindustrie torpedeerde WHO-advies

In haar rapport Dieet, Voeding en de Preventie van Chronische Ziekte wilde de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) in 2003 opnemen dat suiker in een verantwoorde voeding niet meer dan tien procent van de energie mag leveren. De voedingsmiddelenindustrie vond een bovengrens van 25 procent echter streng genoeg. Dat getal is afkomstig van het International Life Sciences Institute – een ‘onafhankelijke’ onderzoeksinstelling die wordt betaald door Coca Cola, Pepsi Cola, General Foods, Kraft en Procter & Gamble. Toenmalig WHO-Directeur Generaal Gro Harlem Brundtland verwachtte dus een pittige discussie. Maar die bleef uit. In plaats daarvan kreeg ze een ijlbrief van de Amerikaanse Suiker Associatie. ‘Schrap de passage over suiker onmiddellijk of we zorgen dat u de Amerikaanse overheidssteun van 406 miljoen dollar per jaar kwijtraakt’. Het dreigement werd aanvankelijk niet serieus genomen, maar de Britse professor Phillip James, voorzitter van de International Obesity Taskforce en mede-auteur van veel eerdere WHO-rapporten over voeding waarschuwde in The Guardian: ‘De suikerbaronnen zijn goed bevriend met de machtige Bush-clan, dus hun dreigement is niet zonder substantie.’ James kreeg gelijk. Het 10 procents advies werd geruisloos geschrapt. Brundtland stapte op.

uit “De honingzoete opmars van de diabesitas” door Melchior Meijer

PITTIG DETAIL:
Gro Harlem Brundtland is onder meer bekend van het Brundtland-rapport, een van de belangrijkste stukken over duurzame ontwikkeling.