Chiquita (opnieuw) voor de rechter in California, wegens fraude en oneigenlijke zelfverrijking

Sinds 2000 zijn alle bananenplantages van Chiquita gecertificeerd door Rainforest Alliance. Ook daar klinkt het: “Uitbuiting met een kus van de eerlijke kikkerprinses“.

chiquita_rainfor

“Chiquita’s blue sticker is supposedly an ‘iconic symbol for high quality fruit,’ but Chiquita’s trademark sticker is only serving as a subterfuge to blindside consumers for its own profits,”

dat beweert Hagens Berman, een advocatenkantoor gespecialiseerd in consumentenrechten, werknemersbelangen, de verdediging van klokkenluiders enz… De aanklacht luidt:

“Over the last 20 years, Chiquita has presented itself as a company with a renewed sense of corporate social responsibility, and we believe the evidence will show that Chiquita has concealed its true practices.”

M.a.w. Chiquita liegt over haar mens- en milieulievendheid. Daarmee houdt het de concurrentie van écht eerlijke en duurzame bananenmerken van zich af. Een klant van het kantoor beweert nu, dat hij bananen van Chiquita kocht, omdat hij dacht dat het wel snor zat met haar sociale, duurzame imago. Hij voelt zich echter bedrogen.

Hagens Berman zegt dat Chiquita de wet breekt, vastgelegd in o.m. de California Unfair Competition Law.

Het bouwt, namens de klant, een zaak rond de inhoud van de Corporate Social Responsibility-rapporten (“CSR Report”) van Chiquita, uit de periode 2009-2012, waarbij het bedrijf op haar website aanstipt:

“In the past, our reputation was not what we aspire to today. We have learned from that history and it has helped form the basis of our commitment to high ethical standards.”

Hiermee plaatst het bedrijf zich in de markt als sociaal verantwoordelijk en milieubewust , maar het voert op het terrein een totaal andere politiek.

Een praktijkvoorbeeld uit Guatemala moet nu aantonen dat

Chiquita purchases millions of pounds of bananas per year from plantations that have caused significant environmental harm to ecosystems that have historically provided sustenance and livelihoods to approximately 7,200 Guatemalan people.

Volgens Berman kan het bewijzen dat Chiquita van deze schadelijke praktijken voor het lokale ecosysteem afwist. En wat meer is…

“No company should be able to get away with such a blatant disregard for the environment and community in which it operates, especially when a company profits so heavily by misleading consumers, as we allege Chiquita has done.”

doen Havelaar en fairtradebananenimport AgroFair het beter?

De groenestickerkikker doet aan volksverlakkerij. Maar doen de fairtraders het beter?
Daarover schreef ik uitgebreid in “Hoe weet de fairtradebananenliefhebber dat Max Havelaar en AgroFair de boer en consument niet belazert zoals Rainforest Alliance en Chiquita?

Uit dat artikel citeer ik:

Op pagina 15 van volgende slides stelt Toby Webb vast dat Chiquita al sinds 2008 niet meer rapporteert over Corporate Social Responsability. Een goede verstaander…


Op welke CSR-rapporten het advocatenkantoor doelt, is me dan ook onduidelijk.

ook weinig fraai

Eerder meldde ik ook al hoe Chiquita voor de rechter moest verschijnen, wegens vermeende betrokkenheid bij illegale wapenhandel, drugshandel enzovoort.

Hoe weet de fairtradebananenliefhebber dat Max Havelaar en AgroFair de boer en consument niet belazeren zoals Rainforest Alliance en Chiquita?

Ik had het zopas over Albert Heyn, dat uitbuiting verkoopt als ‘Hollands geprijsd’, met een kus v.d. eerlijke kikkerprinses. Klik op onderstaande prent, om het artikel te lezen.

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

0,99 euro voor een kilogram bananen is stielbederving en zelfs misdadig. Op pagina 15 van volgende slides stelt Toby Webb vast dat Chiquita al sinds 2008 niet meer rapporteert over Corporate Social Responsability. Een goede verstaander…

doen Havelaar en fairtradebananenimport AgroFair het beter?

De groenestickerkikker doet aan volksverlakkerij. Maar doen de fairtraders het beter?

1. OVER AGROFAIR

DE OKé BANAAN

DE OKé BANAAN

Om met AgroFair te beginnen: AgroFair importeert Fairtradegecertificeerde bananen, ananassen en citrusvruchten. Een deel daarvan is ook biologisch. Alva uit Hasselt zorgt exclusief voor de rijping en verdeling van hun conventionele OKé-bananen, die het Max Havelaar-keurmerk dragen. Dat kon je lezen op hasseltfairtrade.wordpress.com.

Bovenop de Max Havelaar (MH) en de biologische certificering voeren zij hun eigen audits uit, die zowel naar de sociale, als de ecologische/bio-aspecten kijken. Daarnaast is AgroFair deels eigendom van diezelfde producenten, die medezeggenschap hebben in de firma. Mede hierdoor heeft AgroFair een zeer goede beoordeling gekregen van de Britse website Ethical Consumer.

2. OVER MAX HAVELAAR

Fairtrade/Max Havelaar: anders dan bij Rainforest Alliance (RA) ligt bij MH de nadruk op de sociale aspecten. RA heeft dat element ook, maar richt zich meer op ecologie. Waar het om bananen gaat, heeft RA historisch een sterke band met Chiquita. Dole heeft altijd op haar eigen milieumanagementsysteem (op basis van ISO 14001) gesteund. Pas sinds enige tijd is Dole ook met RA begonnen.

Een aantal jaren geleden heeft MH een bananenplantage geschrapt, juist omdat deze farm niet met vakbonden wilde onderhandelen. Twee ontslagen medewerkers, die lid waren van een vakbond, hadden een klacht ingediend bij FLO-Cert. Die klacht leidde tot snel ingrijpen.

3. OVER KEURMERKEN

Geen enkele certificering is een feilloos en waterdicht systeem. MH reageert hierop door te proberen over te stappen op living wage, i.p.v. wettelijk minimumloon. Zie hoe actueel dit is bij de bananen in Colombia: “Banana shortage looms as Colombian workers vote to strike over pay“. De aandachtige volger van deze blog herinnert zich dat dit artikel mee de aanleiding vormde om LIDL op deze blog de bel aan te binden.

Gelijk toch een kanttekening: deze farms krijgen een eerlijke MH-prijs, maar verkopen niet hun gehele volume onder deze condities. De gemiddelde prijs is waar het om gaat.

4. OVER DE ARTE-DOCUMENTAIRE

De ARTE-documentaire: FLO/Max Havelaar heeft inderdaad sterk de nadruk gelegd op de kleine boeren óf de plantagewerkers op grote plantages. Dit vertelde Hans-Willem (J.W.H.) van der Waal van Agrofair me hierover.

Deze ervaring heb ik zelf ook opgedaan toen ik in Burkina Faso werkte aan Fairtrade mango’s met kleine boeren, en ik heb me hier altijd aan gestoord Helaas stonden de regels niet toe om met de sociale premie ook iets te doen voor deze veld- en pakhuisarbeiders, want daar ging de boerencoöperatie over, en die vonden dat zélf geen prioriteit. (saillant detail: de FLO/Max Havelaar gecertificeerde organisatie faalde voor IMO Fair for Life-certificering). Marike de Peña zegt zoiets ook in het interview, een uitspraak die verduidelijking vraagt: ze kan toch niet menen dat Fairtrade geen rol te spelen heeft bij de arbeidsomstandigheden van de boerenarbeiders?. Ik meen wel dat in de afgelopen jaren FLO/Max Havelaar wel nadrukkelijker is gaan controleren op de rechten en behandeling van boerenarbeiders. Ik zal dit nog eens extra aandacht laten geven bij onze interne audits.

Belangrijk om weten voor de lezer. Sinds kort is Marike de Peña de eerste Fairtrade International Producer Elected Board Chair. Zeg maar lid van het hoogste bestuursorgaan binnen MH, als afgevaardigde van een producentenorganisatie.

5. OVER DE WERKSITUATIE OP DE BANANENPLANTAGES IN LATIJNS-AMERIKA

De illegale status van migranten en de hoge barrières die de Domenicaanse Republiek opwerpt, maakt het moeilijk om mensen te legaliseren. Dat is weer nodig om iemand bij de sociale dienst te kunnen inschrijven en sociale premies en pensioen af te dragen.

Dan zijn er nog work-arounds: in Costa Rica zijn veel bananenfarms sociaal gecertificeerd. Er zijn weinig arbeiders sociaal verzekerd, RA en SA8000 ten spijt. De eerste drie maanden is dat niet wettelijk verplicht en eer die om zijn, worden ze ontslagen en kunnen ze op een andere farm drie maanden aan het werk.

Zo roteert een pool, die dan waarschijnlijk wel minimumloon krijgt, maar geen contract en sociale rechten. Ook daar is er veel immigrantenarbeid (Nicaraguanen). Dit circuleren speelde ook bij de 12 farms van Tres Hermanas, die allemaal aparte juridische entiteiten onder dezelfde eigenaar waren. Daar ging o.m. de PDF over, die ik in vorig artikel deelde.

6. OVER FAIR TRADE: MOET HET KLEIN OF MOET HET GROOT ?

Uiteindelijk een lastig punt: moet Fairtrade een politieke, kleinschalige, zeer ideologische beweging blijven, of op pragmatische, commerciële voet op brede schaal arbeidsomstandigheden en milieu proberen te verbeteren? Je kunt dat niet tegen elkaar uitspelen.

Maar zoveel is duidelijk: in het laatste geval zal het instrument van certificering alleen niet voldoende zal zijn. Er is ook een belangrijke rol voor regeringen van landen om regels op te stellen en te handhaven.

Waarbij voorop lopen soms averechts uitwerkt: bananenproductie verplaatst zich naar Guatemala, omdat dat een land is met relatief weinig regelgeving en zwakke vakbonden, in tegenstelling tot Panama of Costa Rica. Er is een heel belangrijke rol voor supermarkten, die door hun inkoopbeleid grote invloed kunnen uitoefenen.

AFSLUITEND


Op de blog greenandthecities.nl verscheen zopas het artikel: ‘keurmerken zijn niet waterdicht’. Daarin wordt verslag gedaan van een gesprek met Niels Oskam, oprichter van Rank a Brand. Die heeft een belangrijk voorstel i.v.m. de keurmerken.

Ik citeer:

Toch vindt hij dat we keurmerken niet moeten afschaffen. Want juist als een keurmerk een verpakking siert, kun je aan de bel trekken wanneer je het niet vertrouwt. Dit was ook het geval bij het eerdere voorbeeld van de Lipton theeplantages. ‘Een Ghanees uit de Bijlmer trok aan de bel omdat zijn broer op één van die plantages onder erbarmelijke omstandigheden werkte,’ vertelt Niels me. Door certificeringen kunnen de instanties dus makkelijker op hun vingers getikt worden. Toch kan er volgens Niels nog veel verbeterd worden. Zo is er nog niet veel transparantie over de keurmerken. Hij zou graag op de websites van keurmerken een klachtenrubriek zien. Op die manier is voor iedereen duidelijk hoe de keurmerken opereren.

Achter dat laatste ga ik eens horen, zie.

Verschenen in de reeks: Paasuniversiteit 2014

Albert Heyn verkoopt uitbuiting als ‘Hollands geprijsd’ met een kus v.d. eerlijke kikkerprinses

Albert Heijn ondertekende zopas de Belgische gedragscode voor meer eerlijke handel. In Nederland gaan ze verder met hun boerenbedrog. Want ach, eerlijke handel…

Ik kreeg deze reclame doorgestuurd (KLIK OP DE PRENT VOOR DE VOLLEDIGE PUB):

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

Onze bananen hebben alles mee” beweren Albert Heyn en Chiquita: Hollands geprijsd EN lekker, gezond, duurzaam en eerlijk. Wederom “sealed with a kiss” van de groenestikkerkikker van Rainforest Alliance.

bananenvakbond SITRAINBA hierover

Vanuit bananenvakbond SITRAINBA in Honduras klinken andere geluiden:

Rainforest Alliance en Chiquita hebben zich vóór de oprichting van SITRAINBA jarenlang niet bekommerd om de talrijke arbeidsconflicten. Rainforest Alliance bedrijft de politiek van “eenmaal gecerftificeerd – voor altijd gecertificeerd”. Chiquita kon ongestoord doorgaan met in onbetamelijke omstandigheden geproduceerde bananen te verkopen.

De door Rainforest Alliance gekende en gedoogde pesterijen van de bananengigant staan in deze PDF beschreven. Opvallend is dat Rainforest Alliance dit ook nergens tegenspreekt. Het voelt zich ingedekt door lakse beleidsmakers.

regeringen besteden democratie uit aan keurmerkstempelaars

In dit dossier wordt wederom aangetoond welk gevaar er potentieel schuilt in keurmerken en hun rol bij het ondergraven van zelfs de meest fundamentele arbeidsrechten.
Makefruitfair.de schrijft daarover, dat overheden hun controlerende rol overdragen aan certificaten als Rainforest Alliance. Terwijl dit vaak zeer onbetrouwbare vazallen van de grootindustrie blijken te zijn:

Rainforest Alliance wird von der Verbraucher-Initiative und der Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) als Garant für die Einhaltung der ILO-Konventionen 87 und 98 durch die zertifizierten Unternehmen herausgestellt. Auch das Land Bremen, mit guten Ansätzen für eine faire und nachhaltige öffentliche Beschaffung, vertraut diesem Siegel und irrt sich. Für Gewerkschaften sind die Konventionen 87 und 98 die wichtigsten von allen Arbeitsrechtsnormen, aber für Rainforest Alliance ist ihre Nichteinhaltung kein entscheidendes Kriterium.

het ene keurmerk is het andere (niet)?

Wie eerlijke bananen wil, kan beter fairtradebananen mee naar huis nemen. Dat zou ik dan onmiddellijk denken. Maar dan moet ik terugdenken aan mijn blogpost “Multatuli overschreidt vervaldatum“. We bespraken daar een ophefmakende reportage van ARTEplus7. Daarin figureerden twee Hollandse vrouwelijke ondernemers uit de fairtradebananenenhandel. Volgens de reportage nemen die een loopje met wat fairtradeklanten als eerlijk beschouwen. Ik ga er eens bij Hans-Willem (J.W.H.) van der Waal van Agrofair achter horen.

hr

over de gedragscode

In het bijzijn van minister-president Kris Peeters zei Albert Heyn op 10 april:

“In de code staan eerlijke handelspraktijken en dus respect tussen de schakels van de agrarische keten centraal. Dit is in lijn met de missie en visie van Albert Heijn in zowel België als Nederland en wat Albert Heijn dag in dag uit doet. Albert Heijn heeft als uitgangspunt dat iedereen die waarde toevoegt in de keten er een goede boterham aan moet kunnen verdienen.”

Dit lezen we in het Laatste Nieuws.

In de Morgen zei Kris Peeters daarover:

“Ik ben blij dat ik de heer Corné Mulders, general manager van Albert Heijn, heb kunnen overtuigen om de Belgische gedragscode te ondertekenen. Daarnaast is het zeer positief dat Albert Heijn in het kader van het ketenoverleg zal deelnemen aan gesprekken om te komen tot een evenwichtigere agrovoedingsketen. Hoe meer spelers zich inschakelen in de gedragscode en het ketenoverleg, hoe evenwichtiger de agrovoedingsketen is, wat producenten, retail en distributie enkel maar ten goede komt.”

Ook hier kiest dus onze deelregering niet voor wettelijke regelgeving maar legt het haar paaseieren in het nest van private zelfregulering.

Verschenen in de reeks: Paasuniversiteit 2014