Chiquita (opnieuw) voor de rechter in California, wegens fraude en oneigenlijke zelfverrijking

Sinds 2000 zijn alle bananenplantages van Chiquita gecertificeerd door Rainforest Alliance. Ook daar klinkt het: “Uitbuiting met een kus van de eerlijke kikkerprinses“.

chiquita_rainfor

“Chiquita’s blue sticker is supposedly an ‘iconic symbol for high quality fruit,’ but Chiquita’s trademark sticker is only serving as a subterfuge to blindside consumers for its own profits,”

dat beweert Hagens Berman, een advocatenkantoor gespecialiseerd in consumentenrechten, werknemersbelangen, de verdediging van klokkenluiders enz… De aanklacht luidt:

“Over the last 20 years, Chiquita has presented itself as a company with a renewed sense of corporate social responsibility, and we believe the evidence will show that Chiquita has concealed its true practices.”

M.a.w. Chiquita liegt over haar mens- en milieulievendheid. Daarmee houdt het de concurrentie van écht eerlijke en duurzame bananenmerken van zich af. Een klant van het kantoor beweert nu, dat hij bananen van Chiquita kocht, omdat hij dacht dat het wel snor zat met haar sociale, duurzame imago. Hij voelt zich echter bedrogen.

Hagens Berman zegt dat Chiquita de wet breekt, vastgelegd in o.m. de California Unfair Competition Law.

Het bouwt, namens de klant, een zaak rond de inhoud van de Corporate Social Responsibility-rapporten (“CSR Report”) van Chiquita, uit de periode 2009-2012, waarbij het bedrijf op haar website aanstipt:

“In the past, our reputation was not what we aspire to today. We have learned from that history and it has helped form the basis of our commitment to high ethical standards.”

Hiermee plaatst het bedrijf zich in de markt als sociaal verantwoordelijk en milieubewust , maar het voert op het terrein een totaal andere politiek.

Een praktijkvoorbeeld uit Guatemala moet nu aantonen dat

Chiquita purchases millions of pounds of bananas per year from plantations that have caused significant environmental harm to ecosystems that have historically provided sustenance and livelihoods to approximately 7,200 Guatemalan people.

Volgens Berman kan het bewijzen dat Chiquita van deze schadelijke praktijken voor het lokale ecosysteem afwist. En wat meer is…

“No company should be able to get away with such a blatant disregard for the environment and community in which it operates, especially when a company profits so heavily by misleading consumers, as we allege Chiquita has done.”

doen Havelaar en fairtradebananenimport AgroFair het beter?

De groenestickerkikker doet aan volksverlakkerij. Maar doen de fairtraders het beter?
Daarover schreef ik uitgebreid in “Hoe weet de fairtradebananenliefhebber dat Max Havelaar en AgroFair de boer en consument niet belazert zoals Rainforest Alliance en Chiquita?

Uit dat artikel citeer ik:

Op pagina 15 van volgende slides stelt Toby Webb vast dat Chiquita al sinds 2008 niet meer rapporteert over Corporate Social Responsability. Een goede verstaander…


Op welke CSR-rapporten het advocatenkantoor doelt, is me dan ook onduidelijk.

ook weinig fraai

Eerder meldde ik ook al hoe Chiquita voor de rechter moest verschijnen, wegens vermeende betrokkenheid bij illegale wapenhandel, drugshandel enzovoort.

Hoe weet de fairtradebananenliefhebber dat Max Havelaar en AgroFair de boer en consument niet belazeren zoals Rainforest Alliance en Chiquita?

Ik had het zopas over Albert Heyn, dat uitbuiting verkoopt als ‘Hollands geprijsd’, met een kus v.d. eerlijke kikkerprinses. Klik op onderstaande prent, om het artikel te lezen.

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

0,99 euro voor een kilogram bananen is stielbederving en zelfs misdadig. Op pagina 15 van volgende slides stelt Toby Webb vast dat Chiquita al sinds 2008 niet meer rapporteert over Corporate Social Responsability. Een goede verstaander…

doen Havelaar en fairtradebananenimport AgroFair het beter?

De groenestickerkikker doet aan volksverlakkerij. Maar doen de fairtraders het beter?

1. OVER AGROFAIR

DE OKé BANAAN

DE OKé BANAAN

Om met AgroFair te beginnen: AgroFair importeert Fairtradegecertificeerde bananen, ananassen en citrusvruchten. Een deel daarvan is ook biologisch. Alva uit Hasselt zorgt exclusief voor de rijping en verdeling van hun conventionele OKé-bananen, die het Max Havelaar-keurmerk dragen. Dat kon je lezen op hasseltfairtrade.wordpress.com.

Bovenop de Max Havelaar (MH) en de biologische certificering voeren zij hun eigen audits uit, die zowel naar de sociale, als de ecologische/bio-aspecten kijken. Daarnaast is AgroFair deels eigendom van diezelfde producenten, die medezeggenschap hebben in de firma. Mede hierdoor heeft AgroFair een zeer goede beoordeling gekregen van de Britse website Ethical Consumer.

2. OVER MAX HAVELAAR

Fairtrade/Max Havelaar: anders dan bij Rainforest Alliance (RA) ligt bij MH de nadruk op de sociale aspecten. RA heeft dat element ook, maar richt zich meer op ecologie. Waar het om bananen gaat, heeft RA historisch een sterke band met Chiquita. Dole heeft altijd op haar eigen milieumanagementsysteem (op basis van ISO 14001) gesteund. Pas sinds enige tijd is Dole ook met RA begonnen.

Een aantal jaren geleden heeft MH een bananenplantage geschrapt, juist omdat deze farm niet met vakbonden wilde onderhandelen. Twee ontslagen medewerkers, die lid waren van een vakbond, hadden een klacht ingediend bij FLO-Cert. Die klacht leidde tot snel ingrijpen.

3. OVER KEURMERKEN

Geen enkele certificering is een feilloos en waterdicht systeem. MH reageert hierop door te proberen over te stappen op living wage, i.p.v. wettelijk minimumloon. Zie hoe actueel dit is bij de bananen in Colombia: “Banana shortage looms as Colombian workers vote to strike over pay“. De aandachtige volger van deze blog herinnert zich dat dit artikel mee de aanleiding vormde om LIDL op deze blog de bel aan te binden.

Gelijk toch een kanttekening: deze farms krijgen een eerlijke MH-prijs, maar verkopen niet hun gehele volume onder deze condities. De gemiddelde prijs is waar het om gaat.

4. OVER DE ARTE-DOCUMENTAIRE

De ARTE-documentaire: FLO/Max Havelaar heeft inderdaad sterk de nadruk gelegd op de kleine boeren óf de plantagewerkers op grote plantages. Dit vertelde Hans-Willem (J.W.H.) van der Waal van Agrofair me hierover.

Deze ervaring heb ik zelf ook opgedaan toen ik in Burkina Faso werkte aan Fairtrade mango’s met kleine boeren, en ik heb me hier altijd aan gestoord Helaas stonden de regels niet toe om met de sociale premie ook iets te doen voor deze veld- en pakhuisarbeiders, want daar ging de boerencoöperatie over, en die vonden dat zélf geen prioriteit. (saillant detail: de FLO/Max Havelaar gecertificeerde organisatie faalde voor IMO Fair for Life-certificering). Marike de Peña zegt zoiets ook in het interview, een uitspraak die verduidelijking vraagt: ze kan toch niet menen dat Fairtrade geen rol te spelen heeft bij de arbeidsomstandigheden van de boerenarbeiders?. Ik meen wel dat in de afgelopen jaren FLO/Max Havelaar wel nadrukkelijker is gaan controleren op de rechten en behandeling van boerenarbeiders. Ik zal dit nog eens extra aandacht laten geven bij onze interne audits.

Belangrijk om weten voor de lezer. Sinds kort is Marike de Peña de eerste Fairtrade International Producer Elected Board Chair. Zeg maar lid van het hoogste bestuursorgaan binnen MH, als afgevaardigde van een producentenorganisatie.

5. OVER DE WERKSITUATIE OP DE BANANENPLANTAGES IN LATIJNS-AMERIKA

De illegale status van migranten en de hoge barrières die de Domenicaanse Republiek opwerpt, maakt het moeilijk om mensen te legaliseren. Dat is weer nodig om iemand bij de sociale dienst te kunnen inschrijven en sociale premies en pensioen af te dragen.

Dan zijn er nog work-arounds: in Costa Rica zijn veel bananenfarms sociaal gecertificeerd. Er zijn weinig arbeiders sociaal verzekerd, RA en SA8000 ten spijt. De eerste drie maanden is dat niet wettelijk verplicht en eer die om zijn, worden ze ontslagen en kunnen ze op een andere farm drie maanden aan het werk.

Zo roteert een pool, die dan waarschijnlijk wel minimumloon krijgt, maar geen contract en sociale rechten. Ook daar is er veel immigrantenarbeid (Nicaraguanen). Dit circuleren speelde ook bij de 12 farms van Tres Hermanas, die allemaal aparte juridische entiteiten onder dezelfde eigenaar waren. Daar ging o.m. de PDF over, die ik in vorig artikel deelde.

6. OVER FAIR TRADE: MOET HET KLEIN OF MOET HET GROOT ?

Uiteindelijk een lastig punt: moet Fairtrade een politieke, kleinschalige, zeer ideologische beweging blijven, of op pragmatische, commerciële voet op brede schaal arbeidsomstandigheden en milieu proberen te verbeteren? Je kunt dat niet tegen elkaar uitspelen.

Maar zoveel is duidelijk: in het laatste geval zal het instrument van certificering alleen niet voldoende zal zijn. Er is ook een belangrijke rol voor regeringen van landen om regels op te stellen en te handhaven.

Waarbij voorop lopen soms averechts uitwerkt: bananenproductie verplaatst zich naar Guatemala, omdat dat een land is met relatief weinig regelgeving en zwakke vakbonden, in tegenstelling tot Panama of Costa Rica. Er is een heel belangrijke rol voor supermarkten, die door hun inkoopbeleid grote invloed kunnen uitoefenen.

AFSLUITEND


Op de blog greenandthecities.nl verscheen zopas het artikel: ‘keurmerken zijn niet waterdicht’. Daarin wordt verslag gedaan van een gesprek met Niels Oskam, oprichter van Rank a Brand. Die heeft een belangrijk voorstel i.v.m. de keurmerken.

Ik citeer:

Toch vindt hij dat we keurmerken niet moeten afschaffen. Want juist als een keurmerk een verpakking siert, kun je aan de bel trekken wanneer je het niet vertrouwt. Dit was ook het geval bij het eerdere voorbeeld van de Lipton theeplantages. ‘Een Ghanees uit de Bijlmer trok aan de bel omdat zijn broer op één van die plantages onder erbarmelijke omstandigheden werkte,’ vertelt Niels me. Door certificeringen kunnen de instanties dus makkelijker op hun vingers getikt worden. Toch kan er volgens Niels nog veel verbeterd worden. Zo is er nog niet veel transparantie over de keurmerken. Hij zou graag op de websites van keurmerken een klachtenrubriek zien. Op die manier is voor iedereen duidelijk hoe de keurmerken opereren.

Achter dat laatste ga ik eens horen, zie.

Verschenen in de reeks: Paasuniversiteit 2014

Albert Heyn verkoopt uitbuiting als ‘Hollands geprijsd’ met een kus v.d. eerlijke kikkerprinses

Albert Heijn ondertekende zopas de Belgische gedragscode voor meer eerlijke handel. In Nederland gaan ze verder met hun boerenbedrog. Want ach, eerlijke handel…

Ik kreeg deze reclame doorgestuurd (KLIK OP DE PRENT VOOR DE VOLLEDIGE PUB):

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

Onze bananen hebben alles mee” beweren Albert Heyn en Chiquita: Hollands geprijsd EN lekker, gezond, duurzaam en eerlijk. Wederom “sealed with a kiss” van de groenestikkerkikker van Rainforest Alliance.

bananenvakbond SITRAINBA hierover

Vanuit bananenvakbond SITRAINBA in Honduras klinken andere geluiden:

Rainforest Alliance en Chiquita hebben zich vóór de oprichting van SITRAINBA jarenlang niet bekommerd om de talrijke arbeidsconflicten. Rainforest Alliance bedrijft de politiek van “eenmaal gecerftificeerd – voor altijd gecertificeerd”. Chiquita kon ongestoord doorgaan met in onbetamelijke omstandigheden geproduceerde bananen te verkopen.

De door Rainforest Alliance gekende en gedoogde pesterijen van de bananengigant staan in deze PDF beschreven. Opvallend is dat Rainforest Alliance dit ook nergens tegenspreekt. Het voelt zich ingedekt door lakse beleidsmakers.

regeringen besteden democratie uit aan keurmerkstempelaars

In dit dossier wordt wederom aangetoond welk gevaar er potentieel schuilt in keurmerken en hun rol bij het ondergraven van zelfs de meest fundamentele arbeidsrechten.
Makefruitfair.de schrijft daarover, dat overheden hun controlerende rol overdragen aan certificaten als Rainforest Alliance. Terwijl dit vaak zeer onbetrouwbare vazallen van de grootindustrie blijken te zijn:

Rainforest Alliance wird von der Verbraucher-Initiative und der Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) als Garant für die Einhaltung der ILO-Konventionen 87 und 98 durch die zertifizierten Unternehmen herausgestellt. Auch das Land Bremen, mit guten Ansätzen für eine faire und nachhaltige öffentliche Beschaffung, vertraut diesem Siegel und irrt sich. Für Gewerkschaften sind die Konventionen 87 und 98 die wichtigsten von allen Arbeitsrechtsnormen, aber für Rainforest Alliance ist ihre Nichteinhaltung kein entscheidendes Kriterium.

het ene keurmerk is het andere (niet)?

Wie eerlijke bananen wil, kan beter fairtradebananen mee naar huis nemen. Dat zou ik dan onmiddellijk denken. Maar dan moet ik terugdenken aan mijn blogpost “Multatuli overschreidt vervaldatum“. We bespraken daar een ophefmakende reportage van ARTEplus7. Daarin figureerden twee Hollandse vrouwelijke ondernemers uit de fairtradebananenenhandel. Volgens de reportage nemen die een loopje met wat fairtradeklanten als eerlijk beschouwen. Ik ga er eens bij Hans-Willem (J.W.H.) van der Waal van Agrofair achter horen.

hr

over de gedragscode

In het bijzijn van minister-president Kris Peeters zei Albert Heyn op 10 april:

“In de code staan eerlijke handelspraktijken en dus respect tussen de schakels van de agrarische keten centraal. Dit is in lijn met de missie en visie van Albert Heijn in zowel België als Nederland en wat Albert Heijn dag in dag uit doet. Albert Heijn heeft als uitgangspunt dat iedereen die waarde toevoegt in de keten er een goede boterham aan moet kunnen verdienen.”

Dit lezen we in het Laatste Nieuws.

In de Morgen zei Kris Peeters daarover:

“Ik ben blij dat ik de heer Corné Mulders, general manager van Albert Heijn, heb kunnen overtuigen om de Belgische gedragscode te ondertekenen. Daarnaast is het zeer positief dat Albert Heijn in het kader van het ketenoverleg zal deelnemen aan gesprekken om te komen tot een evenwichtigere agrovoedingsketen. Hoe meer spelers zich inschakelen in de gedragscode en het ketenoverleg, hoe evenwichtiger de agrovoedingsketen is, wat producenten, retail en distributie enkel maar ten goede komt.”

Ook hier kiest dus onze deelregering niet voor wettelijke regelgeving maar legt het haar paaseieren in het nest van private zelfregulering.

Verschenen in de reeks: Paasuniversiteit 2014

LIDL is op vrijersvoeten en schrijft trekkersgroepen FairTradeGemeenten een brief

Alles over LIDL op deze blog: https://fairtradekookboek.wordpress.com/?s=LIDL

LEES DE LIEFDESBRIEF

LEES DE LIEFDESBRIEF

LIDL schreef de trekkersgroepen van de FairTradeGemeenten een brief. Die leest als een sprookjesachtige liefdesbrief.

Maar wie is nu de kikker en wie de prinses?

En begrijpt LIDL dat het voor fairtraders in hun fairtraderelaties steeds gaat om een huishouden van drie?

Welkom LIDL, we horen graag van jullie!

FIJN! LIDL LEEST MEE

fairglobe

Op 7 juli 2008 startte Lidl in België met Fairglobe, een nieuw gamma fairtradeproducten met het Max Havelaarkeurmerk. Oxfam-Wereldwinkels publiceerde het persbericht van Max Havelaar hierover op haar website.

Er waren toen – en ook vandaag nog – hierbij behoorlijk wat vragen te stellen.

positie Max Havelaar

Hoe meer consumenten kunnen kiezen voor fair trade, hoe meer kansarme producenten in het Zuiden en hun omgeving er wel bij varen. Voor hen betekent dit niet alleen een beter inkomen, maar ook een sociaal verantwoorde en milieuvriendelijke productie.”

zei Lily Deforce, directeur van Max Havelaar België, in dat persbericht.

positie werknemers LIDL

Dat zal dan wel. Maar in maart van datzelfde jaar, besteedde het magazine Stern een coverreportage over systematische controle van werknemers van Lidl, met inbegrip van de meest intieme details van hun prive-zaken. Lees: “Entsetzen über Lidls Stasi-Methoden” (25 maart 2008). Jakkes. Toch?

fairtradevraag van 6 miljoen

Max Havelaar kan LIDL niet controleren of bestraffen, als het gaat over vuile streken met haar personeel uithalen. Maar hoe kan je dat – zeker toen, in 2008 – blijven rijmen met zware controles op de handel en wandel van de coöperatieven in het zuiden? Dat blijft toch een moeilijke.

wat denken buitenstaanders over fairglobe?

In 2006 noemde Der Spiegel de fairtrademove van LIDL: “Ein Siegel fürs Image“.

KLIK OM HET ARTIKEL TE OPENEN ALS PDF

KLIK OM HET ARTIKEL TE OPENEN ALS PDF

Reine Kosmetik“ sei das neue Lidl-Label, schimpft etwa Bettina Burkert vom Importeur BanaFair. Der Discounter sei doch „Trendsetter beim Sozial-dumping“. Die Berliner „tageszeitung“ höhnte, Lidl arbeite an einem neuen Kassensystem, denn um das Gütesiegel zu behalten, dürften die Lidl-Verkäuferinnen die faire Ware nicht berühren.

Op Radio 1 mocht Herman Konings hierover zijn gedacht zeggen (9 juli 2008).

KLIK OM HET INTERVIEW OP RADIO 1 TE BELUISTEREN

KLIK OM HET INTERVIEW OP RADIO 1 TE BELUISTEREN

te koop: een fair imago

Ieder zijn gedacht. En misschien ook allemaal wat oude koek? Toch wil ik nog even de advocaat van de duivel blijven spelen…

Als boerencoöperaties hun fairtradecacao verkopen, ontvangen zij daarvoor een eerlijke prijs en daarbovenop een fairtradepremie. Over die premie kunnen de leden van de coöperatie, de boeren dus, zelf beschikken. Nu is er sowieso al veel discussie over wat een eerlijke prijs dan wel zou moeten zijn. Of hoeveel zo’n premie zou moeten bedragen. Ik heb geen idee wat LIDL jaarlijks aan fairtradepremies betaalt. Wellicht best een smak. Maar bekijk het eens even door de ogen van Nestlé, waar wel wat cijfers over bestaan. Voor een habbekrats koopt het bedrijf zich een fair imago, door in de UK haar KITKAT-repen fair te laten labelen door Max.

Misschien leren de grote jongens gewoon van mekaar? En gieten ze graag wat goedkope fairtradechocolade saus over hun verder weinig ethische bedrijfspolitiek?

KLIK

 

LIDL vandaag

Vandaag lezen we op de website van LIDL:

Naast onze continue focus op de kwaliteit en de prijs van onze producten, stellen we ook hoge eisen op vlak van duurzaamheid. Eerlijke en duurzame handel, dierenwelzijn en het milieu zijn hierbij onze belangrijkste aandachtspunten.

Mooi. Maar wat doen we hier dan met het volgende?

bananenoorlog

LIDL verkocht bananen uit Colombia, van haar huismerk, aan 0,99 euro in een promotie tussen 06/06/2013 tot en met 12/06/2013: http://www.promoties.be/promotie-bananen-1693440.

KLIK OP DE PRENT VOOR GROTERE WEERGAVE

KLIK OP DE PRENT VOOR GROTERE WEERGAVE


Cynisch, want op datzelfde moment riepen de Colombiaanse plantage-arbeiders een staking af: http://www.theguardian.com/business/2013/jun/07/banana-shortage-colombian-workers-vote-strike

Campaign groups say bananas are sold too cheaply, although pay and working conditions in Colombia are seen as above average for the tropical fruit industry.

According to the Fairtrade Foundation, a kilo of bananas cost consumers an average of £1.08 in November 1997, but today sells for just 68p. Tesco and Asda were both selling bananas for 68p a kilo on Friday.

Banana Link said the crisis showed that “bananas on the cheap … are simply not sustainable”.

Uiteindelijk werd de stakingsaanzegging afgeblazen, maar de supermarktwereld stond effe op haar kop, daar in het Verenigd Koninkrijk.

fairtradevraag van 6 miljoen – bis…

Ze hebben natuurlijk hun Fairglobe-bananen bij LIDL. Maar, opnieuw, hoe krijg je het uitgelegd dat je met je EIGEN huismerkbananen in je EIGEN winkels je EIGEN fairtradebananen gaat bekampen met unfaire stuntprijzen? Wat betekent dat dan nog, wanneer LIDL op haar website zegt dat “eerlijke en duurzame handel haar belangrijkste aandachtspunten zijn“??

Deze vraag is zeer pertinent. Want dit najaar wil Max Havelaar heel hard gaan inzetten op … bananen.

… en tris

Komt daarbij dat ALVA in Hasselt fairtradebananen gaat rijpen. Daar zijn we we toch wél wat fier over in onze stad. En dus ben ik eigenlijk toch echt curieus naar de argumenten van LIDL, over of haar brief aan onze trekkersgroep FairTradeGemeente niet wat te voorbarig was.

kiezen is (niet) verliezen

Dat LIDL fair trade hoog in het vaandel wenst te dragen, is uiteraard een evolutie die we moeten toejuichen. Dat een bedrijf van die orde de vrijwilligers van lokale trekkersgroepen FairTradeGemeente aanschrijft, is toch ook niet niks. LIDL vist naar erkenning. En misschien moeten we het als trekkersgroepen op onze beurt ook als een vorm van erkenning ervaren.

Maar er is ook een derde partij in het spel: en dat zijn de bananenboeren – en werkers in het zuiden. Bananenoorlogen tussen discounters komen hen niet ten goede.
Kiezen is verliezen“, wordt wel eens gezegd. Maar in dit geval moet onze nieuwe vrijer misschien toch nog eens best even bij zichzelf te rade gaan? Want eigenlijk zijn we al getrouwd. Met onze partners in het zuiden. Maar alle gekheid op een stokje. Aan goede vrienden heeft een mens nooit genoeg.

wie niet vraagt, niet wint

Misschien moeten we het LIDL gewoon eens zelf vragen. In de brief kregen we immers een contactpersoon met een emailadres mee.

Voor de zomervakantie had ik Frank Vermeersch van Agrofair op bezoek. N.a.v. dat ALVA fairtradebananen gaat rijpen voor hen. Hij zei dat er binnen LIDL mensen op de aankoopdienst zitten, die veel ruimte krijgen om ethischere reflexen te maken. Die mening geef ik hier ook nog graag even mee. Dus wat houdt ons tegen?

het Hasseltse fairtradebananenlied

 

Wij hebben in Hasselt overigens sowieso al iets extra’s met fairtradebananen.

Banana & KO was een theaterstuk dat werd gerealiseerd en opgevoerd door het Hasselts theatergezelschap Fabularasa. Vanuit de Wereldwinkel in Hasselt wisten we Toon Hermans, schepen bevoegd voor FairTradeGemeente Hasselt, te overtuigen om Fabularasa een dergelijk stuk laten uit te werken. In 2008 kregen 2000 kinderen in de Hasseltse basisscholen Eddy Smits en zijn aap Ko op bezoek.

Wordt vervolgd.