Max Havelaar als satelliet van Mars – Fairtrade chocogigant houdt niet van rietsuikerboeren

Het bekendste fairtradekeurmerk blijft zwaar van haar oren maken, over de nieuwe suikerpolitiek van de EU t.a.v. de rietsuikerproducerende landen. Ondertussen levert het maatwerk voor de lobbyisten achter deze politiek: de snoepindustrie.

Real partnership is what good trade relations should be about. It costs nothing to admit that our trading histories have been unequal, sometimes shockingly so.

Dat schrijft Michael Gidney, CEO van de Fairtrade Foundation (de Britse collega van Lily Deforce van ‘onze’ Max Havelaar, tegenwoordig Fairtrade Belgium).

Hij richt deze woorden aan David Cameron, die zopas op bezoek was in Jamaïca, de ex-suikerkolonie van het Britse rijk.

Sinds maandag verkoopt MARS zijn repen met Fairtrade-gecertificeerde cacao in het Verenigd Koninkrijk. In het persartikel dat hierrond werd uitgestuurd, uiteraard geen woord over hoe MARS – volgens The Guardian – agressief lobbyde bij de EU, voor een aanpassing van haar suikerpolitiek, waardoor de rietsuikerboeren in het Zuiden in de armoede worden gestort. Of hoe die MARSrepen wel fairtradecacao bevatten, maar géén fairtradesuiker. Desondanks prijkt er wél een nieuw fairtradelabel op de wikkel.

En verder in het persbericht weer het mantra van hoe boeren moeten geholpen worden met meer cacao te produceren. De absolute strijdpunten van fair trade [ betere prijzen en onderhandelingsmacht voor de cacaoboer(in) ] blijken geen issue.

Ik legde je dat hier al eerder uitgebreid uit, maar het mag nog eens gezegd, met de Week van de Fair Trade die vandaag begint: “Mars berooft rietsuikerboeren van inkomen, maar gunt cacaoboer faire bonus van 0,002 dollarcent“.

Volgens CNN, februari 2014:

“In 1980 the international cocoa price was $3,750 a tonne — equivalent to $10,000 a tonne in 2013. Nowadays it is considered high at roughly $2,800 a tonne.”

Cacaoboeren moeten in de logica van chocolademakers dus steeds meer produceren voor steeds minder loon. 3000 euro voor een ton cacao – zo bevestigden me diverse bronnen – geldt volgens westerse chocoladehandelaars momenteel als een goede prijs. De koopkracht van een Belg mag dan al jarenlang nauwelijks vooruitgegaan zijn, de cacaoboer viel in 35 jaar tijd terug tot hooguit een derde van zijn inkomsten in 1980.

Snoepers krijgen ondertussen echter steeds minder waar voor hun geld, als ze bijv. een MARS-reep kopen. De repen worden steeds kleiner, maar de prijs blijft dezelfde. Dit onder het mom van gezondheidsbeleid. Oxfam-Wereldwinkels stuurde gisteren een persbericht uit met als titel: “Zogezegd chocoladetekort helpt bedrijven om consument meer te laten betalen“. Deze bewering heb ik nog niet kunnen natrekken met bewijzen vanop het internet. Het lijkt niet ondenkbeeldig.

Hieronder geef ik mijn eerdere artikel, over de aanval van MARS op de rietsuikerboer, nog eens integraal. Het zou Gidney sieren toe te geven dat zijn partnerschap met MARS, dat van een kolonie dan wel een satelliet is, met de almachtige chocoladegigant.

http://www.foodbev.com/news/mars-chocolate-makes-first-mars-bars-featuring-fairtrade-certified-cocoa/

NIEUWE VERPAKKING REPEN MARS IN HET VERENIGD KONINKRIJK

Mars berooft rietsuikerboeren van inkomen; gunt cacaoboer faire bonus van 0,002 dollarcent

maandag, 23 februari 2015

Suiker geldt als de grondstof zonder vrienden. Geen snoepmerk dat er zich graag openlijk mee associeert.

Maar suiker maakt wel vriendschappen. Zij het ongewone. In The Guardian zaterdag:

“No brand wants to headline its presence in their product,” Gidney says. “Chocolate manufacturers will highlight Fairtrade cocoa, but never sugar.”

Michael Gidney is CEO van keurmerkorganisatie Fairtrade UK.

(no) sugar daddy love

WEER EEN NIEUW FAIRTRADELABEL

WEER EEN NIEUW FAIRTRADELABEL

De Mars-repen in het Verenigd Koninkrijk en Ierland gaan vanaf september gemaakt worden met 100% fairtradecacao. Het bedrijf gaat vanaf 2016 jaarlijks twee miljoen US$ aan fairtradepremies betalen (i.e. 1.3 miljoen Britse pond). Het mag in ruil daarvoor het nieuwe fairtradekeurmerk op de wikkels afdrukken.

chocoladebedrijven steeds meer duurzaam?

Op haar website beschreef Oxfam Fair Trade mei 2009 “hoe chocoladebedrijven steeds duurzamer werden“. Men leest er heden-ten-dage de kaarten voorzeker anders. Vredeseilanden bouwde haar voorjaarscampagne rond de goede werken van Mars. En Fairtrade UK stuurde mét Mars vrijdag 21 februari – één dag voor de suikerstory in The Guardian – dit triomferend persbericht uit.

Mars houdt (spaarzaam) van arme (cacao)boeren

Als chocoladeverkoper is Mars – met een netto verkoopresultaat van 18,5 miljard US$ – de grootste van de wereld. Sinds deze week is het ook de eerlijkste. Of “op weg naar“, zoals Tony’s dat nog slimmer zou verpakken. Want fairtradesuiker, die moet Mars niet.

Mars houdt niet van rietsuikerboeren

Afgelopen zaterdag noemde The Guardian Mars als één van de drie grote lobbyisten, die Europa ervan overtuigden om hun suikerbeleid aan te passen. Europese bietsuiker mag voortaan weer – flink gesubsidieerd door de EU – de wereldmarkt verzieken.

Die suikerhervorming gaat volgens de Engelse overheid 6,5 miljoen mensen in de ACP-landen in de armoede storten. Zij betalen de prijs voor goedkope suiker voor de industrie. Men voorspelt een prijsdaling van meer dan 20%. Wellicht niet dat je reep Mars hiermee goedkoper zal worden. Fairtradekeurmerk of niet.

Mars rekent zich rijk aan fairtrade

Mars’ calorierijke snackreep weegt 51 gram en bestaat voor 33 gram uit suiker.
Aan het slopen van de suikerprijs is haar dan ook veel gelegen, uiteraard.
Hoeveel procent cacao in de reep verwerkt zit, vind ik nergens terug.

In zijn fabriek in Berkshire* rollen er jaarlijks ca. 1 miljard Marsrepen van de band.
Ze kosten op de Britse eilanden zo’n 50 pence per stuk. Ongeveer 0.77 U.S. dollar.
1.3 miljoen pond premie verdeeld over 1 miljard repen maakt 0,13 pence per reep.
Twee miljoen $ premie verdeeld over 1 miljard repen maakt 0,002 dollarcent per reep.

MARS maakt per reep een brutto winst van 1 pence**. Dat is 0.0155 US$ per reep.
Maar het gaat Mars eigenlijk niet over de prijs van cacao, natuurlijk …

En bij nader inzien ook niet om de vriendschap met dat gekke fairtradekeurmerk.
Al staat het nieuwe cacaolabel binnenkort toch maar mooi mee vanop de verpakking zgn. eerlijke(re) MARS suikerbommen te slijten aan de duurzaamheidsminnende consument.

* En ook nog eens jaarlijks 12 miljard Maltersers. Sinds 2012 ook Fairtrade.
** Nestlé zou 0.5 pence brutto winst maken per KitKat.

Advertenties

goed dat jongeren geen cacaoboer willen zijn – urbanisatie is de grootste kans tot transformatie

De FairChain-beweging, opgericht en aangevoerd door de Nederlands koffiebrander Moyee, richt zich op het organiseren van een verwerkingsindustrie. Zo ontstaan er andere banen dan boeren en kan een land zich langzaam van een primaire naar een secundaire economie ontwikkelen. Precies zoals wij vorige eeuw.

Want waar gaan niet-succesvolle boeren heen als hun land geen industrialisatie doormaakt? Dat er veel te veel kleine boeren zijn in Afrika en er behoefte is aan professionelere plantages is duidelijk. Zo hebben België en Nederland in de jaren 60 van de vorige eeuw ook afscheid genomen van vele kleinere boeren en daarmee een basis gelegd voor ons agrarisch succes nu. Dat kan niet worden opgelegd, maar moet aangemoedigd en ondersteund worden.

In het magazine VORK wordt Lucas Simons geïnterviewd n.a.v. het verschijnen van zijn boek “Changing the Food Game” (november 2014). Heel dankbaar voor ons is dat hij om de kern van zijn betoog te maken, het voorbeeld van de cacao aangrijpt.

„Als iedereen cacao kan telen en geen alternatief heeft, de prijs bepalend en de overheid corrupt is, dan krijg je een sector met heel veel kleine bedrijfjes, die concurreren op armoede. Dan kun je er nog zoveel ontwikkelingshulp in stoppen, maar dan krijg je geen duurzame landbouw. Als de teelt van het product hoge eisen stelt aan de boer, er alternatieve werkgelegenheid voorhanden is, kwaliteit een belangrijke rol speelt en de overheid ondersteunt in plaats van uitmelkt, dan heb je een sector als de Nederlandse glastuinbouw, die wel ontvankelijk is voor een strategie gericht op duurzame ontwikkeling.”

Lucas Simons is oprichter en directeur van NewForesight, een adviesbureau voor duurzame markttransformaties en van SCOPEinsight, dat de professionaliteit van agrarische producentenorganisaties beoordeelt. Eerder werkte hij o.a. bij Utz Certified.

extracten uit het interview

Je schetst een nogal somber beeld van het huidige voedselsysteem, ook al om een sense of urgency te creëren. Loop je niet het risico dat je daarmee een sense of hopelessness creëert, een gevoel van na ons de zondvloed?
„Het is zeker niet mijn bedoeling om mensen een gevoel van hopeloosheid aan te praten, integendeel zelfs, maar ik ben niet erg positief over de huidige voedselproductie. Het hele systeem is erop gericht om zo veel en zo goedkoop mogelijk voedsel te produceren. Kwaliteit is niet belangrijk en de negatieve effecten worden afgewenteld op mens en milieu. Cacao was vroeger een product voor de zeer welgestelden, nu koop je het voor een paar kwartjes bij het tankstation. Ik gun het iedereen, maar het gaat wel ten koste van de cacaoboeren die 20 cent per dag verdienen. Dat is zo ver beneden de armoedegrens dat hij liever naar de stad trekt, waar hij als bedelaar nog meer verdient. Dat zie je ook gebeuren; de mensen trekken weg, ze willen geen boer meer zijn.”

In je boek is dat een begin van het transformatieproces.
„In meerdere opzichten. De dreigende instorting van de cacaoproductie heeft geleid tot een sense of urgency in de sector. Waar halen we straks onze cacao vandaan? Mensen wisten natuurlijk allang dat het niet klopte, dat de cacaoproductie niet duurzaam was, maar nu gaat het pijn doen. Dat is de eerste fase. Vervolgens gaan bedrijven zoeken naar oplossingen; eerst nog voor de Bühne, maar als dat niet helpt, gaan ze met hun concurrenten en met andere partijen, zoals NGO’s en overheden, om de tafel zitten. Dat zie je nu in de cacao, maar ook in de palmolie, de koffie, de soja. Duurzaamheid wordt een thema, niet alleen in de marketing, maar in de hele bedrijfsstrategie. Er wordt gepraat over standaarden, wat is duurzaam, wat niet, en je krijgt ook certificerings-systemen. Ik zeg niet dat dat de oplossing is, maar het is alweer een stap vooruit.”

Certificering is duur en lastig, zeker voor kleine boeren. Die kunnen gewoon niet meekomen en vallen buiten de boot.
„Ja, en ook daarom is het goed dat veel jongeren geen boer willen blijven of worden. Urbanisatie is de grootste kans om tot transformatie van het voedselsysteem te komen. In veel landen is boer geen professie, geen vak, maar een sociaal vangnet. Als je niet met iets anders je inkomen kunt verdienen, kun je altijd nog proberen te leven van een stukje land. Dat wordt overigens iedere generatie steeds kleiner, omdat je het met je broers en zussen en hun gezinnen moet delen. Maar van een veldje van 500 vierkante meter kun je geen inkomen halen. Het probleem is dat te veel mensen een inkomen moeten halen uit een systeem dat te weinig toegevoegde waarde oplevert. Daarom is urbanisatie, inclusief het creëren van nieuwe werkgelegenheid, zo belangrijk. Het is de redding van het platteland, als we er tenminste in slagen om de goede, gemotiveerde boeren te behouden.”

Opvallend is, zoals je zelf ook signaleert, dat partijen die in de ene fase nog de aanjager zijn, in de volgende fase aan de rem hangen. Nergens is het verzet tegen bijvoorbeeld de Round Tables voor soja en palmolie groter dan bij milieu- en ontwikkelingsorganisaties. De transformatie eet zijn eigen vaders en moeders op.
„Dat hoort erbij. What brought you here, will not get you there. Iemand als Nico Roozen, die ooit aan de wieg stond van Max Havelaar-koffie, vervolgens betrokken was bij Utz Certified en nu actief is bij de Round Tables die je noemt, krijgt het soms zwaar voor de kiezen van zijn vroegere bondgenoten. Jason Clay van het WWF, die pleit voor een moderne landbouw, wordt flink bekritiseerd door het Nederlandse Wereldnatuurfonds. Het blijkt lastig om iets te creëren en dan weer los te laten, maar dat is wel nodig als je door die verschillende fasen heen gaat. Maar misschien word ik later ook wel zo’n oude mopperpot die vindt dat ze het allemaal fout doen.”

Fairtrade Belgium over Mars – #pleisterhandel

pleister

Raf Van den Bruel, verantwoordelijke Supply Chain Relations bij Fairtrade Belgium, mailde me i.v.m. wat ik beschreef onder de noemer Mars Havelaar: Mars-repen bestaan voor 65% uit oneerlijke suiker, maar voor de cacao krijgt het een FT-medaille opgespeld.

Ik ken Raf – door zijn tijd bij Oxfam Fair Trade – als een ernstig man. Wat hij mailde:

-Het engagement dat Mars kiest voor FT cacao en voor de structurele versterking van West-Afrikaanse cacaoboeren is reëel. Het gaat overigens over meer dan een premie van 200 USD/ton cacaobonen. (komt ongeveer overeen met 10.000 ton cacaobonen die volgens de fairtrade standaarden zullen gesourced worden). De Fairtrade trade standards zorgen voor een sterkere positie van de vele kleine gemarginaliseerde cacaoproducenten op lange termijn. En dit in een complexe cacaoketen waar de positie van hen echt wel het probleem is, is wel een behoorlijke stap.

-Europese regelgeving ten nadeel van suikerrietproducenten: hier zijn wij tevens niet blij mee en baart ons zorgen. Dat kan je erop nalezen bv. http://www.fairtrade.org.uk/en/media-centre/news/october-2014/sugar-price-crash-could-push-200k-people-into-poverty

Heel concreet ondersteunt Fairtrade Int. en wijzelf FTAO, die in de Europese beslissingsmacht op dit gebied mee speelt. FTAO http://www.fairtrade-advocacy.org/.

Een wat te haastig geformuleerd antwoord, naar mijn goesting, maar goed, we zijn niet De Standaard of De Knack.

kritiekloze marketing

Iedere stap vooruit is een goede. Ik vind het echter zorgwekkend dat een bedrijf (Mars), dat actief aanstuurt op het doen in elkaar storten van de suikerprijs, zonder duiding hieromtrent, zoveel kritiekloze en zelfs positieve pers krijgt omwille van die FT-move.

Dat ligt niet aan Fairtrade UK (of Fairtrade Belgium) – dat is een marketingbureau en moet doen waarvoor het betaald wordt – maar aan een belabberde pers, ik weet het.

verwarrend

Voor wanneer zouden we dergelijke stapjes ook mogen verwachten van Mars en Nestlé, bij ons in de Lage Landen? Op een nieuwe Engelstalige fairtadeblog schrijft de auteur (anoniem, hij/zij is momenteel werkzaam in de harde financiële sector) :
Spot the difference: Nestle’s confusing cocoa plan“.

On a recent trip to Germany, I was surprised to notice that the Fairtrade mark was missing from a Kit Kat chocolate bar I saw in the supermarket. So I picked up the bar to take a closer look and realised that I unfortunately, I wasn’t mistaken – Kit Kat is not Fairtrade certified in Germany in contrast to the variety sold in the UK. It seems that not all Kit Kats are created equal.

band-aid trade

Edward Carr (verbonden a.d. University of South Carolina) blogt zonder mondmasker. Ookal beleefden we een fairtradestorm die wél veel zand deed opwaaien, toen hij vorig jaar schreef in “Fairtrade never worked. Why is everyone so excited now?“:

[…] this whole discussion completely misses the point. Fairtrade doesn’t work as a development tool because, in the end, Fairtrade does absolutely nothing to address the structural inequalities faced by those in the primary sector of the global economy relative to basically everyone else.

[…] it brutally rips the Fairtrade band-aid off the global economy, and strips away any feeling of “doing our part” from those who purchase Fairtrade products.

wie bij de hond slaapt…

Na jaren van dubbele groeicijfers is de verkoop van fairtradeproducten voor het eerst in jaren met meer dan 4% gekrompen in het Verenigd Koninkrijk (de grootste markt voor fairtradeproducten in Europa). Fairtrade UK wijt dat aan Aldi en Lidl. Nochtans verkopen die harde jongens toch ook fairtradeproducten.

KLIK VOOR HET BOEK

KLIK VOOR INFO OVER DIT BOEK

En het was toch ook m.n. Fairtrade International Germany dat Lidl aanspoorde haar fairtradekoffie aan hogere prijzen dan nodig was te verkopen. Om een aantoonbaar (prijs)verschil te kunnen bewijzen, tussen reguliere en zogenaamd eerlijke koffie. Zo staat het althans te lezen in de studie “Who Really Benefits from Fairtrade? An Analysis of Value Distribution in Fairtrade Coffee” van Silje Johannessen & Harold Wilhite, op het serieuse tandfonline.com.

Handel is geen goedkoop vlooiencircus. Handel Is Oorlog.

En Fairtrade International schiet zich daarbij al te vaak in eigen voet.

keurmerken: de nieuwerwetse douanewachters – prijsdaling rietsuiker goed voor Mars & Havelaar

Ik open mijn betoog van vandaag met deze tweet van marketeer Niels Willems:

BEZOEK HET TWITTER-ACCOUNT VAN NIELS FC WILLEMS

BEZOEK HET TWITTER-ACCOUNT VAN NIELS FC WILLEMS

Mars (niet) vies van fairtradesuiker?

Voor alle duidelijkheid: Mars koopt wel degelijk fairtradesuiker: voor haar Maltesers in het Verenigd Koninkrijk. En die dragen het van Max Havelaar bekende keurmerk.

Maar Mars heeft er veel belang bij de wereldmarktprijs voor suiker te doen inzakken. Daarvoor lobbyde het met succes bij de Europese Unie. Die gaat de rem op de productie van door Europa gesubsidieerde bietsuiker nu ook effectief terug loslaten.

Efficiënter en goedkoper producerende rietsuikerboeren zullen door die subsidies uit de markt worden geduwd. Dat geldt ook voor de fairtradeboer in Jamaïca of Belize.

Mars (en) Havelaar

Het gekke (perverse, zo je wil) is dat zowel de fairtradesnoepgigant Mars als het fairtradekeurmerk Max Havelaar op termijn … hiermee allebei hun voordeel doen…
Hoezo? Laten we, om dit te verklaren, eerst een kijkje gaan nemen in Bolivia.

El Ceibo, Bolivia

De inheemse cacaoboeren van El Ceibo in Bolivia kozen ervoor alles zélf te gaan doen, van cacaozaden kweken tot chocolade vercommercialiseren: het is één groot succesverhaal geworden, dankzij de eerlijke handel.

Helaas ga je daar weinig over horen vertellen, zelfs in fairtrademiddens.

El Ceibo mag dan wel een schitterend voorbeeld van coöperatief ondernemen zijn, waarbij de voordelen van bio, fair trade en drang tot zelfbeschikking samenkomen;
Toch mag het haar eigen chocolades niet met het Max Havelaar-keurmerk labelen.

En aldus liggen de chocolades van El Ceibo niet in de Lidl, en ook niet in de Vlaamse of Nederlandse wereldwinkels. Het is in Europa dat er geld moet verdiend worden aan chocolade maken, lijkt het. En er moet geld verdiend worden aan certificaten verkopen.

En aldus wordt het fairtradekeurmerk in de feiten ook een vorm van marktafscherming tegen afgewerkte boerenproducten uit het zuiden.

keurmerken, de nieuwe douanewachters

In 2007 vroeg El Ceibo chocolade-experte Chloé Doutre-Roussel te komen helpen met de ontwikkeling van een reeks van chocolades, bedoeld voor de export, máár geproduceerd in La Paz. Dit was het begin van een mooie en lonende samenwerking.

Chloé zegt daarover op haar website:

“El Ceibo is verantwoordelijk voor de oogst, fermentatie, drogen en transport van de bonen, plus de verwerking tot chocolade in hun fabriek, verpakking, verzending en facturering. Natuurlijk komt het uiteindelijke product niet in aanmerking voor een fairtrade- en bio-etiket, volgens de regels van de
certificatie-instellingen, maar zou je een meer rechtvaardig ontwikkelingsmodel kunnen vinden?”

De cacao van El Ceibo is dus wel degelijk Faitrade- én biologisch gecertificeerd. Maar Bolivia produceert geen vergelijkbaar gecertificeerde suiker. De naaste buur Paraguay produceert gecertificeerde biologische en fairtradesuiker, maar El Ceibo vindt het irrationeel om suiker te importeren om zo het label biologisch en Fairtrade te mogen voeren op haar chocolades.

De boekhouders van het fairtradekeurmerk zijn in dat geval echter ongenadig: géén gelabelde suiker = géén fairtradechocolade. Want certificaten verkopen, daar leeft het keurmerk van. En dus ook de boekhouders, die het in dienst heeft.

David Havelaar verliefd op Goliath Mars

Onlangs werd echter bekend dat de bekende repen van Mars in de UK en Ierland gaan gemaakt worden met 100% fairtradecacao. Dit onder de nieuwe variant van het fairtradekeurmerk, vermarkt door Fairtrade UK. Giganten als Mars hoeven enkel nog één ingrediënt voor 100% fairtradegecertificeerd aan te kopen (en te verwerken).

Een politiek van twee maten en twee gewichten, dus, waarbij het kleine El Ceibo niet vermag wat de reus Mars wél gedaan krijgt.

In het geval van haar repen koos Mars dus voor cacao als de gecertificeerde grondstof. Al had het ook kunnen kiezen voor suiker. Die keuze was eigenlijk ernstiger geweest.

Want Mars-repen bestaan voor 65% uit suiker.
En dáárom dus moet de wereldmarktprijs voor suiker kelderen.

lage wereldmarktprijs suiker: goed voor Mars&Havelaar

Die suikerprijs zál gaan kelderen: met minstens 20% en zowaar de Britse overheid voorspelt dat dit vele tienduizenden rietsuikerboeren hun baan en bestaan gaat kosten.

Om dat nieuwe fairtradelabel op haar verpakking te mogen zetten, betaalt Mars zo’n 0,002 dollarcent extra per reep aan certificatiekosten. Dat komt neer op 27 euro per jaar per boer. Goed voor de boekhouding van Mars én Havelaar, dat zeker wel.

En nu wordt het pas echt spannend. Eéns de wereldmarktprijs voor suiker voldoende gezakt is, valt het te voorspellen dat Fairtrade UK suikerverwerker Mars gaat achterna lopen om ook de nodige suiker onder fairtradevoorwaarden aan te kopen.

Ook de prijs voor fairtradesuiker zal dan mee de dieperik in gegaan zijn. En het vangnet van de minimumprijs heeft het keurmerk – op vraag van de suikerverwerkende industrie – al enkele jaren geleden bij het groot vuil gezet.

Da’s leuk voor Mars. Hapt Mars toe op het gevrij van Max, dan kan Fairtrade UK weer naar de pers met een nieuw zegebulletin. Niet iedereen blij natuurlijk, maar zeker wél de boekhouders van beide organisaties.

LEES MEER OVER EL  CEIBO

LEES MEER OVER EL CEIBO