Hoe weet de fairtradebananenliefhebber dat Max Havelaar en AgroFair de boer en consument niet belazeren zoals Rainforest Alliance en Chiquita?

Ik had het zopas over Albert Heyn, dat uitbuiting verkoopt als ‘Hollands geprijsd’, met een kus v.d. eerlijke kikkerprinses. Klik op onderstaande prent, om het artikel te lezen.

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

0,99 euro voor een kilogram bananen is stielbederving en zelfs misdadig. Op pagina 15 van volgende slides stelt Toby Webb vast dat Chiquita al sinds 2008 niet meer rapporteert over Corporate Social Responsability. Een goede verstaander…

doen Havelaar en fairtradebananenimport AgroFair het beter?

De groenestickerkikker doet aan volksverlakkerij. Maar doen de fairtraders het beter?

1. OVER AGROFAIR

DE OKé BANAAN

DE OKé BANAAN

Om met AgroFair te beginnen: AgroFair importeert Fairtradegecertificeerde bananen, ananassen en citrusvruchten. Een deel daarvan is ook biologisch. Alva uit Hasselt zorgt exclusief voor de rijping en verdeling van hun conventionele OKé-bananen, die het Max Havelaar-keurmerk dragen. Dat kon je lezen op hasseltfairtrade.wordpress.com.

Bovenop de Max Havelaar (MH) en de biologische certificering voeren zij hun eigen audits uit, die zowel naar de sociale, als de ecologische/bio-aspecten kijken. Daarnaast is AgroFair deels eigendom van diezelfde producenten, die medezeggenschap hebben in de firma. Mede hierdoor heeft AgroFair een zeer goede beoordeling gekregen van de Britse website Ethical Consumer.

2. OVER MAX HAVELAAR

Fairtrade/Max Havelaar: anders dan bij Rainforest Alliance (RA) ligt bij MH de nadruk op de sociale aspecten. RA heeft dat element ook, maar richt zich meer op ecologie. Waar het om bananen gaat, heeft RA historisch een sterke band met Chiquita. Dole heeft altijd op haar eigen milieumanagementsysteem (op basis van ISO 14001) gesteund. Pas sinds enige tijd is Dole ook met RA begonnen.

Een aantal jaren geleden heeft MH een bananenplantage geschrapt, juist omdat deze farm niet met vakbonden wilde onderhandelen. Twee ontslagen medewerkers, die lid waren van een vakbond, hadden een klacht ingediend bij FLO-Cert. Die klacht leidde tot snel ingrijpen.

3. OVER KEURMERKEN

Geen enkele certificering is een feilloos en waterdicht systeem. MH reageert hierop door te proberen over te stappen op living wage, i.p.v. wettelijk minimumloon. Zie hoe actueel dit is bij de bananen in Colombia: “Banana shortage looms as Colombian workers vote to strike over pay“. De aandachtige volger van deze blog herinnert zich dat dit artikel mee de aanleiding vormde om LIDL op deze blog de bel aan te binden.

Gelijk toch een kanttekening: deze farms krijgen een eerlijke MH-prijs, maar verkopen niet hun gehele volume onder deze condities. De gemiddelde prijs is waar het om gaat.

4. OVER DE ARTE-DOCUMENTAIRE

De ARTE-documentaire: FLO/Max Havelaar heeft inderdaad sterk de nadruk gelegd op de kleine boeren óf de plantagewerkers op grote plantages. Dit vertelde Hans-Willem (J.W.H.) van der Waal van Agrofair me hierover.

Deze ervaring heb ik zelf ook opgedaan toen ik in Burkina Faso werkte aan Fairtrade mango’s met kleine boeren, en ik heb me hier altijd aan gestoord Helaas stonden de regels niet toe om met de sociale premie ook iets te doen voor deze veld- en pakhuisarbeiders, want daar ging de boerencoöperatie over, en die vonden dat zélf geen prioriteit. (saillant detail: de FLO/Max Havelaar gecertificeerde organisatie faalde voor IMO Fair for Life-certificering). Marike de Peña zegt zoiets ook in het interview, een uitspraak die verduidelijking vraagt: ze kan toch niet menen dat Fairtrade geen rol te spelen heeft bij de arbeidsomstandigheden van de boerenarbeiders?. Ik meen wel dat in de afgelopen jaren FLO/Max Havelaar wel nadrukkelijker is gaan controleren op de rechten en behandeling van boerenarbeiders. Ik zal dit nog eens extra aandacht laten geven bij onze interne audits.

Belangrijk om weten voor de lezer. Sinds kort is Marike de Peña de eerste Fairtrade International Producer Elected Board Chair. Zeg maar lid van het hoogste bestuursorgaan binnen MH, als afgevaardigde van een producentenorganisatie.

5. OVER DE WERKSITUATIE OP DE BANANENPLANTAGES IN LATIJNS-AMERIKA

De illegale status van migranten en de hoge barrières die de Domenicaanse Republiek opwerpt, maakt het moeilijk om mensen te legaliseren. Dat is weer nodig om iemand bij de sociale dienst te kunnen inschrijven en sociale premies en pensioen af te dragen.

Dan zijn er nog work-arounds: in Costa Rica zijn veel bananenfarms sociaal gecertificeerd. Er zijn weinig arbeiders sociaal verzekerd, RA en SA8000 ten spijt. De eerste drie maanden is dat niet wettelijk verplicht en eer die om zijn, worden ze ontslagen en kunnen ze op een andere farm drie maanden aan het werk.

Zo roteert een pool, die dan waarschijnlijk wel minimumloon krijgt, maar geen contract en sociale rechten. Ook daar is er veel immigrantenarbeid (Nicaraguanen). Dit circuleren speelde ook bij de 12 farms van Tres Hermanas, die allemaal aparte juridische entiteiten onder dezelfde eigenaar waren. Daar ging o.m. de PDF over, die ik in vorig artikel deelde.

6. OVER FAIR TRADE: MOET HET KLEIN OF MOET HET GROOT ?

Uiteindelijk een lastig punt: moet Fairtrade een politieke, kleinschalige, zeer ideologische beweging blijven, of op pragmatische, commerciële voet op brede schaal arbeidsomstandigheden en milieu proberen te verbeteren? Je kunt dat niet tegen elkaar uitspelen.

Maar zoveel is duidelijk: in het laatste geval zal het instrument van certificering alleen niet voldoende zal zijn. Er is ook een belangrijke rol voor regeringen van landen om regels op te stellen en te handhaven.

Waarbij voorop lopen soms averechts uitwerkt: bananenproductie verplaatst zich naar Guatemala, omdat dat een land is met relatief weinig regelgeving en zwakke vakbonden, in tegenstelling tot Panama of Costa Rica. Er is een heel belangrijke rol voor supermarkten, die door hun inkoopbeleid grote invloed kunnen uitoefenen.

AFSLUITEND


Op de blog greenandthecities.nl verscheen zopas het artikel: ‘keurmerken zijn niet waterdicht’. Daarin wordt verslag gedaan van een gesprek met Niels Oskam, oprichter van Rank a Brand. Die heeft een belangrijk voorstel i.v.m. de keurmerken.

Ik citeer:

Toch vindt hij dat we keurmerken niet moeten afschaffen. Want juist als een keurmerk een verpakking siert, kun je aan de bel trekken wanneer je het niet vertrouwt. Dit was ook het geval bij het eerdere voorbeeld van de Lipton theeplantages. ‘Een Ghanees uit de Bijlmer trok aan de bel omdat zijn broer op één van die plantages onder erbarmelijke omstandigheden werkte,’ vertelt Niels me. Door certificeringen kunnen de instanties dus makkelijker op hun vingers getikt worden. Toch kan er volgens Niels nog veel verbeterd worden. Zo is er nog niet veel transparantie over de keurmerken. Hij zou graag op de websites van keurmerken een klachtenrubriek zien. Op die manier is voor iedereen duidelijk hoe de keurmerken opereren.

Achter dat laatste ga ik eens horen, zie.

Verschenen in de reeks: Paasuniversiteit 2014

Albert Heyn verkoopt uitbuiting als ‘Hollands geprijsd’ met een kus v.d. eerlijke kikkerprinses

Albert Heijn ondertekende zopas de Belgische gedragscode voor meer eerlijke handel. In Nederland gaan ze verder met hun boerenbedrog. Want ach, eerlijke handel…

Ik kreeg deze reclame doorgestuurd (KLIK OP DE PRENT VOOR DE VOLLEDIGE PUB):

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

Onze bananen hebben alles mee” beweren Albert Heyn en Chiquita: Hollands geprijsd EN lekker, gezond, duurzaam en eerlijk. Wederom “sealed with a kiss” van de groenestikkerkikker van Rainforest Alliance.

bananenvakbond SITRAINBA hierover

Vanuit bananenvakbond SITRAINBA in Honduras klinken andere geluiden:

Rainforest Alliance en Chiquita hebben zich vóór de oprichting van SITRAINBA jarenlang niet bekommerd om de talrijke arbeidsconflicten. Rainforest Alliance bedrijft de politiek van “eenmaal gecerftificeerd – voor altijd gecertificeerd”. Chiquita kon ongestoord doorgaan met in onbetamelijke omstandigheden geproduceerde bananen te verkopen.

De door Rainforest Alliance gekende en gedoogde pesterijen van de bananengigant staan in deze PDF beschreven. Opvallend is dat Rainforest Alliance dit ook nergens tegenspreekt. Het voelt zich ingedekt door lakse beleidsmakers.

regeringen besteden democratie uit aan keurmerkstempelaars

In dit dossier wordt wederom aangetoond welk gevaar er potentieel schuilt in keurmerken en hun rol bij het ondergraven van zelfs de meest fundamentele arbeidsrechten.
Makefruitfair.de schrijft daarover, dat overheden hun controlerende rol overdragen aan certificaten als Rainforest Alliance. Terwijl dit vaak zeer onbetrouwbare vazallen van de grootindustrie blijken te zijn:

Rainforest Alliance wird von der Verbraucher-Initiative und der Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) als Garant für die Einhaltung der ILO-Konventionen 87 und 98 durch die zertifizierten Unternehmen herausgestellt. Auch das Land Bremen, mit guten Ansätzen für eine faire und nachhaltige öffentliche Beschaffung, vertraut diesem Siegel und irrt sich. Für Gewerkschaften sind die Konventionen 87 und 98 die wichtigsten von allen Arbeitsrechtsnormen, aber für Rainforest Alliance ist ihre Nichteinhaltung kein entscheidendes Kriterium.

het ene keurmerk is het andere (niet)?

Wie eerlijke bananen wil, kan beter fairtradebananen mee naar huis nemen. Dat zou ik dan onmiddellijk denken. Maar dan moet ik terugdenken aan mijn blogpost “Multatuli overschreidt vervaldatum“. We bespraken daar een ophefmakende reportage van ARTEplus7. Daarin figureerden twee Hollandse vrouwelijke ondernemers uit de fairtradebananenenhandel. Volgens de reportage nemen die een loopje met wat fairtradeklanten als eerlijk beschouwen. Ik ga er eens bij Hans-Willem (J.W.H.) van der Waal van Agrofair achter horen.

hr

over de gedragscode

In het bijzijn van minister-president Kris Peeters zei Albert Heyn op 10 april:

“In de code staan eerlijke handelspraktijken en dus respect tussen de schakels van de agrarische keten centraal. Dit is in lijn met de missie en visie van Albert Heijn in zowel België als Nederland en wat Albert Heijn dag in dag uit doet. Albert Heijn heeft als uitgangspunt dat iedereen die waarde toevoegt in de keten er een goede boterham aan moet kunnen verdienen.”

Dit lezen we in het Laatste Nieuws.

In de Morgen zei Kris Peeters daarover:

“Ik ben blij dat ik de heer Corné Mulders, general manager van Albert Heijn, heb kunnen overtuigen om de Belgische gedragscode te ondertekenen. Daarnaast is het zeer positief dat Albert Heijn in het kader van het ketenoverleg zal deelnemen aan gesprekken om te komen tot een evenwichtigere agrovoedingsketen. Hoe meer spelers zich inschakelen in de gedragscode en het ketenoverleg, hoe evenwichtiger de agrovoedingsketen is, wat producenten, retail en distributie enkel maar ten goede komt.”

Ook hier kiest dus onze deelregering niet voor wettelijke regelgeving maar legt het haar paaseieren in het nest van private zelfregulering.

Verschenen in de reeks: Paasuniversiteit 2014

Test-Aankoop 12/2012: Palmolie onder de loep

In het Test-Aankoop Magazine van december 2012 werden de Oxfam-Wereldwinkels vermeld in een artikel over palmolie.

  1. Link naar het artikel: korte versie
  2. Link naar de volledige PDF: uitgebreide versie

Belgium TG112_palmolie_wie-is-duurzaam

fairtradedebat Turnhout 26 maart: ziet consument door het bos van duurzame labels de bomen nog? wordt fairtradevrijwilliger met de voeten gespeeld?

N.a.v. de WEEK VAN DE FAIR TRADE schreven boze werkgeversorganisaties op 11 oktober 2008 een open brief in de Vlaamse pers. Zie onderaan dit artikel voor een ingescande versie. Ze vonden dat de fairtraders andere “duurzame handelsinitiatieven” onterecht in de wind zetten.

Maar eind februari 2011 verklaarden Max Havelaar, Rainforest Alliance en Utz Certified elkaar plots uitgebreid de liefde. Lees hun gezamelijke verklaring uit Bern.

De fairtradebeweging aan de basis heeft het raden naar het hoe, wat en waarom. Twee jaar geleden dienden ze nog politici aan te schieten voor een wettelijk kader rond fair trade. In Hasselt hielden we er februari 2009 zelfs een succesvol publiek debat over.

Wie er meer wil over weten, rept zich dus best naar aanstaand debat in Turnhout.

Datum + locatie:

Zaterdag 26 maart, van 13u30 tot 15u30 in de aula van het HIVSET,
Herentalsestraat 70 in Turnhout

Inhoud:

“De consument ziet door het bos van ‘duurzame’ labels de bomen niet meer”, luidt het. Voor de consument mag het dan misschien een heel karwei zijn om het verschil te zien tussen enerzijds een merk als Oxfam Fairtrade en een label als Max Havelaar en anderzijds ‘duurzame’ initiatieven als Utz, Rainforest Alliance of Efico Foundation, voor de producent is het duidelijk.
Wat is de impact van fair trade en is dit label ‘beter’ dan de andere labels? Is er een verschil tussen duurzame handel en eerlijke handel?

De geloofwaardigheid van een label staat of valt met het bepalen van strikte criteria en een grondige en permanente controle op de naleving ervan. Hoe gebeurt dit in de praktijk? En hoe leg je dit uit aan de consument?

Panel:

Aan tafel verwelkomen wij een gevarieerd gezelschap, die elk vanuit hun eigen sector en invalshoek, een invulling trachten te geven aan fair trade:

– Lily Deforce , directeur van Max Havelaar
– Frans van Tilborg, directeur van Miko Koffie
– Kristof Thijssens, directeur van Unizo Kempen
– Mieke Vercaeren, adviseur Public Affairs van Colruyt Group
– Joris Rossie, gedelegeerd bestuurder van Oxfam-Wereldwinkels

De ongetwijfeld boeiende discussie wordt in goede banen geleid door Dirk Barrez.
Dirk is auteur en journalist, schrijver van diverse artikels en boeken, waaronder de bestsellers “Ik wil niet sterven aan de XXste eeuw”, “De antwoorden van het antiglobalisme” en “KOE 80 heeft een probleem” …

Organisatie:

Oxfam-Wereldwinkels regio Kempen.

Meer info: Gwen Segers, gwen.segers@oww.be of 0497 583883

klik op de afbeelding voor een grote weergave