Franse fairtradewet buigt begrip ‘eerlijke handel’ om naar ‘gewaarborgd basisinkomen’ #regiofair

In de reeks Kerstuniversiteit 2014 leggen we uit waarom de cacaoboer arm blijft.
INTERMEZZO: basisinkomen of eerlijke handel, welk is de beste ontwikkelingstool?

In Frankrijk blijft de verkoop van fairtradeproducten achter op die in andere Europese landen. De wetgever komt er nu tegemoet aan de wensen van de Franse fairtrade-spelers, verenigd in het Platform voor Eerlijke Handel. Die ijveren met hun netwerk INPACT (Initiatieven voor sociaal verantwoorde en streekgebonden landbouw) en met de Nationale Federatie voor Biologische Landbouw voor een verruiming van het begrip ‘fair trade’ naar handel met producenten uit het Noorden, meer bepaald uit Frankrijk.
badge-abeille-revenu-de-base

van pure markteconomie naar verdragseconomie

Tien jaar geleden lanceerde Sylvain Coiplet de idee “REGIOFAIR“. Daarin noemde hij fair trade de overgang van een pure markteconomie naar een verdragseconomie.
Hij brak er een lans voor noordelijke fair trade:

In Europa zijn echter ook boeren. Waarom zouden zij ook niet van de eerlijke handel profiteren?

In Duitsland werd voor de mondiale eerlijke handel de term ‘transfair’ uitgevonden. Hoe zou het zijn, wanneer wij – als uitbreiding daarvan – van ‘regiofair’ zouden spreken?

In Frankrijk lijkt men die vraag nu te beantwoorden. Met een stevige schep chauvinisme.

van ‘eerlijke handel’ naar ‘basisinkomen’ ?

Artikel 94 van de nieuwe Franse wet op de Sociale en Solidaire Economie stipuleert:

Fair trade heeft als doel de economische en sociale vooruitgang te verzekeren van economisch (door hun armoede, verloning of kwalificaties) achtergestelde arbeiders, die zijn georganiseerd binnen structuren van democratisch bestuur via handelsrelaties met een koper, en die voldoen aan volgende voorwaarden […] [LEES MEER op BEFAIR.BE]

problematisch

Ik stuurde de link op BeFair.be naar Dick van Foodlog en die reageerde:

Oei, wat een problematische tekst! Daar staat nl.: je moet een basisinkomen invoeren. Dat is een betere manier van de discussie voeren.

verstoord marktevenwicht als ontwikkelingstool

In september 2012 schreven onderzoekers van de University of California in hun studie “Fair Trade & Free Entry: Can a Disequilibrium Market Serve as a Development Tool?”:

Het Fair Trade-initiatief probeert te dienen als een alternatief voor de standaard ontwikkelingshulp door het kanaliseren van liefdadigheid van consumenten naar arme producenten, via hogere prijzen. Hoewel veel geprezen, heeft deze poging om een hoger loon voor de boeren te creëren in een anders concurrerende markt, weinig kans tot slagen.

Goedbedoelende consumenten kunnen beter worden bediend door instellingen, die voordelen rechtstreeks overdragen in plaats van ze proberen te kanaliseren via productmarkten.

Het vuur dat Tony’s Chocolonely afgelopen maand aan de schenen werd gelegd op Foodlog en in het NRC Handelsblad lijkt deze beweringen te bevestigen.

basisinkomen beter als ontwikkelingstool?

De grootste filantropen inzake ontwikkelingshulp zijn de mensen die hun land verlaten en elders geld gaan verdienen, om dat dan naar de familie thuis door te storten. Helaas werken die mensen vaak in een sfeer van regelrechte uitbuiting. Een basisinkomen voor iedereen zou daar soelaas kunnen bieden.

Panorama (herbekijk de uitzending van donderdag 18/12/2014 op VRT) trok onlangs naar Namibië, waar een experiment met een basisinkomen tot spectaculaire resultaten heeft geleid. De programmamakers stellen:

“Mensen zélf laten beslissen over hun leven door gratis geld werkt blijkbaar beter dan de conventionele ontwikkelingshulp.”

‘fair’ geen economisch begrip

Zie je dus, dat het een onderwerp is dat systematisch verkeerd wordt aangevlogen via ‘fair’. Fair is geen economisch begrip,

schreef Dick Veerman me daarover. En verder:

Ik ben overigens de laatste jaren geheel voor het basisinkomen geworden. Dat moet wel: kijk naar de robotisering en de elitaire maatschappij die daardoor ontstaat. Wie daarin inkomen uitsluitend aan prestaties koppelt, maakt de samenleving stuk. Dáár ligt het argument voor ‘fair’, pardon ‘basis’!

Ha, dit doet me denken aan de discussie rond “De Boerendaalder”, die Veerman drie winters geleden lanceerde op Foodlog. Hij werd ‘ergens in Frankrijk’ uitgenodigd om te komen spreken over ‘Lokaal voedsel en lokaal geld‘.

Niet door geitenwollen-sokken-mensen maar door lieden uit, wat in Frankrijk heet, ‘l’agro-alimentaire’, de grote voedingsmiddelenindustrie. Het opmerkelijke is dat er een initiatief bestaat om de lokale producten in een streekmunteenheid af te willen rekenen,

opende hij zijn gedachtenstroom.

van nationale naar door waarden gedreven economiën

In “De boerendaalder – aanzet tot een OK economie” ging het ook al snel over basisinkomen. Deze citaten van Dick Veerman zijn me altijd bijgebleven:

Waar Jobs zijn producten steevast het Apple-effect wist te geven, moet deze munt een deel van de economie ‘verappelen’. De OK economie zou best eens geholpen kunnen zijn met een eigen munt, eentje die niet meer hangt aan een land of een regio maar aan een in al zijn uitingen herkenbaar systeem van waarden.

Ik denk vooral dat het experiment de moeite waard is: een verschuiving van nationale economieën naar economieën die door waarden zijn gedreven. Daar moet je klein mee beginnen om de stabiliteit en het vertrouwen ervan te kunnen testen. […]

Zonder die laatste quote uit zijn contekst te willen trekken, is het toch de moeite om het te linken aan wat Huib Rijk in de Foodlog-draad over Tony’s Chocolonely schreef:

Waarom kan dat bij cacao niet?
Een idee dat mij bekruipt. Ver terug in deze lijn werd gesteld dat de prijs niet te hoog mag zijn – het moet vooral geen luxe zijn voor de happy few. Dat begrijp ik. Maar, is het zo dat de gedachte dat de omzet van slechts 1% fairtrade op zich nog wel gaat maar dat de gedachte dat bij een echt eerlijke telersprijs de omzet nooit boven die 1% KAN komen te gruwelijk is?

Fair trade is klein begonnen en gebleven. Stabiliteit en vertrouwen? Daarover kan je dus discussiëren, maar de wereldwinkels noch Tony’s gaan het morgen zomaar opgeven, of moéten opgeven.

We knijpen er tussenuit, met de krachtige woorden van Niels Willems in diezelfde lijn:

Handel = niet eerlijk. Als je toch eerlijk wilt zijn, moet je niet handelen. Hoe? Koop chocoladerepen uit Ghana. En dan wel van het merk van een Ghanees. Is er dan geen uitbuiting meer? Jawel. Maar dat gaan die Ghanezen dan zelf onderling moeten oplossen. Dàt is eerlijk.

Wij gaan na het Kerstdiner toch proberen een eerlijk basisinkomen voor de cacaoboer te berekenen. Fijne Kerstmis!

Uit de reeks: Kerstuniversiteit 2014

Fairtrade in de eerste plaats fair voor de boer – Reactie Max Havelaar op artikel in De Morgen van 16 juli 2014: ‘Fair trade dan toch niet zo fair’

Hoe fair is fair trade ? woensdag 16 juli 2014 – Radio 1: Bio-econoom Miet Maertens (KU Leuven) en Karlien Wouters (Max Havelaar) aan het woord.

‘Fairtrade werkt wel!’ En dat komt niet in de eerste plaats uit de mond van Fairtrade Max Havelaar, maar van de boeren zelf. Want wat betekent het als 1, 4 miljoen boeren in het Zuiden dagelijks produceren volgens Fairtradestandaarden en als duizenden anderen staan te wachten op markttoegang om toe te treden tot Fairtrade?

Met deze bewering begint Karlien Wouters van Max Havelaar België haar repliek op een (zoveelste) kritisch artikel t.a.v. Fairtrade en Max Havelaar, ditmaal in de Morgen. Het stond enkele dagen geleden ook in de Knack. Daar schreef ik zelf deze reactie op.

Hier kan je het artikel uit De Morgen downloaden.
Hier kan je de reactie van Karlien downloaden (waarvoor dank, Karlien).
Hier kan je de reactie van Oxfam-Wereldwinkels lezen.

waar gaat het over?

Dr. Ndongo Samba Sylla is een Senegalese ontwikkelingseconoom die werkzaam is bij de Rosa Luxemburg Foundation. Hij publiceerde reeds in 2013 het boek: “Le scandale commerce équitable: Le marketing de la pauvreté au service des riches“. Daar was veel over te doen in de franstalige fairtradewereld.

Begin juli kwam de engelstalige vertaling uit en The Economist schreef er over. Zeer voorspelbaar reageren dan ook pas de Vlaamse media… waarop dan Max Havelaar weer reageert.

KOOP HET BOEK OP AMAZON.COM

KOOP HET BOEK OP AMAZON.COM

Ik citeer een stukje uit het antwoord van Karlien, dat mij erg interesseert:

“De landen waar de producten in kwestie geconsumeerd worden, halen er het meeste winst uit.” (Ndongo Sylla)
Een handelsmodel werkt niet wanneer niet iedereen in de keten eraan kan verdienen. We doen hier niet aan liefdadigheid, maar aan handel. Het is dan ook logisch dat er ook op Fairtradeproducten winst wordt gemaakt. Geen boer in het Zuiden die daar tegen is. Wel is het belangrijk dat we vanuit Fairtrade Max Havelaar het gesprek kunnen aangaan met Belgische marktspelers om de marges redelijk te houden zodat het ook voor de consument een interessant product blijft. We hebben daar het laatste jaar veel gesprekken over gevoerd, waar we op terug komen tijdens ons verjaardagsfeest op 2 oktober.

Dit stukje interesseert me bijzonder, omdat ik in mijn eerdere reactie reeds uitlegde: “een eerlijke reep chocolade van 80 gram moet minstens 4 euro kosten” en “een pakje koffie zou 6 euro-en-een-sjiek moeten kosten”. Wie dit niet onder ogen wil zien, doet eigenlijk niet aan eerlijke handel. Het garandeert vooral een vetgemeste bankrekening voor bedrijven en consumenten. Het is opvallend hoe fairtrade-organisaties het in hun communicatie steeds meer hebben over consumenten die teveel zouden kunnen betalen, daar waar reeds in 1993 de Oxfam-Wereldwinkels berekenden, dat een pakje koffie 250 frank (6 euro) zou moeten kosten… indien we het werk van de koffieboeren echt evenwaardig aan het onze willen waarderen…

Chief Adam Tampuri, voorzitter van Fairtrade Africa, was in oktober 2013 in Brussel op uitnodiging van Max Havelaar België. MO* interviewde hem:

De handelsrelatie tussen de EU en Afrika — het is in principe zoals het vroeger was: wij exporteren de grondstoffen, en dat is alles waarin Europa geïnteresseerd is. We verwerken de grondstoffen niet want we hebben de technologie er niet voor. Het zou verbeteren als de verwerking gedeeltelijk gebeurt in Afrika, want daarin zit het geld en de tewerkstelling. Anders komen alle voordelen naar Europa. Dat is oneerlijke handel.

Helaas grijpt Max Havelaar deze wijze woorden verder niet aan, om haar onpopulaire koers (het moet toch gaan dagen, na al die tegenwind) bij te stellen.

maar wat met de andere ‘duurzame’ labels?

Max Havelaar oogst kritiek, maar wat met Rainforest Alliance en Utz Certified?
Buiten op deze blog, vind je weinig tot geen kritisch onderzoek naar deze certificatiesystemen. Ergens logisch, omdat Max Havelaar als enige label vrijwilligers, het middenveld én lokale besturen (via FairTradeGemeenten) inzet om haar product aan de man te brengen en zodoende de publiciteit zelf opzoekt.

Tot op heden plukte ik zelf nieuws weg van op andere plaatsen. Maar vorige week stuurde ik onderstaande mail naar Unilever in Nederland. Zij verkopen hun beroemde Lipton-thee onder het Rainforest Alliance-label. En dat lijkt allesbehalve op eerlijke handel. Ik schreef er dit artikel met onthutsende feiten over (november 2011).

Ik ontving inmiddels het bericht, dat ik begin augustus een antwoord mag verwachten.

Beste mevrouw Mauser,ik richtte me met onderstaande vraag tot MVO Nederland. Zij verwezen me door naar jou.

Hopelijk kan jij mijn vraag beantwoorden.

Ik las over de nominatie van Unilever voor de MVO Nederland Award: www.mvonederland.nl/dossier/unilever

Daar wordt gesproken over het ‘meetrekken’ van de theehandel en elders wordt geclaimd dat “de inkomens van kleine boeren er met tientallen procenten op vooruitgaan”, dankzij Unilever: www.mvonederland.nl/dossier/jurytoelichting-unilever

In 2007 maakte de Vlaamse journalist Dirk Barrez onderstaande rekenoefening (aan het einde van deze mail).
In deze reportage komt Unilever er eerder bekaaid vanaf: http://vimeo.com/71885201

Heeft u recentere cijfers dan onderstaande en nieuwe gegevens voor mij?

Bedankt voor al jullie inspanningen om de wereldhandel te verduurzamen en vereerlijken.

Met vriendelijke groeten,

Steven Schepers
https://fairtradekookboek.wordpress.com/

In mei 2007 maakt Unilever, de firma die wereldwijd het meest thee op de markt brengt, bekend dat al die thee duurzaam geproduceerd moet zijn. Rainforest Alliance zal dat garanderen door die thee te certifiëren, te beginnen met de theeplantages in Afrika. In augustus 2007 moet de eerste gecertificeerde thee in Europa verschijnen. Twee miljoen mensen zullen uiteindelijk hun voordeel doen met deze beslissing. Unilever denkt namelijk dat haar theeprijzen zowat tien tot vijftien procent zullen stijgen. Het bedrijf schat de meerinkomsten voor de boeren en plantagearbeiders op 2 miljoen euro in 2010 en 5 miljoen euro in 2015.
Een telefoontje naar Unilever bevestigt die gegevens. We nemen dan de cijferprognoses voor wat ze zijn. Deel 5 miljoen euro meerinkomsten door 2 miljoen bevoordeelde mensen, dat is gemiddeld 2,5 euro per persoon. De cijfers vertellen dus dat dan in 2015 twee miljoen mensen die afhankelijk zijn van die thee-inkomsten om te leven hun jaarinkomen gemiddeld met twee en een halve euro zullen zien stijgen. Eerlijk gezegd, dat is beter dan niets maar allesbehalve indrukwekkend. En het illustreert dat wie onderaan de keten thee verbouwt en plukt, daar zeer slecht aan verdient.
http://pala.be/nl/artikel/festival-der-labels-een-kritische-kijk-op-maatschappelijk-verantwoord-ondernemen

Verschenen in de reeks: Zomeruniversiteit 2014

“een pakje koffie zou 250 frank moeten kosten”

Met de Paasvakantie in zicht, een nieuwe kortreeks: “Paasuniversiteit 2014“. In 1993 berekenden de wereldwinkels dat een pakje koffie 250 frank (6 euro) zou moeten kosten…

… indien we hun* werk echt evenwaardig aan het onze willen waarderen…

* ‘hun’, dat waren de koffieboeren.

Daarmee komen we in de buurt van de prijzen die El Ceibo Chocolate en Moyee Coffee nu aanrekenen voor hun respectievelijk Boliviaanse chocolade en Ethiopische koffie.

Steeds meer ondernemers willen rond eerlijke handel aan de slag, maar schrikken van wat fair trade soms ‘maar‘ voorstelt. Even graaien uit het jubileumboek “Ondertussen schommelde de koffieprijs” (over 25 jaar Vlaamse wereldwinkels, d.d. oktober 1996).

Ik citeer uit de kritiek van de ondernemers en plak daaronder een ingescand artikel uit dat geschiedkundig naslagwerk van de Oxfam Wereldwinkels.

1995 – cacao / chocolade: Mascao Direct

Gisteren maakte ik reclame voor de eerlijkste chocolade van de wereld: die van de cacaoboeren van El Ceibo uit Bolivia.

Norbert Mergenmetz verkoopt die via zijn onlinewinkel “Chocoweb.nl“. In mijn blogpost “EL CEIBO – Bolivia: sold out wegens #nosellout” stelt hij:

In dat licht bezien is EL Ceibo wel grappig. Dat werd door de Wereldwinkels verkocht*, maar FLO (dus MaxH c.s.) wilden meer marge en commerciëler gaan. Men importeert nu cacaobonen en maakt hier zelf chocola met het Fair Trade merk. Dat druist m.i. geheel tegen de principes van Wereldwinkel en FT in.

Wij, Chocoweb, geven er de voorkeur aan dat de chocolade in het land van herkomst wordt gemaakt. Dat lukt lang niet altijd, maar we proberen ons in dat geval ervan te vergewissen dat er een zuivere, mooie, eerlijke relatie tussen chocolatier en cacaoboer bestaat.

* Norbert doelt op de cacaopoeder die de Vlaamse wereldwinkels ooit verkochten. Ook hadden ze Mascao-chocolade in de rekken, met cacao(boter) van El Ceibo (Bolivia) en MCCH (Ecuador).

In 1995 droomden de Oxfam-Werelwinkels er luidop van die Boliviaanse chocolade te gaan verkopen. Dat is er echter nooit van gekomen, ondanks de goede intenties:

MASCAO DIRECT

Bovenstaande scan komt niet uit het boek, maar maakt wel perfect het bruggetje naar…

1993 – koffie: Yambo Direct

Moyee Coffee uit Amsterdam moet ik hier niet meer voorstellen. Indien toch, bekijk even dit filmpje: Moyee Coffee op KASSA Groen (VARA).

Het principe van hun FairChain-idee in het kort:

Dat houdt in dat de koffie voor een goede prijs en ook organisch verbouwd wordt. Het belangrijkste verschil met fairtrade koffie is dat Moyee Coffee de koffie ook in Ethiopië wil gaan branden. Dat is nieuw, want meestal wordt koffie niet in het land van herkomst gebrand. Juist dat branden levert veel geld op. Dat gebeurt nu vooral in het rijke Westen en daar worden de koffiemultinationals rijk van.

Zoals je in het filmpje over Moyee Coffee uit de mond van de woordvoerder van Max Havelaar kon horen, zijn zij niet voor deze redenering te vinden. Het keurmerk is dan ook een commercieel bedrijf, dat er baat bij heeft veel producten te kunnen labelen. Noch El Ceibo, noch Moyee Coffee zien daar echter de zin van in.


Maar nieuw is dat idee van Moyee niet… In 1993 lanceerden de wereldwinkels hun Yambo Direct-koffie: “100% MADE IN COSTA RICA”. Dit vertelden ze aan de klanten:

Het revolutionaire is dat we de koffie daar ook nog eens ter plaatse laten branden en verpakken. We kopen dus een afgewerkt product.”

Helaas viel de kwaliteit tegen. Eind 1994 kwam de Cubita ter vervanging: een koffie die in Cuba ter plaatse werd gebrand en verpakt. Deze is echter ook niet meer te koop in de wereldwinkel. Bij Koffiecentrale.be is die nog wel verkrijgbaar.


DE YAMBO DIRECT WAS ANNO 1993 DE FAIRSTE KOFFIE VAN DE WERELD

DE YAMBO DIRECT WAS ANNO 1993 DE FAIRSTE KOFFIE VAN DE WERELD

Merk dus op dat op bovenstaande bladzijde de wereldwinkels in 1993 beweerden dat een pakje koffie 250 frank (6 euro) zou moeten kosten…

Waarmee we in de buurt komen van prijzen die El Ceibo en Moyee Coffee aanrekenen.

1984: de revolutie uitgesteld wegens onbespeelbaar terrein

De échte koffie- en chocoladerevolutie ging in de jaren negentig dus weer even snel aan de wereldwinkels voorbij als zij gekomen was.

Reeds in 1984 – zo leren we verder uit het jubileumboek – werd het woord ‘revolutie’ in wereldwinkelmiddens nog nauwelijks gebruikt. Op onderstaande bladzijde kan je dat lezen. En ook een stukje over tonijn uit Kaapverdië. De wereldwinkels waren toen erg streng in de leer. Tijdens de stemmingsronde over het invoeren van dit product werd het even spannend omdat de tomatensaus weliswaar biologisch dynamisch was, maar niet uit de Derde Wereld kwam. In 1986 werd de tomatensaus vervangen door tonijn in eigen nat.

REVOLUTIE IN EEN BLIK TONIJN MET TOMATENSAUS

OVER REVOLUTIE EN EEN BLIK TONIJN IN TOMATENSAUS

Verschenen in de reeks: Paasuniversiteit 2014

Mars en Lidl mogen weldra fairtradechocolade verkopen zonder fairtradecacao- of suiker

Wanneer je twee bovenstaande links leest, ga je wellicht reageren als wat ik tweette:

chocolade zonder fairtradesuiker mag geen fairtradechocolade heten – chocolade zonder fairtradecacao wél ! – Hûh!?? – http://t.co/OMr8ky4tKR

Nu heeft Max Havelaar een nieuw plan. Het komt me voor als iets van erop-of-eronder

WEER EEN NIEUW FAIRTRADELABEL

WEER EEN NIEUW FAIRTRADELABEL

Negen bedrijven, waaronder Mars en Lidl, hebben in Keulen het nieuwe “Fairtrade Sourcing Program” van Max Havelaar ondertekend. Dit zal de verkoop van Fairtradegecertificeerde cacao in 2014 met veertien percent doen stijgen in Duitsland. Dat klinkt goed.
MALTESERS IN DE UK

MALTESERS IN DE UK

Mars verkoopt in de UK haar Maltesers onder het fairtradekeurmerk. D.w.z. dat alle suiker en cacao in de snoepreep Fairtradegecertificeerd zijn. In Duitsland heeft het gelijkaardige plannen, zei het dat men daar enkel fairtradecacao voor wil gebruiken. Dat kon tot vandaag niet. Maar nu dus wel. Vanwaar de shift van Max Havelaar?

een aalmoes voor de cacaoboer

In het jaarverslag “cocoa: the benefits of fair trade” van Fairtrade International (Max Havelaar) vinden we eigenlijk eerder flauwe cijfers.

We leren er dat vandaag zo’n 142.000 cacaoboeren verkopen aan fairtradevoorwaarden en dat ze in de jaren 2010-2011 samen zo’n 7.640.000 euro aan premies mochten verdelen, via hun 71 coöperaties.

Dat is 107.605 euro per coöperatie. En klinkt misschien redelijk.

Maar omgerekend 27 euro per jaar per boer is toch maar een aalmoes.

PREMIES 2010-2011

UITBETAALDE CACAOPREMIES 2010-2011

Dat moet dus veel beter. De cacaoboeren worden ongeduldig. Daarom dit nieuwe plan van Fairtrade International.

Wie tot vandaag een reep fairtradechocolade kocht, kreeg de garantie dat “alle beschikbare ingrediënten die fair trade kunnen zijn, fair trade zijn“. Dus bijv. zowel de suiker als de cacao in je reep moeten fairtrade zijn. In ruil mocht en mag je het bekende Max Havelaar-keurmerk op je verpakking zetten als fabrikant.

Vandaag, 27 januari, communiceert Max Havelaar echter het volgende:

NOG EEN NIEUW LOGO

NOG EEN NIEUW LOGO

[…] companies will only be able to use the FAIRTRADE Program Mark on-pack if 100% of the focus ingredient for that product is bought on Fairtrade terms.

Dus: melkchocolade bestaat voor het grootste deel uit suiker; Wanneer alle suiker fairtradegecertificeerd is, dan mag chocolade het nieuwe ft-logo dragen!?

Het nieuwe normaal is dat één Fairtradegecertificeerd ingrediënt volstaat om voortaan (een variant van) het Max Havelaar-logo te mogen voeren.

2.88 SUIKERKLONTJES PER BLOK VAN 25 GRAM

ER ZIT ERG VEEL SUIKER IN EEN REEP MELKCHOCOLADE VAN BIJVOORBEELD COTE D’OR

mogelijk klappen voor de fairtradesuikerboeren in ACP-landen

Het spreekt voor zich dat in de praktijk het eerder de fairtradesuikerboeren zullen zijn, die de klappen krijgen. Het gevaar is nl. dat dit nieuwe Fairtradelabeling model de vraag naar Fairtradegecertificeerde suiker door industriële gebruikers zal beperken of zelfs verminderen.

Aangezien bedrijven nu kunnen uitpakken met een Fairtradelabel op bijv. een chocoladereep door slechts één product (cacao) i.p.v. alle mogelijke (cacao, suiker, vanille,…) te sourcen, is het onwaarschijnlijk dat ze later zullen terugkeren naar meerdere fairtrade-ingrediënten. Dat laat zich raden.

Het komt me voor dat Max Havelaar anticipeert op de tijdelijke schaarste aan “redelijk geprijsde” fairtradesuiker. Maar daarmee gooit het het kind met het suikerwater weg.

Wellicht is het zo dat het aanbod aan Fairtradegecertificeerde chocoladeproducten door een tekort aan Fairtradegecertificeerde suiker achterblijft, maar de nieuwe regels kunnen potentieel de vraag naar Fairtradegecertificeerde cacao (waar een overaanbod van is) verhogen, terwijl de vraag naar Fairtradegecertificeerde suiker (waar een relatieve schaarste van is) zou kunnen terugvallen.

Jammer, want 70% van alle suiker die wordt verbruikt in Europa is in de vorm van suikerhoudende voedingsmiddelen. Hier zit dan ook het grootste lange-termijn potentieel voor de groei van fairtradesuiker in Europa.

De hervorming van het Europese suikerbeleid staat eraan te komen. Eerlijke handel is een markt waar de ACP-landen geen concurrentie ondervinden, van EU-suikerbieten of EU-isoglucose. In deze context zouden de ACP-landen hun export van Fairtradegecertificeerde suiker naar de EU uit kunnen breiden. Maar dit zal alleen gebeuren als de vraag naar Fairtradegecertificeerde suiker groeit in Europa…