wie verdient aan goede-doelen-koffie in supers?

John Sylvan, de uitvinder van de Amerikaanse versie van de koffiecapsule, vreest voor wat zijn uitvinding met het klimaat doet. Dat schreef De Morgen gisteren.

Afval produceren terwille van het goede doel. In die idee lijkt Fairtrade Belgium zich toch te kunnen vinden. Delhaize verzamelde op haar website tips, om de Fairtrade koffiecapsules te recuperen door er cadeautjes van te maken. En FT Belgium zette het op ‘r Facebook. Zoals het een marketingbureau inderdaad betaamt te doen.

KLIK OM HET FACEBOOKBERICHT TE BEKIJKEN

KLIK OM HET FACEBOOKBERICHT TE BEKIJKEN


Maar wie verdient – naast het keurmerk en Delhaize – aan deze goede-doelen-koffie?

centen versus procenten

Nespressokoffie kost omgerekend zo’n € 70 per kilo (incl. kosten verpakking). De kiloprijs bij Delhaize is 53,65 €/kg. Duur, dus daar mag wat tegenover staan.
(vgl: de Bio Gold van Oxfam Fair Trade komt op 17,4 €/kg. Deze yirgacheffe geldt als één van de beste koffiesoorten.)

brief Douwe Egberts

Wat de koffieboer er aan verdient? Op haar Facebook antwoordt FT Belgium:

Er is een flinke markttrend richting capsules. Dus ondertussen wordt een belangrijk volume van groene koffie verwerkt in capsules. En is het uiteraard belangrijk dat ook FT boeren hieraan kunnen leveren. Een andere element is dat de FT capsules op de markt gebruik maken van koffie van een zeer hoge kwaliteit, wat een meerwaarde in centen per kg groene koffie betekent voor de producent. Daartegenover staat inderdaad dat de waarde van de grondstof in de waarde van het eindproduct lager is dan bij ‘traditionele’ gemalen of bonenkoffies. […]

Centen zijn inderdaad belangrijker dan procenten. Al blijft het rekenwerk van Stefan Durwael in de historische email hierboven, óók vandaag relevant.

En de bedenking blijft: waarom schept Fairtrade NL ondertussen sfeer met tweets als

Cacaoboeren ontvangen 3,5 tot 6% van de waarde van een chocoladereep. In de jaren 80 was dat 18%.

kartelafspraken tussen Fairtrade Duitsland en Lidl?

Over hoe de prijs van fairtradekoffie tot stand komt.

Gisteren vertelde ik hoe Fairtrade Duitsland in 2006 discounter Lidl aanspoorde om haar fairtradekoffie duurder te verkopen dan nodig was. Om een aantoonbaar (prijs)verschil te kunnen bewijzen, tussen reguliere en zogenaamd eerlijke koffie.

Aangezien de studie, waarin ik het las, blijkbaar achter een betaalmuur zit, citeer ik uit “Who Really Benefits from Fairtrade? An Analysis of Value Distribution in Fairtrade Coffee” van Silje Johannessen & Harold Wilhite, op het serieuse tandfonline.com.

The specialists in the coffee market are powerful and receive the major share of the income, both in the conventional market as well as in the Fairtrade market. The gaming of the Fairtrade price became evident when the large transnational discount store Lidl (the Schwarz Group) started selling Fairtrade products in 2006. […] However, since Lidl is a transnational company with a large demand for its products, the price differential for the consumers between Fairtrade and conventional coffee was negligible. Consequently, Fairtrade in Germany had to negotiate a price differential between Fairtrade and conventional products in order to justify fair trade for the consumer.

elastieken prijs

Ik dacht terug aan deze studie, toen ik berekende dat Mars voor de fairtradecacao in haar Britse repen vanaf september 0,002 dollarcent extra betaalt aan fairtradepremies.

Johannessen en Wilhite berekenden toen (studie online gezet op 07 jan 2011) voor fairtradekoffie in Noorwegen, het volgende:

During the period of this study, the increased value to producer cooperatives from the Fairtrade certification was 0.01% of the total retail price per package (250g) of Fairtrade coffee.

Oxfam Fair Trade komt (online gezet op 17 juni 2013) voor haar Bio Gold koffie tot andere cijfers:

Per pakje van 250 g is de kost van de groene koffie (300 g) 1.51 EUR.
Daarnaast betalen wij 0.1 EUR FT premie per pakje groene koffie.

De consumentenprijs stond toen op 3.65 EUR.

Wat er ook van die cijfers allemaal aan is of niet, het begrip “eerlijke prijs” blijkt een kwasi oneindig rekbaar begrip.

Fairtrade Belgium over Mars – #pleisterhandel

pleister

Raf Van den Bruel, verantwoordelijke Supply Chain Relations bij Fairtrade Belgium, mailde me i.v.m. wat ik beschreef onder de noemer Mars Havelaar: Mars-repen bestaan voor 65% uit oneerlijke suiker, maar voor de cacao krijgt het een FT-medaille opgespeld.

Ik ken Raf – door zijn tijd bij Oxfam Fair Trade – als een ernstig man. Wat hij mailde:

-Het engagement dat Mars kiest voor FT cacao en voor de structurele versterking van West-Afrikaanse cacaoboeren is reëel. Het gaat overigens over meer dan een premie van 200 USD/ton cacaobonen. (komt ongeveer overeen met 10.000 ton cacaobonen die volgens de fairtrade standaarden zullen gesourced worden). De Fairtrade trade standards zorgen voor een sterkere positie van de vele kleine gemarginaliseerde cacaoproducenten op lange termijn. En dit in een complexe cacaoketen waar de positie van hen echt wel het probleem is, is wel een behoorlijke stap.

-Europese regelgeving ten nadeel van suikerrietproducenten: hier zijn wij tevens niet blij mee en baart ons zorgen. Dat kan je erop nalezen bv. http://www.fairtrade.org.uk/en/media-centre/news/october-2014/sugar-price-crash-could-push-200k-people-into-poverty

Heel concreet ondersteunt Fairtrade Int. en wijzelf FTAO, die in de Europese beslissingsmacht op dit gebied mee speelt. FTAO http://www.fairtrade-advocacy.org/.

Een wat te haastig geformuleerd antwoord, naar mijn goesting, maar goed, we zijn niet De Standaard of De Knack.

kritiekloze marketing

Iedere stap vooruit is een goede. Ik vind het echter zorgwekkend dat een bedrijf (Mars), dat actief aanstuurt op het doen in elkaar storten van de suikerprijs, zonder duiding hieromtrent, zoveel kritiekloze en zelfs positieve pers krijgt omwille van die FT-move.

Dat ligt niet aan Fairtrade UK (of Fairtrade Belgium) – dat is een marketingbureau en moet doen waarvoor het betaald wordt – maar aan een belabberde pers, ik weet het.

verwarrend

Voor wanneer zouden we dergelijke stapjes ook mogen verwachten van Mars en Nestlé, bij ons in de Lage Landen? Op een nieuwe Engelstalige fairtadeblog schrijft de auteur (anoniem, hij/zij is momenteel werkzaam in de harde financiële sector) :
Spot the difference: Nestle’s confusing cocoa plan“.

On a recent trip to Germany, I was surprised to notice that the Fairtrade mark was missing from a Kit Kat chocolate bar I saw in the supermarket. So I picked up the bar to take a closer look and realised that I unfortunately, I wasn’t mistaken – Kit Kat is not Fairtrade certified in Germany in contrast to the variety sold in the UK. It seems that not all Kit Kats are created equal.

band-aid trade

Edward Carr (verbonden a.d. University of South Carolina) blogt zonder mondmasker. Ookal beleefden we een fairtradestorm die wél veel zand deed opwaaien, toen hij vorig jaar schreef in “Fairtrade never worked. Why is everyone so excited now?“:

[…] this whole discussion completely misses the point. Fairtrade doesn’t work as a development tool because, in the end, Fairtrade does absolutely nothing to address the structural inequalities faced by those in the primary sector of the global economy relative to basically everyone else.

[…] it brutally rips the Fairtrade band-aid off the global economy, and strips away any feeling of “doing our part” from those who purchase Fairtrade products.

wie bij de hond slaapt…

Na jaren van dubbele groeicijfers is de verkoop van fairtradeproducten voor het eerst in jaren met meer dan 4% gekrompen in het Verenigd Koninkrijk (de grootste markt voor fairtradeproducten in Europa). Fairtrade UK wijt dat aan Aldi en Lidl. Nochtans verkopen die harde jongens toch ook fairtradeproducten.

KLIK VOOR HET BOEK

KLIK VOOR INFO OVER DIT BOEK

En het was toch ook m.n. Fairtrade International Germany dat Lidl aanspoorde haar fairtradekoffie aan hogere prijzen dan nodig was te verkopen. Om een aantoonbaar (prijs)verschil te kunnen bewijzen, tussen reguliere en zogenaamd eerlijke koffie. Zo staat het althans te lezen in de studie “Who Really Benefits from Fairtrade? An Analysis of Value Distribution in Fairtrade Coffee” van Silje Johannessen & Harold Wilhite, op het serieuse tandfonline.com.

Handel is geen goedkoop vlooiencircus. Handel Is Oorlog.

En Fairtrade International schiet zich daarbij al te vaak in eigen voet.

chocolade-oorlog: hoe fairtrade is Ferrero/Nutella

In de reeks Kerstuniversiteit 2014 leggen we uit waarom de cacaoboer arm blijft.
Fair Trade Commitment: cold case Ferrero – revisited.

Maakt Nutella werk van fair trade? Volgens rank-a-brand.nl nog steeds niet.

HET DUURZAAMHEIDSGEHALTE VAN NUTELLA VOLGENS RANK-A-BRAND

KLIK VOOR HET DUURZAAMHEIDSGEHALTE VAN NUTELLA VOLGENS RANK-A-BRAND

LEES DE TEST VAN RANK-A-BRAND OP HUN WEBSITE

LEES DE TEST VAN RANK-A-BRAND OP HUN WEBSITE

Nochtans verkondigde Fairtrade International (in België tot voor kort bekend als Max Havelaar, nu als Fairtrade Belgium) in maart vorig jaar:

Fairtrade Cocoa Farmers Welcome Ferrero* Commitment: The confectionery company to purchase 20,000 MT** of Fairtrade cocoa over 3 years under new Fairtrade Cocoa Program, thousands of Ivorian cocoa farmers to benefit

* Ferrero is het bedrijf dat Nutella maakt.
** MT staat voor metric ton, ofte – in de UK – 1016 kilogram.

Het is er verder eerder stil rond. Wat dit engagement inhoudt? Laten we even rekenen.

De belofte van Ferrero gaat over een periode van drie jaar. Laat ons dus aannemen dat het dan gaat om zo’n 7,000 MT fairtradecocoa per jaar. Ferrero bezet 8%-en-een-sjiek van de globale cacao/chocolademarkt (volgens een artikel in The Guardian in 2010). Wereldwijd wordt er zo’n 4,000,000 MT per jaar geproduceerd. Dus Ferrero zal iets van 320,000 MT per jaar omzetten.

Het “Fair Trade Commitment” van Ferrero, waarvan hierboven sprake = 320,000 MT gedeeld door 7000 MT = zo’n 2% van hun totale jaarlijkse cacaoverbruik tot eind 2016.

Ik geef het toe, het is zomaar wat snel reken-en-giswerk. Misschien weten Fairtrade Belgium en Rank-a-brand meer?

KLIK VOOR EEN INTERACTIEVE WEERGAVE OP DE WEBSITE VAN THE GUARDIAN

KLIK VOOR EEN INTERACTIEVE WEERGAVE OP DE WEBSITE VAN THE GUARDIAN

Uit de reeks: Kerstuniversiteit 2014

Max Havelaar België start naamsverandering naar Fairtrade Belgium onder slecht gesternte

Voor wie op zoek is naar het artikel uit De Standaard van 30 augustus,
LEES DE PDF: “Fairtrade gooit het roer om

Het keurmerk Max Havelaar viert haar 25ste verjaardag met een naamsverandering in Fairtrade Belgium. Maar het is een feest in mineur.

Nieuws is nl. dat de organisatie niet uitsluit om in de toekomst ook lokale, Europese boeren te ondersteunen. Vraag is of die boeren daar veel mee gaan willen vandoen hebben. Zo raakte afgelopen dagen bekend dat fairtradesuikergigant Tate & Lyle niet meer of minder dan een hold-up pleegde op de suikerboeren in Belize. Lees verder.

Fairtrade Belgium: ‘Sleutel bij bedrijven’

De sleutel om groei te realiseren, zo meent Fairtrade Belgium, ligt bij bedrijven.

Het belangrijkste verkoopkanaal is ook al lang niet meer de Oxfam Wereldwinkels, maar de supermarkt,

staat te lezen in haar persbericht.

Uitgerekend nu komt mij echter een bijzonder ernstig bericht toe uit Belize. Daar slaat de BSCFA (Belize Sugar Cane Farmer’s Association) alarm in de plaatselijke pers.
Ik heb dat hele verhaal uitgekamd en doe het hier later helemaal uit de doeken. Het is bijzonder onwelriekend.

Wederom is het een bericht dat bevestigt dat de Oxfam-Wereldwinkels een juiste beslissing namen met het keurmerk Max Havelaar van haar verpakkingen te halen.

Tate & Lyle zet fairtradesuikerboeren op straf

Tate & Lyle (de grootste aankoper van fairtradesuiker en belangrijke partner van het fairtradekeurmerk) heeft besloten om onwillige fairtradesuikerboeren een lesje te leren. Het verandert eenzijdig de regels van het eerlijke-handels-spel.

Boerenleider Alfredo Ortega in het televisiejournaal:

“Usually they paid us thirty days after the sugar had arrived at the port in the EU. Now in this letter they are saying that they will pay us based on sales after it is sold to the customers, so it will really harm the situation because it means that payments will be coming in one year, two years or three years after we have sent. So that will really have a negative impact on the whole situation of the Fairtrade certification.”

Groot probleem is dat monopolist Tate & Lyle ook de suikermolen op Belize in handen heeft. Dus de suikerboeren kunnen hun suikerriet nergens anders laten verwerken.

Een lokale TV-zender zegt daarover in het nieuws:

News Five spoke to several major players in the industry today, and there is consensus that the ASR owned Tate and Lyle is punishing the farmers for their agitation and reluctance to accept B.S.I.’s bagasse payment proposal.

Fairtrade Belgium: partner of vazal van het bedrijfsleven?

Toen Fairtrade Belgium nog Max Havelaar heette, schafte het in 2009 de minimumprijzen af voor fairtradesuiker en was daarmee vooral de industrie in het Noorden en de grote suikermolens (zoals die van Tate & Lyle) in het Zuiden terwille. Dus na geen minimumprijzen meer voor de suikerboeren, is het nu in Belize ook gedaan met redelijke betalingstermijnen, zwijg stil voorfinanciering. Pijnlijk.

fairtradesuiker zoals het kan en moet zijn

In mei van dit voorjaar hadden we in Hasselt nog bezoek van een supertrotse Andrés González Aguilera, general manager bij de fairtradesuiker-coöperatieve Manduvirá in Paraguay.

Rietsuiker uit Paraguay wordt door de Europese Unie moedwillig duur gemaakt, middels o.a. invoertaksen, waardoor kleine boeren als welke Andrés verenigt, heel moeilijk op de europese markt terechtkunnen.

Toch slaagde onze bezoeker er met zijn coöperatie in om een eigen fabriek en exportfaciliteit uit te bouwen. Met niet onbelangrijke steun van Oxfam-Wereldwinkels. Lees zijn bijzondere verhaal en van hoe fair trade een alternatief kan vormen tegen de almacht van monopolisten: Case – rietsuiker uit Paraguay (website Oxfam-Wereldwinkels).

Oxfam maakt zoete dromen suikerboeren uit 2006 mee waar

Bij deze ook nog twee scans uit het terziele gegane bewegingsblad “weewee-krant” van Oxfam-Wereldwinkels d.d. mei 2006. Hierin lees je hoe de wereldwinkels concreet aan de slag gingen met Andrés om zijn droom van een eigen fabriek helpen waar te maken.

KLIK OP DE AFBEELDING VOOR EEN GOED LEESBARE WEERGAVE

KLIK OP DE AFBEELDING VOOR EEN GOED LEESBARE WEERGAVE

KLIK OP DE AFBEELDING VOOR EEN GOED LEESBARE WEERGAVE

KLIK OP DE AFBEELDING VOOR EEN GOED LEESBARE WEERGAVE

Verschenen in de reeks: Zomeruniversiteit 2014