fairtradedebat Turnhout 26 maart: ziet consument door het bos van duurzame labels de bomen nog? wordt fairtradevrijwilliger met de voeten gespeeld?

N.a.v. de WEEK VAN DE FAIR TRADE schreven boze werkgeversorganisaties op 11 oktober 2008 een open brief in de Vlaamse pers. Zie onderaan dit artikel voor een ingescande versie. Ze vonden dat de fairtraders andere “duurzame handelsinitiatieven” onterecht in de wind zetten.

Maar eind februari 2011 verklaarden Max Havelaar, Rainforest Alliance en Utz Certified elkaar plots uitgebreid de liefde. Lees hun gezamelijke verklaring uit Bern.

De fairtradebeweging aan de basis heeft het raden naar het hoe, wat en waarom. Twee jaar geleden dienden ze nog politici aan te schieten voor een wettelijk kader rond fair trade. In Hasselt hielden we er februari 2009 zelfs een succesvol publiek debat over.

Wie er meer wil over weten, rept zich dus best naar aanstaand debat in Turnhout.

Datum + locatie:

Zaterdag 26 maart, van 13u30 tot 15u30 in de aula van het HIVSET,
Herentalsestraat 70 in Turnhout

Inhoud:

“De consument ziet door het bos van ‘duurzame’ labels de bomen niet meer”, luidt het. Voor de consument mag het dan misschien een heel karwei zijn om het verschil te zien tussen enerzijds een merk als Oxfam Fairtrade en een label als Max Havelaar en anderzijds ‘duurzame’ initiatieven als Utz, Rainforest Alliance of Efico Foundation, voor de producent is het duidelijk.
Wat is de impact van fair trade en is dit label ‘beter’ dan de andere labels? Is er een verschil tussen duurzame handel en eerlijke handel?

De geloofwaardigheid van een label staat of valt met het bepalen van strikte criteria en een grondige en permanente controle op de naleving ervan. Hoe gebeurt dit in de praktijk? En hoe leg je dit uit aan de consument?

Panel:

Aan tafel verwelkomen wij een gevarieerd gezelschap, die elk vanuit hun eigen sector en invalshoek, een invulling trachten te geven aan fair trade:

– Lily Deforce , directeur van Max Havelaar
– Frans van Tilborg, directeur van Miko Koffie
– Kristof Thijssens, directeur van Unizo Kempen
– Mieke Vercaeren, adviseur Public Affairs van Colruyt Group
– Joris Rossie, gedelegeerd bestuurder van Oxfam-Wereldwinkels

De ongetwijfeld boeiende discussie wordt in goede banen geleid door Dirk Barrez.
Dirk is auteur en journalist, schrijver van diverse artikels en boeken, waaronder de bestsellers “Ik wil niet sterven aan de XXste eeuw”, “De antwoorden van het antiglobalisme” en “KOE 80 heeft een probleem” …

Organisatie:

Oxfam-Wereldwinkels regio Kempen.

Meer info: Gwen Segers, gwen.segers@oww.be of 0497 583883

klik op de afbeelding voor een grote weergave

Advertenties

Groene koffie: MIKO PURO uit Turnhout verkoopt haar fairtradekoffie tot in Zuid-Afrika!

Cape Town’s Vineyard Hotel & Spa enjoys one of the most outstanding locations n South Africa. With rolling gardens and panoramic views of the mountain, the hotel is tucked away in a mini-forest of its own in the leafy suburb of Newlands.

No surprise then that they’re doing their bit to save the planet by shifting their coffee supplier to the Fairtrade brand, Puro.

Zo stond te lezen in het artikel ‘Coffee goes green‘ op iafrica.com.

Proficiat! Echt waar. Miko bewijst met haar Puro-gamma dat investeren in Fair Trade naast maatschappelijk verantwoord ondernemen ook financieel slim ondernemen is. Prachtig!

Puro is het fairtradekoffieconcept van koffiebranderij MIKO in Turnhout. Vorig jaar rond deze tijd nodigden we hun directeur, Frans Van Tilborg, nog uit in Hasselt voor een debat met Koen Van Bockstal, directeur van Oxfam Fairtrade.
–> klik hier voor het verslag van het debat.

over Miko

Miko is al meer dan 200 jaar actief in koffieservice en werd in 1998 geïntroduceerd op Eurolist by Euronext Brussel. Miko volgt een “tweepijlerstrategie” waarbij de kernactiviteiten – koffieservice en kunststofverpakkingen – nagenoeg zelfstandige entiteiten zijn met elk hun eigen management, zodat beide activiteiten een eigen groeipad kunnen volgen. De groep stelt 537 mensen te werk en haalde in 2005 een omzet van 82,99 miljoen EUR. Het is een internationale groep met eigen ondernemingen in België, Frankrijk, Nederland, Engeland, Duitsland, Polen, Tsjechië en Slowakije.

waarom Puro fairtradekoffie?

Miko (genoteerd op de Eurolist by Euronext Brussel) is specialist in koffieservice en kunststofverpakkingen. Het introduceerde 15 mei 2006 een nieuw koffieconcept, dat past in haar missie van Duurzaam Ondernemen. Het gaat een stuk verder dan de klassieke initiatieven op het vlak van duurzaam ondernemen in de koffiebranche.

De Miko-groep engageert zich zo om zich niet éénzijdig te concentreren op Profit, maar willen een gezond evenwicht nastreven tussen Profit, People en Planet (de beroemde 3 P’s van het DO).

Na het debat vorig jaar ben ik ervan overtuigd dat het ze echt menens is.

hoe werkt dat dan?

Met de Puro-koffie die het Fairtrade keurmerk draagt, garandeert Miko dat arme koffieboeren in het Zuiden een minimumprijs ontvangen voor hun koffie die hoger ligt dan de marktprijs, zodat zij een menswaardig bestaan kunnen hebben. Puro-koffie bewijst ook het milieu een dienst: 2 % van de omzet wordt gebruikt voor de aankoop en duurzame bescherming van regenwoud in Ecuador. Op dit moment beschermt Puro er al een oppervlakte van een 150-tal voetbalvelden.

Puro bestaat voor 90% uit Arabicabonen van Guatemala en 10% Robustabonen uit Congo. Afrika helpt Afrika, zou je dus kunnen stellen.

transparantie

Aan ons kritisch oog ontsnapt echter niet dat MIKO Puro nauwelijks of niets kwijt wil of kan over de koffieboeren zélf, op haar website. In tijden van groeiende bezorgdheid omtrent en vraag naar transparantie is dit een heel zware fout.

Je kan dan wel veel praten over Fair Trade zus en arme koffieboeren zo, maar ik wil ZIEN over wie het gaat. PEOPLE, profit, planet? Waar of wie zijn die mensen dan?

Ik begrijp niet dat iemand zonder die informatie zelfs maar bereid is om meer te betalen voor deze koffie. Ik weet dat ze het goed menen, maar ben dan ook sterk betrokken bij de fairtrade-idee en ken er het reilen en zeilen zo’n beetje. Maar wie als consument eerlijk verhandelde koffie wil drinken of schenken moet zeker geen informatie gaan zoeken op de website van MIKO Puro.

consumenten-actie

Enfin, op de school Kindsheid Jesu in Hasselt drinken ze MIKO Puro. Katelijne van de trekkersgroep FairTradeGemeente Hasselt geeft er les. Ik zal eens vragen dat ze haar leerlingen een werkstuk laat maken over de koffie op hun school. Leren zij en de PR-mensen van Miko weer iets bij!!

Geef die boer een stoel… zeggen Wereldwinkels

10 mei 2008 – Internationale Dag van de Eerlijke Handel

PERSTEKST : producenten en consumenten – gesteund door lokale besturen en media – kunnen hun roep om duurzame landbouw en fair trade tot de hoogste senakels van de macht laten doorklinken. Een eerste belangrijke voorwaarde daartoe is dat kleine producenten mee aan de onderhandelingstafels mogen aanschuiven. Want per slot van rekening leven zij van het land.

Oxfam-Wereldwinkels reserveert deze stoelen voor de miljoenen familiale boeren in het Zuiden.
Zij moeten blijven overleven van hun landbouw.

–> meer stoelen op de wandel.

Uiteindelijk heeft niemand van de pers gereageerd op onze perstekst (zie verder). Even goede vrienden, want steeds meer wordt journalisten het zwijgen opgelegd rond ‘moeilijke thema’s’. Geen erg, persaandacht kregen we al langs andere wegen. Waarvoor dank! Helaas wordt de stille oorlog tegen de boerenstand op deze manier onverminderd voortgezet.

Daarbij vonden UNIZO en VOKA het nodig zich van hun kleinste kant te tonen. We hebben veel respect voor deze organisaties, maar (excuseer ons) vooringenomen en dus lompe argumenten, die totaal voorbijgaan aan de werkelijkheid, dat past niet voor zulk een organisaties. Lees hun persbericht.

We citeren:

“UNIZO en Voka ontvangen ook een groeiend aantal klachten van ondernemers over oneerlijke concurrentie. Onder meer de kleine koffiebranders en leveranciers van voedingsmiddelen, die een beleid voor duurzame ontwikkeling voeren, verliezen leveringscontracten bij gemeenten en openbare besturen contracten omdat ze moeten opboksen tegen de Oxfam Wereldwinkels.”

.
Nochtans… tijdens de fairtradespeeddating, geörganiseerd door de Provincie Limburg, op dinsdag 6 mei hoorden en zagen we heel wat enthousiaste kleine ondernemers, die voluit voor de kansen – die fair trade hun biedt – gaan.

Gelukkig denken Frans Van Tilborg van MIKO Puro en Theo Rombouts van Rombouts Koffie anders over eerlijke handel.

Aan de ene kant is Hugo Rombouts andersglobalist, aan de andere kant zakenman. En soms botst dat. “Ik zoek permanent naar een evenwicht”, zegt hij. “Niet erg, het is de olie in de alternator. Het hoeft niet gemakkelijk te zijn. Uiteraard gaat het om het zakencijfer en de winst, maar niet zonder maatschappelijke voldoening. Het klinkt misschien halfzacht en idealistisch, maar ik kan u verzekeren dat ik bekend sta als bijzonder hardgekookt. Mijn standpunten zijn hard, mijn overtuigingen fel. Te fel misschien. Fairtrade is koffie waar je minstens 126 dollarcent per pond voor betaalt. Rombouts heeft vorig jaar bijna de hele oogst van Max Havelaar van Zuid-Mexico opgekocht aan een meerprijs van 1 miljoen euro. Alléén dat is Fairtrade. Ik word verschrikkelijk boos van logo’s die doen alsof ze Faitrade zijn. Om nog te zwijgen over marketingtechnieken die niet oprecht zijn. Pas op, er zijn een hoop keurmerken die iets bijdragen, evenwel zonder Fairtrade te zijn. Rombouts heeft ook koffielabels zonder het keurmerk van Max Havelaar, maar daarvan zeg ik niet dat het Fairtrade is. Sterker nog, het is unfair trade. De verhouding tussen noord en zuid klopt niet. Als iemand twee hotels neerzet in de Nieuwstraat van Monopoly, weet je dat het spel op zijn einde loopt. Als ik terugkom van bezoeken aan plantages in Ethiopië of Guatemala, schaam ik me altijd een beetje. De grote zorgen van hier zijn eigenlijk maar kleintjes. Succes heeft alles te maken met omzet en financiële resultaten, tegelijk met een goed product en aandacht voor de omgeving en de maatschappij.

dixit Theo Rombouts in het magazine Vacature van zaterdag 16 juni 2006.

Hasselt heeft de afgelopen dagen een hele week in het teken van fair trade gestaan, met veel succes en groeiende interesse bij Hasseltse horeca- en andere handelszaken.


Voor Hasseltse koffiebrander Paul Maes is fair trade een kans.

Wij werken heel graag samen met de lokale handelaars. Tijdens de Week van de Smaak in 2006, lanceerden we in Hasselt, samen met 16 Hasseltse bakkers, de Fairtradespeculaas.

Sint-Truiden werd zopas FairTradeGemeente. Mede dankzij de inspanningen van Trudor, vereniging van de handelaars.

Om maar te zeggen, de Wereldwinkels dragen de lokale handelaars wel degelijk een warm hart toe. En dit najaar doen ze zelfs mee aan de “Dag van de klant” van UNIZO.

Kortom, wij rekenen erop dat dit maar een kortstondig dispuut is. Misschien moeten we maar eens op lokaal vlak, waar het water veelal minder diep is dan nationaal (zo vermoeden wij), een samenwerking proberen op te zetten?

PERSBERICHT – “Geef achtergestelde producenten een plaats aan de onderhandelingstafel.”

Over de herkomst van onze voeding denken we nog weinig na. Onze kennis over wat we eten is navenant. Maken we ons al eens bedenkingen hierover, dan gaan die vooral in de richting van de impact op onze geldbeugel of gezondheid. Nochtans, over wat er allemaal gebeurt, in de keten vanaf de boer tot ons bord – en vooral over wie het daar voor het zeggen heeft – dringen zich erg belangrijke beslissingen op. Fair trade is daar één van.

Op 10 mei 2008 houdt de wereldwijde Fairtradebeweging haar jaarlijkse Internationale Dag van de Eerlijke Handel. Ook in Limburg zal het (de week in aanloop naar) deze dag bruisen van activiteiten allerhande. De idee van eerlijke handel is relevanter en levendiger dan ooit.

Onze gezamenlijke boodschap: kleine boeren moeten eindelijk een plaats aan de onderhandelingstafel krijgen, wanneer de wereld afspraken maakt rond landbouw en handel. Ook in het belang van de consumenten.

eerlijke handel : een groeiende beweging

Eerlijke handel, of Fair trade, is de verzamelnaam voor een brede waaier aan voorstellen om de wereldhandel ‘eerlijker’ te maken. De Fairtradebeweging is een belangrijk onderdeel van de beweging van andersglobalisten. In Vlaanderen is ze vooral gekend om haar netwerk van meer dan 200 lokale Wereldwinkelwerkingen, waarin zo’n 7500 vrijwillig(st)ersbelangeloos maar niet voor niets‘ het beste van zichzelf geven.

In Limburg zijn er 26 Wereldwinkels. Sint-Truiden wordt op 10 mei de 3xste FairTradeGemeente in Vlaanderen. Andere Limburgse FairTradeGemeenten zijn o.a. Heusden-Zolder, Voeren, Herk-de-Stad, Hamont-Achel, Genk en Hasselt.

de essentie van fair trade

Fair trade steunt op een handelsrelatie, gebaseerd op dialoog, transparantie en wederzijds respect, welke:

  • gericht is op het werken met gemarginaliseerde producenten en arbeiders om hen te helpen hun kwetsbare positie om te zetten in zekerheid en economische zelfredzaamheid;
  • producenten en arbeiders wil versterken als belanghebbenden in hun eigen organisaties;
  • een actieve rol opeist in de wereldarena om tot een grotere rechtvaardigheid te komen in de internationale handel.

Fairtradeorganisaties (gesteund door consumenten) zijn actief in het ondersteunen van producenten, in bewustmaking en in het voeren van campagnes voor de aanpassing van de handelsregels en de praktijken van de conventionele handel.

het ontstaan van fair trade

Fair trade als concept ontstond in 1968, toen het principe “Trade not Aid” (“geen hulp maar handel“) werd gelanceerd tijdens de Conferentie van de Verenigde Naties voor Handel en Ontwikkeling (UNCTAD). Oxfam Groot-Brittannië lanceerde toen een aantal alternatieve afzetinitiatieven. In 1971 werd de eerste Oxfam-Wereldwinkel in België opgericht. In februari 1972 volgde Hasselt. Genk werd de honderdste Vlaamse Wereldwinkel, begin jaren negentig. Voeren de tweehonderste.

boeren en consumenten overgeleverd aan de transnationale voedingsindustrie

40 jaar na de historische UNCTAD-conferentie doen stijgende voedselprijzen zich overal in de wereld gevoelen. De redenen achter deze inflatie worden toegeschreven aan tal van redenen: biobrandstoffen, klimaatverandering, speculatie op de grondstoffenmarkten,…

Wat veelal onbesproken blijft, is

  1. de verregaande verwaarlozing van de landbouw en
  2. de liberalisering van de voedselproductie,

die de afgelopen decennia is gaan kenmerken.

De grote handelsblokken hebben de controle over de landbouw en haar productie overgegeven aan een sterk geconcentreerde voedselindustrie, met nog slechts een handvol spelers die bepalen wát we eten en tegen wélke prijzen we eten (of voeding produceren).

Dientengevolge, hebben de landbouwers en de consumenten minder en minder macht, en allebei zijn ze afhankelijk van de grillen van multinationale bedrijven, waarop geen democratische controle bestaat. Honger en stijgende voedselprijzen zijn de wrange vruchten van de door onze eigen minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht, de Europese Unie of de WTO (Wereldhandelsorganisatie) aangemoedigde vrijhandel en handelsliberalisering.

“Miljoenen kleine boeren in de wereld hebben geen boodschap aan tractoren, ingewikkelde technologiën en gesofisticeerde landbouwapparaten of technologisch gestuurde irrigatiesystemen. Maar ze moeten wel van hun werk kunnen leven en er een correcte vergoeding voor krijgen”, stelt Jan Vanoppen van Vredeseilanden.

“De olie- en de autoindustrie ontvangen elk jaar één biljoen dollar staatssteun. De totale uitgaven voor de visserij bedragen wereldwijd jaarlijks 140 miljard dollar, terwijl de gevangen vis amper 70 miljard dollar waard is. Het verschil tussen die twee cijfers zijn de subsidies. Schaf ze af en er blijft geen vis meer over”, zegt James Martin, technologie-expert aan de Oxford-universiteit in Vacature (12 januari 2008).

Ondertussen zijn de overheidsinvesteringen in de landbouwsector nog nooit zo laag geweest als vandaag met alle gevolgen vandien voor de voedselzekerheid, erkent zelfs de Wereldbank.

In MO*-magazine van november 2007 zegt Jean Ziegler, voormalig VN-rapporteur voor het recht op voedsel, hierover: “De “vertegenwoordigers van de overheden” zijn in werkelijheid huurlingen van de multinationale ondernemingen, die momenteel goed zijn voor 52,8 procent van ’s werelds productie. Die huurlingen hebben ervoor gezorgd dat er zoveel mogelijk geprivatiseerd en geliberaliseerd werd. Onder druk van bepaalde landen en bedrijven werd de minimumprijs voor koffie afgeschaft.”

duurzame landbouw en eerlijke handel op de lokale agenda

Opmerkelijk is hoe in het publieke debat rond de huidige voedselproblematiek de Fairtradebeweging – met háár analyses – buiten beeld lijkt te worden gehouden. Opmerkelijk, vooral in het licht van het steeds groter wordende maatschappelijke draagvlak dat deze vrijwilligersbeweging te beurt valt.

Dit laatste laat zich o.a. afmeten in het groeiend belang dat lokale beleidsmakers hechten aan het verwerven van de titel van FairTradeGemeente.

Was tijdens de gemeenteraadskiezingen in 2006 duurzame landbouw en/of eerlijke handel maar zelden een hot item op de agenda van de partijen, dan solliciteren plaatselijke besturen er vandaag naar deel te kunnen uitmaken van de internationaal zeer succesvolle campagne FairTradeGemeenten.

Volwassenenverenigingen, (bio-)landbouwers, milieuvrijwilligers, derde wereldgroepen, vakbondsmilitanten, bewuste consumenten en middenstand zetten het thema van duurzame landbouw en fair trade op de lokale agenda’s.

eenstoel.be

meer informatie op www.oww.be/geefdieboereenstoel
teasers op www.eenstoel.be

N.a.v. de internationale dag van de fair trade verspreidden ook de Limburgse Wereldwinkels afgelopen weken honderden magenta stoelen – als teaser voor 10 mei e.k. – over lokaties als stadhuizen, bibliotheken, handelszaken, scholen en andere publieke plekken.

Deze stoelen staan symbool voor de stoel, die steeds leeg blijft aan de onderhandelingstafel in de Internationale Koffieorganisatie. Want meer dan tachtig procent van de koffie komt van kleine producenten, maar het zijn de grote multinationals die de macht en een stem hebben, waardoor alleen grote producenten vertegenwoordigd worden in de internationale structuren.

De grootste belemmering is het vrijhandelsbeleid. Omdat dit helemaal voorbijgaat aan de nood aan participatie van kleine producenten. Meer democratie is nodig binnen de structuren, zodat alle stakeholders een vertegenwoordiging zouden hebben. Zolang dit niet verandert, zullen kleine producenten blijven ronddraaien in de vicieuze cirkel van armoede.

Oxfam-Wereldwinkels vindt dat boeren op alle niveau’s een stem aan de onderhandelingstafel verdienen. In internationale organisaties, die beslissen over de handel in grondstoffen, en ook op andere overlegfora. En er moet financiële steun komen, die boeren in staat stelt netwerken uit te bouwen en hun onderhandelingscapaciteit te vergroten. Door zich te organiseren in netwerken kunnen koffieboeren en andere producenten zich een betere toegang tot de markt verzekeren.

Een gelijkaardig verhaal gaat op voor de hele voedselindustrie. En, zo leren ons de eerste prikken van stijgende voedselprijzen, zonder eerlijke handelsafspraken zullen het niet langer alleen de kleine producenten in het Zuiden zijn, die de slachtofferrol opgedrongen krijgen.

De neerwaarste koopkrachtspiraal kan enkel gekeerd worden, wanneer producenten en consumenten – gesteund door lokale besturen en media – hun roep om duurzame landbouw en fair trade tot de hoogste senakels van de macht kunnen laten doorklinken.

Aan ieder de oproep zijn of haar bijdrage hierin te doen.

Aanvulling d.d. 9 mei 2008

De afgelopen jaren ging ook het gemiddelde landbouwinkomen voor onze eigen boeren steeds achteruit. Dit jaar ‘herstelde’ dat inkomen zich tot het niveau van 2000. M.a.w. als er iemand over dalende koopkracht te klagen heeft, zijn het wel de boeren. Pas voerden ze nog actie met de boodschap: “Ondanks de hoge voedselprijzen maakt de boer momenteel niet meer winst, integendeel.”

De grootindustrie hanteert een slim systeem, waarbij het als geen ander de stijgende grondstoffenprijzen weet door te rekenen aan de consument.

De kleine landbouw wordt wereldwijd uitgeknepen of zelfs doodgeknepen. Hij of zij betaalt het gelag. En de buitenwereld weet niet beter, dan dat de boeren de winsten aan het opstreiken zijn. Sommigen overleven inderdaad nog (door subsidies, bijv.), maar de meesten hongeren.

Vlaams minister-president en landbouwminister Kris Peeters de voedselcrisis:
“De doelstellingen van het Europees landbouwbeleid zoals ze werden verwoord in het Verdrag van Rome zijn helemaal niet achterhaald, maar integendeel opnieuw verrassend actueel.

De doelstellingen van het landbouwbeleid zijn nog niet veranderd, het beleid zelf heeft wel een ommezwaai ondergaan. De Unie is geëvolueerd van zes naar 27 lidstaten en er is nu veel aandacht voor maatschappelijke eisen op het vlak van voedselveiligheid, leefmilieu, dierenwelzijn, landschapszorg, enzovoort. De situatie van vandaag noopt echter opnieuw tot een ruime reflectie en een open debat over de te volgen weg in de toekomst.”

bron: vilt.be

Zorgen hoge voedselprijzen dan voor betere inkomens?
Uiteraard. Maar niet in de mate dat je zou
denken. In het Noorden is de meerderheid van de
boeren grondstofleverancier geworden voor de verwerkende
industrie. Als de prijzen van de boer een
beetje stijgen ten gevolge van mindere oogsten,
dan zijn de verwerking, handel en distributie er als
de kippen bij om de consument een veelvoud van
die prijsstijging door te rekenen.
Besluit: boer en consument zijn overal in de wereld
de verliezers in het voedselverhaal. Daarom is het
belangrijk om een pact te sluiten tussen beiden.
De boer moet opnieuw voedselproducent worden
voor de lokale markt. Verwerking en verkoop moeten
in handen blijven van boeren en nieuwe echte
coöperatieven. Consumenten moeten op hun beurt (kunnen) kiezen
voor lokale gezonde voeding afkomstig van boerenlandbouw.
Wil men boeren via duurzame boerenlandbouw gezonde voeding laten
produceren, dan is vrije wereldhandel geen optie. Men moet boeren eerlijke
prijzen betalen, de productie plannen om overschotten te vermijden
en in elke regio de import van goedkopere producten uit andere regio’s
tegengaan. Doen we dat niet, dan komt het kippenvlees uit Brazilië
naar Europa en gaat ons kippenvlees naar West-Afrika. Dan belanden
Chinese tomaten in Italië om vervolgens ingeblikt en ‘Made in Italy’ de
Togolese tomatenboeren te nekken.

bron: wereldvoedseldag2007 (.pdf)

Verslag debat over Fair Trade met directeurs Oxfam Fairtrade en Miko

Wellicht interesseert je ook deze bijdrage:
Koen Van Bockstal speecht tijdens de jaarlijkse hoogmis van de marketeers

Dit debat kaderde in de maand congo@hasselt, een initiatief van de stad Hasselt, i.s.m. de Wereldwinkel.
Onder leiding van moderator John Vandaele debateerde de nieuwe directeur van Oxfam Fairtrade, Koen Van Bockstal, met Frans Van Tilborg van het bedrijf Miko, dat sinds 2006 Puro Max Havelaar-koffie verkoopt.

Waarin verschilt de visie van OFT en Miko?

Frans Van Tilborg (links op de foto): Het Puro concept van Miko past mooi in de 3 P’s van het duurzaam ondernemen: People, Profit, Planet.

  • PEOPLE: De keuze voor dit label is het resultaat geweest van een 2 jaar lange zoektocht naar de beste formule voor fairtrade koffie, aangezien er nog veel andere opties waren, zoals het ontwikkelen van een eigen fair trade label. Uiteindelijk heeft Miko voor het Max Havelaar label gekozen, omdat het voor een klein bedrijf te moeilijk is om zelf een systeem van certificering en controle op te richten. Puro engageert zich echter ook voor initiatieven van NGO’s die gemeenschappen in 3de wereldlanden moeten toelaten om op eigen benen te staan. Dus is samenwerken rond Max Havelaar de beste keuze.
  • PLANET: Met het geld dat Puro opbrengt, worden stukken van tropisch regenwoud ‘aangekocht’ zodat deze gevrijwaard blijven van (illegale) houtkap.
  • PROFIT: Deze derde P staat voor het gezond financieel ondernemen, namelijk het realiseren van winst. De Puro koffie maakt na 1 jaar tijd reeds 7 procent van de omzet uit, een cijfer dat de verwachtingen ruim inlost. Miko hoopt op termijn dat Puro 20% van de omzet kan uitmaken. Van Tilborg zegt verrast te zijn door dit succes.

Meer info over de Puro koffie kan je vinden op www.purocoffee.com.

Koen Van Bockstal (rechts op de foto) noemt de koffie van OFT Max Havelaar ‘Plus’. De meerwaarde t.o.v. de gewone Max Havelaar, zit vervat in de visie van OFT, namelijk:

  • Partner-ondersteuning (vb. technische ondersteuning, kwaliteit, …),
  • Voorfinanciering,
  • FaitTrade premie, die de partner mag besteden aan zelf gekozen projecten,
  • Lange termijn contracten.

Zowel OFT als Miko kiezen dus voor het Max Havelaar label. Wat is het verschil met de andere fairtrade initiatieven?

Voorbeelden van andere initiatieven zijn Utz Kapeh, Rainforest Aliance, 4C’s, Efico, …
Koen Van Bockstal: de voornaamste verschillen met Max Havelaar zijn:

  • Het niet garanderen en betalen van een minimum prijs?
  • Het niet betalen van een fairtrade premie

Meer uitleg hierover vind je op www.oww.be/eerlijkehandelinkoffie

Welke koffiepartners hebben jullie in Afrika en Congo?

Frans Van Tilborg: Miko heeft koffiepartners in meerdere Afrika. In Congo slagen ze erin om koffie aan fairtrade voorwaarden aan te kopen via CDI-Bwamanda. De handel met deze partner loopt niet van een leien dakje. Het gaat om vele duidenden kleine Congolese boeren, die naast andere gewassen, maar enkele zakken koffiebonen per jaar telen. Deze boeren wonen ver in het binnenland, en dus is het een hele logistieke opdracht om al die koffiezakken te gaan ophalen. Ook het transport naar de haven is een hele klus. De koffiezakken worden eerst op de boot geladen, en dan over grote afstand (meer dan duizend kilometer) verscheept naar haven van Matadi. Alvorens ze echter in de haven aankomen, moeten de zakken eerst nog op vrachtwagens geladen worden.

Koen Van Bockstal: OFT heeft ook koffiepartners in verschillende Afrikaanse landen, maar Congo ontbreekt voorlopig nog op het lijstje. Heet van de naald: OFT is aan het onderhandelen met diezelfde partner CDI-Bwamanda (waar in het verleden), en in de nabije toekomst zal een aanvraag besproken worden op de partnercommissie.

Hoe staan jullie tegenover het wettelijk erkennen van het begrip fair trade?

Frans Van Tilborg: Miko is hier tegen (en volgt dus het standpunt van het VBO hierin), omdat

  1. Max Havelaar op zich als ‘merk’ voldoende duidelijkheid biedt aan de consument,
  2. Een wettelijke erkenning enkel zin heeft op Europees niveau, en in andere landen is er nog geen wettelijke erkenning.

Miko neemt in bepaalde andere dossiers echter wél een pro-actieve houding aan.

  • Zo is Miko tegen dumping van (gesubidieerde) producten op markten in het Zuiden (m.a.w. Miko onderschrijft de EPA campagne) van de NGO’s,
  • Ook schaart Miko zich achter de Tobin taks, meer concreet: het stelt voor een ontradende taks op de speculatie op koffie te heffen. Koffie gaat tussen de koffieboer en de koffiebrander nog door 14 à 15 andere handen, zeg maar portefeuilles.
  • Van Tilborg ziet het concept van FairTradeGemeente als een belangrijke, goede evolutie: Fairtrade is niet enkel meer iets van de Wereldwinkels: ‘iedereen mag meedoen’.

Koen Van Bockstal: OFT is voorstander, omdat

  • anders de grotere marktspelers het begrip fair trade verder zullen uithollen, door allerhande pseudo fairtrade labels te lanceren, die minder garanties bieden aan de producent, zodat het bovendien voor de consument totaal onduidelijk wordt wat nu nog fair trade is en wat niet,
  • op termijn zal deze wildgroei aan labels de positie en geloofwaardigeheid van Max Havelaar als ‘standaard’ ondergraven,
  • wanneer er 2 Europese landen zijn met een wettelijk kader, Europa verplicht is om een wettelijk kader voor de hele unie te scheppen.

OFT zal dus al het mogelijke ondernemen om deze wettelijke erkenning toch af te dwingen in België. Volgens Koen Van Bockstal moet de wetgeving in België wel minimaal voldoen aan de Max Havelaar criteria, anders zal de Europese regelgeving (die wellicht minder ver zal gaan) een maat voor niets worden.

Hoe ziet de toekomst voor fair trade eruit volgens jullie?

Frans Van Tilborg: er is nog een enorm potentieel voor fairtrade koffie. In België vertegenwoordigt de fair trade koffie nog maar 3%, terwijl die in Engeland al op 15% zit. Verder maakt Miko ook deel uit van Kauri, omdat Miko gelooft in het duurzaam ondernemen.

Koen Van Bockstal : “de uiteindelijke doelstelling van OFT is zichzelf overbodig te maken” (maar dit zal pas het geval zijn als de grotere spelers resoluut voor fair trade kiezen). De beweging Oxfam Wereldwinkels zal echter steeds nodig blijven, om te sensibiliseren (via informatie en actie), om voldoende druk te blijven uitoefenen op bedrijven en overheid. Dit wordt onderkent door Van Tilborg.

vragenronde

Steven vraagt aan Miko of ze ook effectief inspanningen doen om hun fair trade koffie Puro meer te promoten dan hun gewone koffie (Miko noemt die ‘Free trade’).
Frans Van Tilborg: Miko zegt dat Miko wel degelijk bij een aantal klanten (scholen, openbare bestiuren), Puro zal promoten. Met de Katholieke Hogeschool Kempen loopt momenteel een project van sensibilisering van secundaire scholen.
Verder vraagt Steven hoe het veroverde zakencijfer van 7% Puro tot stand is gekomen.
Blijkbaar is het een combinatie van verschoven zakencijfer van free trade naar fair trade (Miko noemt deze interne verschuiving “kannibalisme”) en van toegenomen marktaandeel ten nadele van de concurrenten.

Verslag: Anton