driemaal prijs voor Tony’s Chocolonely – na Made in Belgium, nu ook te koop bij ons

“Goed nieuws: Tony’s reep wordt (ietsje) duurder!”

Op Foodlog schrijft Antonie Fountain, van het NGO-netwerk VOICE (een coalitie die strijdt tegen uitbuiting in de cacaoketen):

“The biggest problem is that you and I are not paying a decent price for our chocolate. If we would – and if the farmer would get a good part of that increased price – this problem would solve itself quite quickly!”

Tony’s voegt de daad meteen bij het woord:

tony's in belgie

In tegenstelling tot Nederland, vind je Tony’s Chocolonely in België niét in de Oxfam-Wereldwinkels.

Wie in Vlaanderen aan de Tony’s wilde, moest daarvoor in onze hoogsteigen Dorpsstraat in Hasselt zijn, bij Babs van Paplou.

Nu volgt Albert Heyn over heel België, met de – naar Tony’s eigen zeggen – slaafvrije chocoladerepen.

Nog goed nieuws: Henk Jan Beltman van Tony’s Chocolonely werd zopas uitgeroepen tot de beste ondernemer van Amsterdam. De prijs is een beloning voor de betrokken ondernemer die vooral excelleert in creatief en innovatief ondernemerschap.

Henk Jan werd directeur in 2011. De jury looft hoe hij in korte tijd de organisatie, die er minder goed voor stond in 2011, wist op te tillen naar – drie jaar later – een meeromzet van ruim 60%.

hjb

Hoe weet de fairtradebananenliefhebber dat Max Havelaar en AgroFair de boer en consument niet belazeren zoals Rainforest Alliance en Chiquita?

Ik had het zopas over Albert Heyn, dat uitbuiting verkoopt als ‘Hollands geprijsd’, met een kus v.d. eerlijke kikkerprinses. Klik op onderstaande prent, om het artikel te lezen.

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

HOLLANDS GEPRIJSD STAAT SYNONIEM VOOR UITBUITING

0,99 euro voor een kilogram bananen is stielbederving en zelfs misdadig. Op pagina 15 van volgende slides stelt Toby Webb vast dat Chiquita al sinds 2008 niet meer rapporteert over Corporate Social Responsability. Een goede verstaander…

doen Havelaar en fairtradebananenimport AgroFair het beter?

De groenestickerkikker doet aan volksverlakkerij. Maar doen de fairtraders het beter?

1. OVER AGROFAIR

DE OKé BANAAN

DE OKé BANAAN

Om met AgroFair te beginnen: AgroFair importeert Fairtradegecertificeerde bananen, ananassen en citrusvruchten. Een deel daarvan is ook biologisch. Alva uit Hasselt zorgt exclusief voor de rijping en verdeling van hun conventionele OKé-bananen, die het Max Havelaar-keurmerk dragen. Dat kon je lezen op hasseltfairtrade.wordpress.com.

Bovenop de Max Havelaar (MH) en de biologische certificering voeren zij hun eigen audits uit, die zowel naar de sociale, als de ecologische/bio-aspecten kijken. Daarnaast is AgroFair deels eigendom van diezelfde producenten, die medezeggenschap hebben in de firma. Mede hierdoor heeft AgroFair een zeer goede beoordeling gekregen van de Britse website Ethical Consumer.

2. OVER MAX HAVELAAR

Fairtrade/Max Havelaar: anders dan bij Rainforest Alliance (RA) ligt bij MH de nadruk op de sociale aspecten. RA heeft dat element ook, maar richt zich meer op ecologie. Waar het om bananen gaat, heeft RA historisch een sterke band met Chiquita. Dole heeft altijd op haar eigen milieumanagementsysteem (op basis van ISO 14001) gesteund. Pas sinds enige tijd is Dole ook met RA begonnen.

Een aantal jaren geleden heeft MH een bananenplantage geschrapt, juist omdat deze farm niet met vakbonden wilde onderhandelen. Twee ontslagen medewerkers, die lid waren van een vakbond, hadden een klacht ingediend bij FLO-Cert. Die klacht leidde tot snel ingrijpen.

3. OVER KEURMERKEN

Geen enkele certificering is een feilloos en waterdicht systeem. MH reageert hierop door te proberen over te stappen op living wage, i.p.v. wettelijk minimumloon. Zie hoe actueel dit is bij de bananen in Colombia: “Banana shortage looms as Colombian workers vote to strike over pay“. De aandachtige volger van deze blog herinnert zich dat dit artikel mee de aanleiding vormde om LIDL op deze blog de bel aan te binden.

Gelijk toch een kanttekening: deze farms krijgen een eerlijke MH-prijs, maar verkopen niet hun gehele volume onder deze condities. De gemiddelde prijs is waar het om gaat.

4. OVER DE ARTE-DOCUMENTAIRE

De ARTE-documentaire: FLO/Max Havelaar heeft inderdaad sterk de nadruk gelegd op de kleine boeren óf de plantagewerkers op grote plantages. Dit vertelde Hans-Willem (J.W.H.) van der Waal van Agrofair me hierover.

Deze ervaring heb ik zelf ook opgedaan toen ik in Burkina Faso werkte aan Fairtrade mango’s met kleine boeren, en ik heb me hier altijd aan gestoord Helaas stonden de regels niet toe om met de sociale premie ook iets te doen voor deze veld- en pakhuisarbeiders, want daar ging de boerencoöperatie over, en die vonden dat zélf geen prioriteit. (saillant detail: de FLO/Max Havelaar gecertificeerde organisatie faalde voor IMO Fair for Life-certificering). Marike de Peña zegt zoiets ook in het interview, een uitspraak die verduidelijking vraagt: ze kan toch niet menen dat Fairtrade geen rol te spelen heeft bij de arbeidsomstandigheden van de boerenarbeiders?. Ik meen wel dat in de afgelopen jaren FLO/Max Havelaar wel nadrukkelijker is gaan controleren op de rechten en behandeling van boerenarbeiders. Ik zal dit nog eens extra aandacht laten geven bij onze interne audits.

Belangrijk om weten voor de lezer. Sinds kort is Marike de Peña de eerste Fairtrade International Producer Elected Board Chair. Zeg maar lid van het hoogste bestuursorgaan binnen MH, als afgevaardigde van een producentenorganisatie.

5. OVER DE WERKSITUATIE OP DE BANANENPLANTAGES IN LATIJNS-AMERIKA

De illegale status van migranten en de hoge barrières die de Domenicaanse Republiek opwerpt, maakt het moeilijk om mensen te legaliseren. Dat is weer nodig om iemand bij de sociale dienst te kunnen inschrijven en sociale premies en pensioen af te dragen.

Dan zijn er nog work-arounds: in Costa Rica zijn veel bananenfarms sociaal gecertificeerd. Er zijn weinig arbeiders sociaal verzekerd, RA en SA8000 ten spijt. De eerste drie maanden is dat niet wettelijk verplicht en eer die om zijn, worden ze ontslagen en kunnen ze op een andere farm drie maanden aan het werk.

Zo roteert een pool, die dan waarschijnlijk wel minimumloon krijgt, maar geen contract en sociale rechten. Ook daar is er veel immigrantenarbeid (Nicaraguanen). Dit circuleren speelde ook bij de 12 farms van Tres Hermanas, die allemaal aparte juridische entiteiten onder dezelfde eigenaar waren. Daar ging o.m. de PDF over, die ik in vorig artikel deelde.

6. OVER FAIR TRADE: MOET HET KLEIN OF MOET HET GROOT ?

Uiteindelijk een lastig punt: moet Fairtrade een politieke, kleinschalige, zeer ideologische beweging blijven, of op pragmatische, commerciële voet op brede schaal arbeidsomstandigheden en milieu proberen te verbeteren? Je kunt dat niet tegen elkaar uitspelen.

Maar zoveel is duidelijk: in het laatste geval zal het instrument van certificering alleen niet voldoende zal zijn. Er is ook een belangrijke rol voor regeringen van landen om regels op te stellen en te handhaven.

Waarbij voorop lopen soms averechts uitwerkt: bananenproductie verplaatst zich naar Guatemala, omdat dat een land is met relatief weinig regelgeving en zwakke vakbonden, in tegenstelling tot Panama of Costa Rica. Er is een heel belangrijke rol voor supermarkten, die door hun inkoopbeleid grote invloed kunnen uitoefenen.

AFSLUITEND


Op de blog greenandthecities.nl verscheen zopas het artikel: ‘keurmerken zijn niet waterdicht’. Daarin wordt verslag gedaan van een gesprek met Niels Oskam, oprichter van Rank a Brand. Die heeft een belangrijk voorstel i.v.m. de keurmerken.

Ik citeer:

Toch vindt hij dat we keurmerken niet moeten afschaffen. Want juist als een keurmerk een verpakking siert, kun je aan de bel trekken wanneer je het niet vertrouwt. Dit was ook het geval bij het eerdere voorbeeld van de Lipton theeplantages. ‘Een Ghanees uit de Bijlmer trok aan de bel omdat zijn broer op één van die plantages onder erbarmelijke omstandigheden werkte,’ vertelt Niels me. Door certificeringen kunnen de instanties dus makkelijker op hun vingers getikt worden. Toch kan er volgens Niels nog veel verbeterd worden. Zo is er nog niet veel transparantie over de keurmerken. Hij zou graag op de websites van keurmerken een klachtenrubriek zien. Op die manier is voor iedereen duidelijk hoe de keurmerken opereren.

Achter dat laatste ga ik eens horen, zie.

Verschenen in de reeks: Paasuniversiteit 2014

with a LIDL love: een open brief aan LIDL

Geachte mevrouw
Beste Ruth

ik sprak een collega van je, gisteren in de namiddag, aan de telefoon.

Mijn naam is Steven Schepers en ik ben lid van de trekkersgroep FairTradeGemeente Hasselt.

Ik had het met je collega over de blogpost, die ik publiceerde n.a.v. de brief die jij, namens LIDL, aan de trekkersgroepen richtte. Ik hoor van andere trekkersgroepen dat ze dit als een positief gebaar zien en hun reacties zijn dus veelal positief.

In het artikel schrijf ik : “Dat LIDL fair trade hoog in het vaandel wenst te dragen, is uiteraard een evolutie die we moeten toejuichen. Dat een bedrijf van die orde de vrijwilligers van lokale trekkersgroepen FairTradeGemeente aanschrijft, is toch ook niet niks. LIDL vist naar erkenning. En misschien moeten we het als trekkersgroepen op onze beurt ook als een vorm van erkenning ervaren.

Dat zijn bij de belangrijkste zinnen uit die post, wat mij betreft. De vrijwilligers binnen FairTradeGemeenten voelen zich – terecht – gevleid.

Ik haalde er een stukje geschiedenis bij in mijn blog. Jazeker, tijden veranderen en ik wil zeker niet afglijden tot het niveau van ene Basil Fawlty, die Duits bezoek kreeg in zijn hotelletje en zijn personeel op het hart drukte : “Don’t mention the war. I mentioned it once, but I think I got away with it all right.” Maar de geschiedenis helpt ons bij het heden te begrijpen. Dat verzekeren geschiedkundigen ons.

Ik probeer te begrijpen wat LIDL drijft inzake eerlijke handelsrelaties met achtergestelde producenten in het zuiden. In het dagelijks leven ben ik namelijk scholenwerker voor Oxfam-Wereldwinkel Hasselt. Zo komt LIDL vaak ter sprake in de klas. Ten positieve. Maar ook met dezelfde kanttekeningen, die ik in de blog maakte.

Die geschiedenis laat ik dan voor wat ze is. Maar, naargelang de actualiteit zich aandient, geef ik leerlingen ook voorbeelden van de spagaat die ontstaat in onze samenleving. Een onmogelijke spreidstand waarbinnen een middenweg wordt gezocht, die er niet meer is. Onze jeugd groeit op met onzekere toekomstperspectieven. Economisch en ecologisch. De macht om als bedrijven hierover ten goede mee te beslissen, is enorm. Duidelijke keuzes dringen zich op.

Wanneer LIDL “het meent” met meer systemathiek in haar sociale en ecologische acties te brengen, dan mag de fairtradebeweging, als verantwoordelijke actor binnen de samenleving, niet verzuimen hierover te communiceren. Maar zelf wil ik vooral niet naïef zijn. Hopelijk is het in eerste instantie niet gewoon een imago-oefening, die LIDL nu maakt? Waaruit zou ik het tegendeel moeten afleiden? Waarom niet gewoon ALLE bananen, chocolade en koffie fair trade bij LIDL?

Daarom nu helemaal terzake.

Wat ik aan je collega voorstelde, is te reageren op de blog zelf. Ik weet dat dat moeilijk ligt. En wellicht niet zal gebeuren. Je mag mij altijd verrassen.

Jullie mogen me ook op deze mail antwoorden, met de bezorgdheden die nu bij jullie leven, na de blog. Dat staat jullie uiteraard ook volledig vrij.
De hardere toon in de blog staat niet in de weg dat ik jullie – in alle objectiviteit – daarvoor een forum wil gunnen.

Ik besluit met mijn oprechte appreciatie over te maken voor de weg die jullie als bedrijf aan het afleggen zijn, richting eerlijke economische handelsrelaties met het zuiden. Wat ook jullie antwoord moge wezen op bovenstaande voorstellen, ik zal het niet nalaten over die appreciatie te berichten. Wie weet, wel in mijn vervolgreeks “help, de boeven zijn op!” Zeg ik met een vette knipoog.

Beste groeten uit FairTradeGemeente Hasselt. We zullen jouw brief zeker op onze komende trekkersvergadering behandelen.

Steven Schepers,
ter persoonlijke titel

LIDL is op vrijersvoeten en schrijft trekkersgroepen FairTradeGemeenten een brief

Alles over LIDL op deze blog: https://fairtradekookboek.wordpress.com/?s=LIDL

LEES DE LIEFDESBRIEF

LEES DE LIEFDESBRIEF

LIDL schreef de trekkersgroepen van de FairTradeGemeenten een brief. Die leest als een sprookjesachtige liefdesbrief.

Maar wie is nu de kikker en wie de prinses?

En begrijpt LIDL dat het voor fairtraders in hun fairtraderelaties steeds gaat om een huishouden van drie?

Welkom LIDL, we horen graag van jullie!

FIJN! LIDL LEEST MEE

fairglobe

Op 7 juli 2008 startte Lidl in België met Fairglobe, een nieuw gamma fairtradeproducten met het Max Havelaarkeurmerk. Oxfam-Wereldwinkels publiceerde het persbericht van Max Havelaar hierover op haar website.

Er waren toen – en ook vandaag nog – hierbij behoorlijk wat vragen te stellen.

positie Max Havelaar

Hoe meer consumenten kunnen kiezen voor fair trade, hoe meer kansarme producenten in het Zuiden en hun omgeving er wel bij varen. Voor hen betekent dit niet alleen een beter inkomen, maar ook een sociaal verantwoorde en milieuvriendelijke productie.”

zei Lily Deforce, directeur van Max Havelaar België, in dat persbericht.

positie werknemers LIDL

Dat zal dan wel. Maar in maart van datzelfde jaar, besteedde het magazine Stern een coverreportage over systematische controle van werknemers van Lidl, met inbegrip van de meest intieme details van hun prive-zaken. Lees: “Entsetzen über Lidls Stasi-Methoden” (25 maart 2008). Jakkes. Toch?

fairtradevraag van 6 miljoen

Max Havelaar kan LIDL niet controleren of bestraffen, als het gaat over vuile streken met haar personeel uithalen. Maar hoe kan je dat – zeker toen, in 2008 – blijven rijmen met zware controles op de handel en wandel van de coöperatieven in het zuiden? Dat blijft toch een moeilijke.

wat denken buitenstaanders over fairglobe?

In 2006 noemde Der Spiegel de fairtrademove van LIDL: “Ein Siegel fürs Image“.

KLIK OM HET ARTIKEL TE OPENEN ALS PDF

KLIK OM HET ARTIKEL TE OPENEN ALS PDF

Reine Kosmetik“ sei das neue Lidl-Label, schimpft etwa Bettina Burkert vom Importeur BanaFair. Der Discounter sei doch „Trendsetter beim Sozial-dumping“. Die Berliner „tageszeitung“ höhnte, Lidl arbeite an einem neuen Kassensystem, denn um das Gütesiegel zu behalten, dürften die Lidl-Verkäuferinnen die faire Ware nicht berühren.

Op Radio 1 mocht Herman Konings hierover zijn gedacht zeggen (9 juli 2008).

KLIK OM HET INTERVIEW OP RADIO 1 TE BELUISTEREN

KLIK OM HET INTERVIEW OP RADIO 1 TE BELUISTEREN

te koop: een fair imago

Ieder zijn gedacht. En misschien ook allemaal wat oude koek? Toch wil ik nog even de advocaat van de duivel blijven spelen…

Als boerencoöperaties hun fairtradecacao verkopen, ontvangen zij daarvoor een eerlijke prijs en daarbovenop een fairtradepremie. Over die premie kunnen de leden van de coöperatie, de boeren dus, zelf beschikken. Nu is er sowieso al veel discussie over wat een eerlijke prijs dan wel zou moeten zijn. Of hoeveel zo’n premie zou moeten bedragen. Ik heb geen idee wat LIDL jaarlijks aan fairtradepremies betaalt. Wellicht best een smak. Maar bekijk het eens even door de ogen van Nestlé, waar wel wat cijfers over bestaan. Voor een habbekrats koopt het bedrijf zich een fair imago, door in de UK haar KITKAT-repen fair te laten labelen door Max.

Misschien leren de grote jongens gewoon van mekaar? En gieten ze graag wat goedkope fairtradechocolade saus over hun verder weinig ethische bedrijfspolitiek?

KLIK

 

LIDL vandaag

Vandaag lezen we op de website van LIDL:

Naast onze continue focus op de kwaliteit en de prijs van onze producten, stellen we ook hoge eisen op vlak van duurzaamheid. Eerlijke en duurzame handel, dierenwelzijn en het milieu zijn hierbij onze belangrijkste aandachtspunten.

Mooi. Maar wat doen we hier dan met het volgende?

bananenoorlog

LIDL verkocht bananen uit Colombia, van haar huismerk, aan 0,99 euro in een promotie tussen 06/06/2013 tot en met 12/06/2013: http://www.promoties.be/promotie-bananen-1693440.

KLIK OP DE PRENT VOOR GROTERE WEERGAVE

KLIK OP DE PRENT VOOR GROTERE WEERGAVE


Cynisch, want op datzelfde moment riepen de Colombiaanse plantage-arbeiders een staking af: http://www.theguardian.com/business/2013/jun/07/banana-shortage-colombian-workers-vote-strike

Campaign groups say bananas are sold too cheaply, although pay and working conditions in Colombia are seen as above average for the tropical fruit industry.

According to the Fairtrade Foundation, a kilo of bananas cost consumers an average of £1.08 in November 1997, but today sells for just 68p. Tesco and Asda were both selling bananas for 68p a kilo on Friday.

Banana Link said the crisis showed that “bananas on the cheap … are simply not sustainable”.

Uiteindelijk werd de stakingsaanzegging afgeblazen, maar de supermarktwereld stond effe op haar kop, daar in het Verenigd Koninkrijk.

fairtradevraag van 6 miljoen – bis…

Ze hebben natuurlijk hun Fairglobe-bananen bij LIDL. Maar, opnieuw, hoe krijg je het uitgelegd dat je met je EIGEN huismerkbananen in je EIGEN winkels je EIGEN fairtradebananen gaat bekampen met unfaire stuntprijzen? Wat betekent dat dan nog, wanneer LIDL op haar website zegt dat “eerlijke en duurzame handel haar belangrijkste aandachtspunten zijn“??

Deze vraag is zeer pertinent. Want dit najaar wil Max Havelaar heel hard gaan inzetten op … bananen.

… en tris

Komt daarbij dat ALVA in Hasselt fairtradebananen gaat rijpen. Daar zijn we we toch wél wat fier over in onze stad. En dus ben ik eigenlijk toch echt curieus naar de argumenten van LIDL, over of haar brief aan onze trekkersgroep FairTradeGemeente niet wat te voorbarig was.

kiezen is (niet) verliezen

Dat LIDL fair trade hoog in het vaandel wenst te dragen, is uiteraard een evolutie die we moeten toejuichen. Dat een bedrijf van die orde de vrijwilligers van lokale trekkersgroepen FairTradeGemeente aanschrijft, is toch ook niet niks. LIDL vist naar erkenning. En misschien moeten we het als trekkersgroepen op onze beurt ook als een vorm van erkenning ervaren.

Maar er is ook een derde partij in het spel: en dat zijn de bananenboeren – en werkers in het zuiden. Bananenoorlogen tussen discounters komen hen niet ten goede.
Kiezen is verliezen“, wordt wel eens gezegd. Maar in dit geval moet onze nieuwe vrijer misschien toch nog eens best even bij zichzelf te rade gaan? Want eigenlijk zijn we al getrouwd. Met onze partners in het zuiden. Maar alle gekheid op een stokje. Aan goede vrienden heeft een mens nooit genoeg.

wie niet vraagt, niet wint

Misschien moeten we het LIDL gewoon eens zelf vragen. In de brief kregen we immers een contactpersoon met een emailadres mee.

Voor de zomervakantie had ik Frank Vermeersch van Agrofair op bezoek. N.a.v. dat ALVA fairtradebananen gaat rijpen voor hen. Hij zei dat er binnen LIDL mensen op de aankoopdienst zitten, die veel ruimte krijgen om ethischere reflexen te maken. Die mening geef ik hier ook nog graag even mee. Dus wat houdt ons tegen?

het Hasseltse fairtradebananenlied

 

Wij hebben in Hasselt overigens sowieso al iets extra’s met fairtradebananen.

Banana & KO was een theaterstuk dat werd gerealiseerd en opgevoerd door het Hasselts theatergezelschap Fabularasa. Vanuit de Wereldwinkel in Hasselt wisten we Toon Hermans, schepen bevoegd voor FairTradeGemeente Hasselt, te overtuigen om Fabularasa een dergelijk stuk laten uit te werken. In 2008 kregen 2000 kinderen in de Hasseltse basisscholen Eddy Smits en zijn aap Ko op bezoek.

Wordt vervolgd.