chocoladetekort: herbeluister radioreeks over cacao- en chocoladehandel op wdr5.de

In de reeks Kerstuniversiteit 2014 leggen we uit waarom de cacaoboer arm blijft.
SPRECHEN SIE DEUTSCH?: Von der Plantage bis auf den Adventsteller.

Het zijn dezer dagen de recepten en besprekingen van Oxfam-wijnen die de lezers naar de blog leiden. Dus pauzeren we even verder en putten onze inspiratie elders. Onderstaande inkijk in de cacaohandel loont écht de moeite en in een kwartiertje heb je ook je Duits weer wat opgefrist. Wat let je nog?

Naast deutschlandradio.de besteedt ook WDR-5 Morgenecho deze maand in zes radiostukjes, over de weg die cacao aflegt vanuit West-Afrika. Op de plantages in Ivoorkust en in Ghana is kinderarbeid nog steeds een belangrijk thema. Op zoek naar verse, goede grond worden wouden vernietigd, om nieuwe plantages aan te planten. Tegelijkertijd blijft de vraag: krijgen de kleine cacaoboeren een eerlijke vergoeding voor hun harde werk? En: manipuleren regeringen, speculanten en beurzen de cacaoprijs?

Kakao – Das braune Gold

Kind beim Abfüllen von Kakaobohnen nach dem Trocknen Serie (1/6) – Kakao, das braune Gold: Schokolade aus Kinderarbeit
Evelyn Appiah Kubi vom Kakao-Produzenten "Kuapa Kokoo" aus Ghana Serie (2/6) – Kakao, das braune Gold: Gute Bohnen, schlechte Bohnen?
Händler sitzen am 16.10.2014 in Frankfurt am Main (Hessen) im Handelssaal der Börse an ihren Monitoren Serie (3/6) – Kakao, das braune Gold: Wer hat die Markt-Macht?
Plakat zur Welt-Kakao-Konferenz in Abidjan 2012 mit Kakaofrüchten im Vordergrund Serie (4/6) – Kakao, das braune Gold: Wer führt den Kakao-Sektor?
Opfer des Kakaobooms: Tote Tropenhölzer Serie (5/6) – Kakao, das braune Gold: Waldsterben für Kakao
Tafel in einer Schule in der Stadt Grand Bassam Serie (6/6) – Kakao, das braune Gold: Kakao-Bauern auf der Schulbank

Redaktion: Marc Heydenreich / Antje Diekhans

Uit de reeks: Kerstuniversiteit 2014

chocoladetekort: radioreeks over cacaohandel op deutschlandradio.de – gehele maand december

In de reeks Kerstuniversiteit 2014 leggen we uit waarom de cacaoboer arm blijft.
SPRECHEN SIE DEUTSCH?: Kakao-Handel Von Kinderarbeit und Zockern.

lezen en luisteren op deutschlandradiokultur.de:

Kakao aus Bolivien – Wenn Bauern sich fair und bio vereinen
(Deutschlandradio Kultur, Weltzeit, 18.12.2014)
“Fairen Handel mit Bio-Schokolade betreiben die Bauern der Produzentengenossenschaft El Ceibo seit den 80er-Jahren.”

Kakao aus der Elfenbeinküste – Wie Kinder für unsere Schokolade schuften
(Deutschlandradio Kultur, Weltzeit, 18.12.2014)


luisteren op deutschlandfunk.de (links openen podcasts):

6. Kakao-Bauern auf der Schulbank MP3
(Serie, Kakao, das braune Gold: Von der Plantage bis auf den Adventsteller, 08.12.2014)
“Viele von ihnen haben ihr Leben lang nur gearbeitet – jetzt sollen sie lernen. Mit finanzieller Unterstützung aus Deutschland sollen Kakao-Bauern in Ghana zu Agrar-Profis ausgebildet werden. Ein Projekt mit Zukunft?”
Lees het manuscript: Kakao-Bauern auf der Schulbank.

5. Waldsterben für Kakao MP3
(Serie, Kakao, das braune Gold: Von der Plantage bis auf den Adventsteller, 08.12.2014)
“Plantagen zerstören die Umwelt. Der Regenwald an der Elfenbeinküste ist bedroht, denn hier wächst die Kakaopflanze auf frisch gerodetem Waldboden besonders gut.”
Lees het manuscript: Waldsterben für Kakao.

4. Knochenarbeit bei der Kakao-Ernte: Vom Alltag auf der Plantage MP3
(Deutschlandfunk, Börse, 06.12.2014)
“Seit wegen der Ebola-Epidemie keine Erntehelfer mehr aus Liberia kommen dürfen, müssen noch mehr Kinder ran als bisher.” Ein Knochenjob.”
Lees het manuscript: Schokolade aus Kinderarbeit.

3. Rolle der Banker und Börsianer beim Kakao-Handel MP3
(Deutschlandfunk, Informationen am Morgen, 06.12.2014)
“Auf welcher Datenbasis der Kakaopreis entsteht, ist äußerst umstritten.”
“Als sichere, verlässliche Einkommensquelle gilt das “braune Gold” jedenfalls längst nicht mehr. Die Frage ist, ob Kakao mittlerweile auch zum Spekulationsobjekt geworden.”

Lees het manuscript: Wer hat die Markt-Macht?

2. Gute Bohnen, schlechte Bohnen? Eine Kakao-Kooperative MP3
(Deutschlandfunk, Informationen am Morgen, 05.12.2014)
“Guter Kakao-Anbau heißt in der Twi-Sprache Ghanas “Kuapa Kokoo”. Eine Kooperative hat sich diesen Namen ausgesucht, um fairen Kakao-Handel voranzubringen.”
“Appau Mensah-Abrampah, Geschäftsführer von ‘Kuapa Kokoo’, macht sich aber Sorgen über sinkende Marktanteile für die Kooperative: “Der alles bestimmende Faktor ist Geld: Wenn wir nicht ausreichend Marktanteile bekommen im nächsten Jahr, dann haben wir Schwierigkeiten, unsere bereits beschlossenen Budgets umzusetzen.”

Lees het manuscript: Gute Bohnen, schlechte Bohnen?.

1. Wie Regierungen, Konzerne und Behörden den Kakao-Sektor führen MP3
(Deutschlandradio Kultur, Studio 9, 05.12.2014)
“Große Schokoladen-Hersteller, die Regierungen der Kakao-Länder und internationale Organisationen kennen die Kritik an den Produktionsbedingungen im Kakao-Sektor. Ihr Signal: “Wir haben verstanden und tun etwas!” Ein Zauberwort lautet immer wieder: Zertifizierung. Die Frage ist nur, ob das Zauberwort tatsächlich wirkt.”
Lees het manuscript: Wer führt den Kakao-Sektor?

Der Bauer Victor Jimenez Torres baut Bio-Kakao an (Deutschlandradio / Martina Weber)

Der Bauer Victor Jimenez Torres baut Bio-Kakao an (Deutschlandradio / Martina Weber)

Uit de reeks: Kerstuniversiteit 2014

chocoladetekort: DVD Van boon tot reep – ‘De bittere smaak van chocola’

In de reeks Kerstuniversiteit 2014 leggen we uit waarom de cacaoboer arm blijft.
DEEL 3: documentaire uit 2009 over de problematiek van kindslavernij in de cacao.

Deze reportage uit de kerstperiode van 2009, over de problematiek van de kindslavernij in de cacaosector, is gemaakt door Manuelle Pernoud en Marianne Kägi in opdracht van de Zwitserse openbare omroep.

De weg van cacaokolf tot chocoladereep is lang en ingewikkeld. De macht in de chocoladeketen is erg onevenwichtig verdeeld. De regels die Westerse overheden en bedrijven opleggen aan cacaolanden helpen de cacaoboeren al helemaal niet om uit de vicieuze cirkel van armoede te geraken. Gevolg is diepe armoede, die boeren soms noodzaakt tot het ergste wat hen kan overkomen: het moeten inzetten van andermans weggeroofde kinderen – als kindslaaf – om zijn eigen kinderen te kunnen onderhouden.

Uit de reeks: Kerstuniversiteit 2014

ethisch als metafoor voor duurzame armoede #MEERDANNIKSMAARNIKSMEERDANDAT

Opzij (x3) Zwarte Piet – Maak plaats (x3) voor die even brave als zwarte cacaoboer.


Bedrijven die de schijn wekken voor fair trade te zijn, blijken geloofwaardiger in de ogen van de consument, dan zij die er effectief voor zeggen te strijden. Dat vertelde ik je al.

Vorige week rond deze tijd citeerde ik je uit een recente impactstudie in opdracht van dat andere keurmerk “Utz Certified” (bekend van Kwatta):

“Nevertheless, farmers find that premium payments do not fully compensate for their increased production costs.”

Ik tweette @UTZCertified daarover en Han de Groot (Executive Director UTZ Certified) kwam persoonlijk langs op deze blog, om te reageren:

weet dat dat bewustzijn er altijd al was, maar de knoppen om aan te draaien en eea goed te beinvloeden zijn beperkt, helaas.

Eerlijk. Maar opnieuw: waar staat de ethische handel eigenlijk voor?

Vandaag liep ik tegen deze tweet aan:

KLIK VOOR DE TWEET

KLIK VOOR DE TWEET


Ethisch, duurzaam en goedkoop gevangen in één vierletterwoord “LIDL” (i.e. @liduk).

Wat krijgt de cacaoboer voor zoveel-fair-voor-zo-weinig-geld terug?
Volgens een artikel op theafricareport.com vandaag, bijzonder weinig:

Fairtrade is not having a major impact on poverty levels in Ghana, but it is helping cocoa workers to send their children to school.

Klinkt beter dan niks, maar toch. Hulpboer Prosper kan het niet helemaal genieten:

Prosper earns around $45 a month, $10 less than some producers on the neighbouring private farm. Prosper says that non-Fairtrade firms can have lower running costs that allow them to channel more into wages.

Fairtrade plantations can have higher costs because they have to spend to maintain their certification.

M.a.w. ALLE keurmerken blijken de boer laten op te draaien voor de certificatiekosten…

it does not seem that […] cocoa farming households are escaping poverty or moving up a wealth ladder

Oxfam Ghana zegt:

that more needs to be done to build the capacity of women labourers to negotiate collectively a fairer market price and take advantage of potentially lucrative export markets.

Maar wie moet die lucratieve markt dan wel vertegenwoordigen? Blijkbaar verarmt de boerin, wanneer ze handel gaat drijven met de ethische handelaars.

De Ghanese vakbond GAWU (General Agricultural Workers Union) beweert:

there has been some disappointment in the lack of impact Fairtrade has had on working conditions, which remain similar to those on private farms.

Slik.

Rainforest Alliance vond in Adrien Kouadio, een cacaoboer in Ivoorkust, toch iemand die dol is op de coöperatie waarmee hij werkt. Die is gecertificeerd door de Rainforest Alliance. Afgelopen voorjaar reisde Kouadio mee met de cacaobonen van zijn land. Eerst naar de haven van Abidjan, en daarna over de zee naar een chocoladefabriek in Engeland, om vervolgens in een winkel in Londen te eindigen.

Een verhaal dat lijkt op een sprookje, dus.

Dit lijkt te vloeken met wat ik eerder berekende en waar Rainforest Alliance me niet in tegensprak. [ Klik op onderstaande prent, voor het hele plaatje dat niet blijkt te kloppen ]

#MEERDANNIKSMAARNIKSMEERDANDAT

#MEERDANNIKSMAARNIKSMEERDANDAT

Voor marketeers is ethische handel geen sprookje, maar wel gratis als Sinterklaas. Terug naar het begin van dit artikel: Bedrijven, die de schijn wekken voor fair trade te zijn – door her en der gericht uit te pakken met de fairtradezegel op de verpakking – komen geloofwaardiger over bij de consument – dan bedrijven die langs hun hele gamma (zeggen te) strijden voor fair trade.

Strategie die zich terugbetaalt:
1. keurmerken framen een leuk verhaal van gelukkige boeren,
2. keurmerken lekken met mondjesmaat hun gebrekkige resultaten (zodat niemand kan claimen: dat hebben jullie ons niet gezegd),
3. keurmerken certificeren een handvol individuele producten van grootbedrijven, die verder zwijgen over gelukkige-boeren-ondanks-gebrekkige resultaten.

Strategie die niet loont:
1. ethische bedrijven framen zelf een leuk verhaal van gelukkige boeren,
2. ethische bedrijven zwijgen over hun gebrekkige resultaten (waarmee ze zichzelf verder in slaap sussen),
3. ethische bedrijven leuren met een totaalassortiment van producten, welke niet waar kunnen maken wat er op de verpakking wordt gesuggereerd*.

* Weliswaar is hier ook de trend verder te zwijgen over gelukkige boeren en gebrekkige resultaten op de verpakking en naar een geframed verhaal te linken op bedrijfswebsites