Oxfam America betuigt steun aan ex-slaven in rechtszaak tegen Nestlé, Cargill en ADM

Begin dit jaar trokken drie Malinese mannen Nestlé, Cargill en ADM voor de rechtbank, in California. Ze werden als kind naar Ivoorkust gesmokkeld en daar als slaven in de cacaoteelt aan het werk gezet. De rechters oordeelden, dat de chocolademakers mee verantwoordelijkheid zijn voor kindslavernij in de cacaoproductie.

In Vlaanderen horen we weinig of niets over deze belangwekkende zaak, ondanks dat Oxfam-Wereldwinkels hier enkele jaren geleden sympathisanten en parlementairen op aansprak. Oxfam America, bij monde van Irit Tamir op haar blog, treedt nu mee in het strijdgewoel en lijkt zich aan te sluiten bij de roep om gerechtigheid van de ex-slaven.

Confectionerynews.com brengt verder het hele verhaal.

Wordt vervolgd, deze zaak. En Nestlé, natuurlijk.

rechters in VS oordelen: chocolademakers mee verantwoordelijkheid voor kindslavernij in cacao

Ik schreef begin dit jaar over drie Malinese mannen, die in California een rechtszaak inspanden tegen Nestlé, Cargill en Archer Daniels Midland (ADM). Ze werden als kind naar Ivoorkust gesmokkeld en daar als slaven in de cacaoteelt aan het werk gezet.

ex-slaven hebben de wet aan hun kant

De rechtszaak – althans, een poging tot – loopt al sinds juli 2005, waarbij de mannen de naam John Doe I, II and II toegedicht kregen. De chocoladegiganten hebben alle mogelijke juridische middelen ingezet, om rechtspraak te voorkomen.

Maar nu hebben 3 rechters van het “Hof van Beroep” in de VS gezegd dat de “Alien Tort Statute” – een wet in de VS, die buitenlanders in staat stelt om er zaken aangaande mensenrechtenschendingen aanhangig te maken – zowel opgaat voor (mogelijke) misdrijven door multinationale bedrijven als staten.

chocoladegiganten mede-verantwoordelijk voor slavernij

“Driven by the goal to reduce costs in any way possible, the defendants allegedly supported the use of child slavery, the cheapest form of labor available,”

zei rechter DW Nelson.

Volgens hem controleren de bedrijven de Ivoriaanse cacaomarkt en in plaats van die macht te gebruiken om de slavernij te stoppen, faciliteerden ze die juist.

Hij zei ook dat handeldrijven met kindslaafhouders op zichzelf misschien niet inhoudt dat men slavernij goedkeurt, maar handel drijven met kindslaafhouders met als doel om op die manier productiekosten te drukken, zeker wel.

terleurstelling

Nestlé en Cargill reageren teleurgesteld op de uitspraak, maar blijven overtuigd dat zij uiteindelijk toch aan het langste eind zullen trekken en niet veroordeeld zullen worden voor “illegale of discriminerende arbeidsomstandigheden”. We zullen zien…

Ik van mijn kant ben wat teleurgesteld over het feit dat Oxfam-Wereldwinkels haar campagne “Kindslavernij lust ik niet” heeft stopgezet. De afgelopen maanden kwamen talrijke negatieve berichten over fair trade in de pers. Het enige juiste antwoord daarop is dat de wetgever en de rechter hun respectievelijke werk moeten (kunnen) doen. In tegenstelling tot wat Fairtrade Belgium (voorheen Max Havelaar) gelooft, zal het lot van de cacaoboer niet verbeterd worden door de politieman te gaan spelen bij de boeren en een keurmerkenhandel in het leven te houden i.s.m. of terwille van de multinationals.

beleidseisen

Uit de hierboven beschreven rechtszaak had Oxfam munitie kunnen putten, om haar beleidseisen binnen “ALLE KAARTEN OP TAFEL” kracht bij te zetten.

Die beleidseisen, naar onze wetgevende instanties, zijn met name:

  1. Sterke antitrustmaatregelen binnen WTO-wetgeving
  2. Oprichting VN-orgaan dat concentratiegraad in landbouwketens opvolgt
  3. Belgische overheid zet zich in voor meer transparantie in toeleveringsketens
  4. Belgische overheden richten leerstoel in naar machtsconcentratie
  5. Belgische overheden ondersteunen organisatie in coöperaties
  6. Belgische overheden investeren in eerlijkehandelsproducten

meester Steven, schrijven we shock-o-nomics of choco-nomics? CNN’s Richard Quest spreekt over “cocoa-nomics” – dus ook over #fairtrade ?

Twee weken geleden schreef ik dat drie ex-kindslaven uit Mali de bedrijven Nestlé, Cargill en Archer Daniels Midland voor de rechter dagen in California. Beelden bij de ravages, welke de chocolade-industrie aanricht, vind je onderaan deze pagina.

Ook CNN laat het thema niet los. Richard Quest van CNN is met de “Executive Vice President” (ahum) van Nestlé (die je ook aan het woord kan horen in de video’s onderaan deze pagina) naar plantages getrokken om te zien of de chocolade-industrie bereid is om iets te doen aan slavernijpraktijken in haar toevoerketens.

hdr-globe-central

(CNN)Cocoa-nomics explained: Unwrapping the cocoa industry
Cocoa-nomics: Why chocolate really doesn’t grow on trees
Read more: CNN Freedom Project

Maar slavernij begint bij de slechte verloning van de cacaoboeren hun werk. Hopelijk gaat CNN het vooral daar over hebben. Kijken naar CNN op 27 februari. Klik de prent!

Cocoa-nomics, door Richard Quest, wordt op CNN International voor het eerst getoond op 27 februari 2014.

Cocoa-nomics wordt op CNN International voor het eerst getoond op 27 februari 2014.

De reportage die Nestlé vorig jaar in opspraak bracht:

“Schmutzige Schokolade II”: de korte versie (7 minuten)

“Schmutzige Schokolade II”: de lange versie (45 minuten)

Schmutzige Schokolade: Kindersklaven schuften für unseren Genuss Teil 2.

Fairtrade verliest 100 cacaocoöperaties, maar Oxfam en Tony’s investeren verder in partners; het #toobigtobefair dilemma voor Max Havelaar

Max Havelaar reageerde vorige week op een bericht op deze blog:

Vorig jaar verloor Fairtrade bijna 100 cacaocoöperaties omdat ze niet konden verkopen onder Fairtradevoorwaarden. Ze vonden geen Fairtrade marktafzet. Er is 120.000 ton Fairtradecacao beschikbaar en de markt absorbeert er nog geen 30% van. Het is duidelijk dat het huidige model van productcertificatie er niet in slaagt om hier verandering in te brengen. Grote marktspelers kunnen er niet mee overweg en laten Fairtrade dus links liggen.

Wat Max Havelaar precies bedoelt met “bedrijven die niet overweg kunnen met de productcertificatie” gaan we hen vragen, aan het einde van dit artikel. Maar eerst twee voorbeelden van hoe kleine chocolademerken zich engageren voor hun evenzo kleine cacaopartners.

1. Straffe chocolade: Oxfam investeert in cacaocoöperatie

Op haar website kondigt Oxfam-Wereldwinkels vandaag aan: “Oxfam investeert in cacaocoöperatie“.

Om een eerlijke en straffe keten te blijven garanderen, moet de organisatie continu haar inspanningen in de cacaoketen tegen het licht houden. En verbeteren waar mogelijk. Het partnerfonds van Oxfam-Wereldwinkels besliste daarom recent te investeren in een kleine maar beloftevolle cacaocoöperatie in Ivoorkust.

Coopasa heeft een sterke voorzitster in Olga Rosine Adou. Zij legde ons uit hoezeer de positie van cacaoboerinnen genegeerd wordt in de ondersteuning van de cacaoproductie.

Rosine was al woordvoerster van de Oxfam-campagne rond gender en heeft de passie om haar boeren en boerinnen verder vooruit te stuwen. Uiteindelijk betekent een goede voortgang van het project dat we aan een traceerbare keten kunnen werken met een -op termijn- stabiele en straffe cacaopartner.

2. Tony’s geeft een kijkje achter de chocoschermen in Ghana

Tony’s Chocolonely stelt op haar website dan weer Kennedy Aduko aan ons voor. Kennedy, een Ghanese Amsterdammer (of Amsterdamse Ghanees?) is er op uitgestuurd om cacaopartner Abocfa in Ghana te helpen professionaliseren.

“Ik assisteer het bestuur van de coöperatie om een strategie te ontwikkelen en doe onderzoek bij een aantal boeren naar wat zij graag willen en nodig hebben. Daarnaast onderzoek ik mogelijkheden voor nieuwe markten voor de coöperatie om te zien waar ze meer bonen kunnen verkopen,”

vertelt hij. Tony’s is al langer bezig met haar cacaoketen transparant en traceerbaar te maken. In deze presentatie op business.maxhavelaar.nl (d.d. 2012) lezen we:

In 2011 was ABOCFA de eerste coöperatie in Ghana die zowel Fairtrade als biologisch gecertificeerd was. De uitdaging is nu hoe de jonge coöperatie in staat zal zijn een professioneel en financieel onafhankelijke positie te creëren.

Tony’s levert hier een bijdrage aan door onze toezegging jaarlijks terug te komen en de cacao te kopen tegen een premie van 25% bovenop de marktprijs. Dit jaar is tijdens de eerste jaarvergadering van ABOCFA de allereerste premie uitgereikt aan de boeren.

Daarnaast proberen we andere partijen te interesseren om investeringen te doen in de coöperatie en gemeenschap. Een concreet resultaat hiervan is dat de stichting Progreso ABOCFA de komende jaren zal ondersteunen om de organisatie te versterken.

#toobigtobefair: verslaafd aan kindslaven

Zoals gezegd, ik wil Max Havelaar vragen wat er te moeilijk is voor de bedrijven die niet om kunnen met hun productcertificatie. Maar wellicht ligt het antwoord in de opzet en werking van het certificatiesysteem zelf. Het heeft een #toobigtobefair probleem met haar grote klanten.

Een heel duidelijk artikel daarover verscheen op globalenvision.org onder de titel: ADDICTIVE SUPPLY CHAINS: WHY NESTLE CAN’T QUIT CHILD LABOR.
Ik vat het samen in enkele citaten:

Multinationals lijken soms wel als alcholisten–ze beloven te veranderen, verantwoordelijk te zijn en misbruiken te stoppen–maar aan het einde van het verhaal blijkt ontwennen moeilijker dan gedacht.

Waarom hebben bedrijven als Nestlé het zo moeilijk hun standaarden te verbeteren? Simpelweg, omdat ze te ingewikkeld in elkaar zitten.

Wanneer bedrijven opstarten is hun opzet eenvoudig en één directeur kan het hele productieproces overzien en managen. Maar na verloop van tijd groeit het bedrijf en start het departementen en bijhuizen op. Het koopt van steeds meer en grotere toeleveranciers aan, die op hun beurt ook weer meer toeleveringskanalen zoeken. Na verloop van tijd weet niemand nog van waar precies de grondstoffen komen.

Hier is een flowchart van Nestle haar supply chain, uit een Fair Labor-rapport.

FLOWCHART VAN NESTLE'S SUPPLY CHAIN

FLOWCHART VAN NESTLE’S SUPPLY CHAIN

Slechts 15 percent van Nestle haar cacao komt van coöperatieven, volgens het rapport, en beide coöperaties en grote boeren kopen wel eens vaker in onderaanneming, wat controleurs het moeilijk maakt na te gaan van waar de cacao komt. Omdat er zoveel stappen/lagen in de keten zijn, is de prijs die voor de cacao wordt betaald te laag om alle arbeid/diensten in de keten fatsoenlijk te vergoeden. Wat de deur op een kier zet voor kinderarbeid.

Of kinderarbeid zou verdwijnen met hogere prijzen is onzeker.

van fair trade naar #FairChain

In de voorbeelden hierboven, van Oxfam en Tony’s Chocolonely, worden persoonlijke relaties en partnerschappen aangegaan met producenten, wat de ketens sterk vereenvoudigt.

Toch is Oxfam-Wereldwinkels er in haar veertig jarig bestaan niet in geslaagd een eigen transparante en voor het zuiden écht lucratieve #FairChain op te zetten. Mogelijk werkten subsidies hier niet als de juiste trigger, om het inhoudelijk en bedrijfsmatig beter te doen dan wie dan ook. De vrijwilligersbeweging leunde wat te makkelijk achterover, in de wetenschap dat Oxfam een sterk merk is. Maar wat Oxfam beter deed/doet dan de competitie kon nergens nog middels objectieve criteria worden geverifieerd. Een nieuw begin lijkt nu te worden gemaakt met Coopasa.

Tony’s Chocolonely is naar eigen zeggen “op weg naar 100% slaafvrije chocolade”. Het heeft door scha en schande geleerd, dat het onvoldoende onderscheidend vermogen in de markt kon leggen, wanneer het louter de spelregels van Max Havelaar bleef volgen. Inmiddels werkt het met trots aan een eigen variant op de “bean-to-bar“. Zulk een klein bedrijf kan niet terugvallen op subsidies om recht te blijven en moet dus haar beste ondernemerskwaliteiten bovenhalen. Wat aardig lukt en aardig meer omzet genereert.

Maar voor multinationals-op-jaren is het zich aanpassen en herstructureren naar partnerbanden welke Oxfam en Tony’s nastreven moeilijk en misschien wel onmogelijk. Daarvoor is er overheidsingrijpen nodig, zoals Oxfam-Wereldwinkels in haar politieke campagne “alle kaarten op tafel” duidelijk maakt. Een Max Havelaar-keurmerk kan daarzonder nooit van enige meerwaarde zijn voor dergelijke giganten, zonder zichzelf in de uitverkoop te zetten.

Lieve Max,

wanneer ik de verkeerde analyses maak, kom je het ons hier dan vertellen a.u.b.?

Steven

KLIKKEN OPENT ALLEKAARTEN.BE IN NIEUW VENSTER

KLIKKEN OPENT ALLEKAARTEN.BE IN NIEUW VENSTER