het is nu officieel: chocolademakers willen mega farms i.p.v. kleine particulaire boerenbedrijven

Ik vertelde je eind november hoe NGO’s als Solidaridad in Nederland aan het grote publiek de boodschap helpen verkopen, dat je cacao beter produceert op grote industriële plantages, zonder dat de industrie nog gehinderd wordt door lastige kleine cacaoboeren en hun armoedige kinderen. Vooral die in Afrika.

LEES HET HELE TWITTER-GESPREK

LEES HET TWITTER-GESPREK MET HANS PERK

Dat was eigenlijk vooral gebaseerd op interpretatie, van wat bijv. Hans Perk ooit terugtweette op de vraag:

vraagnielswillems

Nu stelt journalist Oliver Nieburg – in het artikel “Mondelēz: Deadlines on sustainable cocoa are not realistic” op confectionerynews.com – echter een vraag aan Cathy Pieters, directeur van het Cocoa Life programma van de chocoladegigant Mondelēz:

We asked Mondelēz how industrial-scale cocoa plantations, such as United Cacao’s planned 2,000 hectare farm in Peru , would affect smallholder cocoa farmers in Africa.

Met als antwoord van Cathy Pieters:

It’s very interesting what’s happening. I just hope that it is embedded in the local capacity and the environment. There needs to be a social reality check.”

”any large plantation must ensure it is part of a development agenda.”

Ik lees het als “Geen commentaar”.

UPDATE: @antonie tweet me:

“It’s interesting” kan ook betekenen dat je het vrij zorgwekkend vindt 🙂 Maar grootte van de boerderij doet er zeker toe.

VDay 2015 final print valentine

ombudsman Tom Naegels reageert in de Standaard op belasterend artikel Max Havelaar

“Misschien moet je het melden aan de ombudsman van De Standaard (Tom Naegels)?”

suggereerde lezer Wim Schalenbourg op deze blog, op het bericht: “lastercampagne de Standaard t.a.v. fair trade – Max Havelaar krijgt geen recht op antwoord“.

Tom Naegels, ombudsman van de Standaard, schrijft nu in een opiniestuk:

Max Havelaar betreurt dat het geen weerwoord heeft gekregen in het artikel (daarin wordt wel de Nederlandse ngo Solidaridad aan het woord gelaten, die evenwel op gespannen voet leeft met Max Havelaar, maar daarvan was Ruben Mooijman niet op de hoogte). Er is nog een reactie gestuurd naar opinie, maar daar oordeelde men dat die te weinig concreet was, te zeer bleef hangen bij ‘fairtrade is écht nodig’. Ik deel die beoordeling: het was vaag.

Ik deel ook zijn beoordeling. Je kan hier het weerwoord van Max Havelaar lezen, welke de Standaard te mager vond.

Toch nog twee dingen daarover:

over de communicatiepolitiek van fairtrade-organisaties

Fairtrade-organisaties hanteren te vaak een egocentrische communicatiepolitiek. Wat niet strikt binnen de eigen verkoopskraam past, wordt niet in het uitstalraam gezet. En kritische berichtgeving over zichzelf of slecht nieuws zijn vooral geen nieuws.

Communicatie gebeurt in grote lijnen op twee manieren: ofwel bedolven onder een PR-saus, ofwel met de billen dicht. Suggestieve stijloefeningen – met soms onbetamelijk onterechte claims – zijn daarbij ook te vaak de regel.

Fairtradeorganisaties zien voor zichzelf niet de opdracht, om als een portaal te fungeren van wat er zich om en rond fair trade afspeelt in de wereld. Buiten de eigen verkoopsverhalen, laat het de werkelijkheid voor wat ze is. En zo discussieert de fairtradebeweging hevig binnen LinkedIn-groepen, op Twitter, Facebook of blogs, maar ontbreekt er steevast de stem van de fairtradeorganisaties.

Zo bouwen deze organisaties geen vertrouwen en ruggengraat op. Het vertrouwen van opiniemakers, die hun (via de sociale media bijv.) zouden kunnen ‘bijspringen’ in moeilijke mediatijden. En ruggengraat, omdat de beweging – welke de organisaties zeggen te vertegenwoordigen – feiten én fictie weten en durven te benoemen. Dit laatste klinkt echter weinig door, nu ook in dit voorbeeld van de Standaard. Vandaar ook de begrijpelijke en terechte opmerking van Tom Naegels, wat betreft de vaagheid van wat het keurmerk als respons aanbracht.

OPENT TWITTER ACCOUNT NIELS FC WILLEMS

OPENT TWITTER ACCOUNT NIELS FC WILLEMS

over de inhoudelijke kant van wat de Standaard bracht

Bijvoorbeeld door chocoladebedrijven wordt er veel gesproken over verduurzaming. Echter, de daadwerkelijke investeringsbereidheid in afgelopen jaren is minder dan 0,001% van de winsten van deze bedrijven.

Vorig jaar verloor Fairtrade bijna 100 cacaocoöperaties omdat ze niet konden verkopen onder Fairtradevoorwaarden. Ze vonden geen Fairtrade marktafzet.

Aan de prijs mag het niet liggen, volgens cijfers van CNN:

In 1980 the international cocoa price was $3,750 a tonne — equivalent to $10,000 a tonne in 2013. Nowadays it is considered high at roughly $2,800 a tonne.

Snoepers krijgen ondertussen ook minder waar voor hun geld als ze bijv. een Mars-reep kopen. De repen worden steeds kleiner, maar de prijs blijft dezelfde.

Big Chocolate gijzelt de cacaoboer, de snoeper en de fairtraders.

Daarom

Beste Tom,

stuur eens een reporter naar Mars en andere vrienden van de kruisvaarders 2.0 Solidaridad. Met de vraag waarom de boeren – ondanks al die beloftes – hun koffie en cacao niet kwijtgeraken aan eerlijke prijzen, en dus moeten verkopen tegen absurde prijzen. Er is zomaar 120.000 ton Fairtradecacao beschikbaar en de markt absorbeert er nog geen 30% van.

Daarover wil ik journalisten zien schrijven. Om de lezer zich een weg te helpen banen in de PR-jungle van MNO’s en NGO’s.

het oorspronkelijke artikel in de Standaard

KLIK OM HET ARTIKEL TE LEZEN IN PDF

KLIK OM HET ARTIKEL TE LEZEN IN PDF

opiniestuk ombudsman Tom Naegels

KLIK OM HET ARTIKEL TE DOWNLOADEN OF LEZEN

KLIK OM HET ARTIKEL TE DOWNLOADEN OF LEZEN

lastercampagne de Standaard t.a.v. fair trade – Max Havelaar krijgt geen recht op antwoord

Vorige week haalde de Standaard gemeen hard uit naar Max Havelaar. Die laatste reageerde met een opiniestuk, dat niet werd weerhouden door de redactie van de krant. Ookal was het artikel onprofessioneel en inhoudelijk niet meer dan een poging tot kindermoord, opgezet door de oprichter van het keurmerk, duurzaamheidsmonopolist Solidaridad. De redactie liet zich lenen voor een ordinair partijtje drive-by-shooting.

Ik publiceer hier het opiniestuk van Max Havelaar, dat de Standaard-lezer onthouden wordt. Laster zonder weerwoord toe te staan, is onbeschoft machtsmisbruik PUNT

Jammer wel, dat het opiniestuk niet ingaat op de essentie van wat achter deze geörchestreerde media-hetze schuilgaat. Echt jammer. Misschien gaat het hier toch vooral over een saga van “wanneer twee honden vechten om één been” ? …

Nog meer en hevigere aanvallen zullen volgen. Gisteren stond dit nog te lezen op EthicalCorp: “labels make little difference to consumers“. Koren op de molen van de monopolisten.

BOEREN VERDIENEN MEER!

Een artikel in De Standard van 13/02/2014 titelde “Fairtrade helpt koffieboeren nauwelijks”. Wij zijn het grondig oneens.

Fairtrade werd in de jaren ’60 opgestart in Mexico door een groepje idealisten, vastberaden om het lot van boeren aan de oorsprong van onze lange voedselketens te veranderen. ‘Trade not aid’ was het credo, handel dé motor voor ontwikkeling en kleinschaligheid de norm. Waar staan we vandaag? Fairtrade staat momenteel voor een goederenstroom met een waarde van 5 miljard euro per jaar. Anderhalf miljoen boeren in 70 landen produceren meer dan 27.000 producten: koffie, bananen, rijst, kruiden, suiker, cacao, tropisch fruit, soya… Fairtrade boeren en boerinnen uit het zuidelijk halfrond leveren kwaliteitsvolle voedingsproducten voor organisaties als Oxfam, maar ook en in stijgende mate voor KMO’s en multinationals zoals Unilever, Starbucks, Colruyt, Delhaize en Nestlé. Boeren en arbeiders uit het zuidelijk halfrond zijn eigenaar van de wereldwijde Fairtrade organisatie en beschouwen zich als een belangrijke hefboom in strategieën voor armoedebestrijding en voedselvoorziening. Burgers, bedrijven, scholen, organisaties allerhande kiezen in de supermarkt voor een ander handelsmodel. Fairtrade producten vind je vandaag ook in de supermarkt in Bangalore, São Paulo of Kaapstad. Knap is dat. En toch…

De Fairtrade fabrikant, de kok-die-kiest voor-Fairtrade, de Fairtrade koffiedrinker mag fier zijn op deze realisaties. Fier, maar niet tevreden. Neem nu Fairtrade koffie uit Kenia, onderwerp van het artikel in De Standaard. Fairtrade koffieboeren verkopen er gemiddeld 6 % van hun export aan een kostendekkende Fairtradeprijs. Het effect is dus nauwelijks voelbaar. De spanning tussen wat boeren produceren onder Fairtrade condities en wat wij afnemen is veel te groot. Boeren hebben geïnvesteerd in een duurzaam productiemodel om toe te treden tot Fairtrade maar blijven achter zonder markt. En zonder markt geen kostendekkende prijs, geen premie voor ontwikkeling, geen voorfinanciering om periodes van cashtekort te overbruggen, geen centen om te investeren.

Een onderzoek van Test-Aankoop (mei 2013) wijst op een grote positieve betrokkenheid van Belgen op het sociale en ecologisch welzijn van de planeet en zijn bewoners. Wij Belgen plaatsen de verantwoordelijkheid echter vooral bij de bedrijven. Daar situeert zich inderdaad de grootste hefboom. Bedrijven zijn immers de architecten par excellence van de mondiale grondstoffenproductie en -handel. Echter, op weg naar meer duurzaamheid zullen álle maatschappelijke spelers en sectoren hun krachten moeten bundelen. We zullen ideologieën en zwart/wit denken moeten overstijgen in functie van werkbare enthousiasmerende oplossingen. Een faire wereldhandel als motor van onze economie: dat kan een prachtige gemeenschappelijke ambitie zijn!

Lily Deforce, directeur Fairtrade Max Havelaar Belgium

KLIK OM HET ARTIKEL TE LEZEN IN PDF

KLIK OM HET ARTIKEL TE LEZEN IN PDF

Wordt vervolgd.

Max Havelaar reageert op notoire nestbevuiler Solidaridad in de Standaard en Trouw

OPENT TWITTER ACCOOUNT NIELS FC WILLEMS

OPENT TWITTER ACCOOUNT NIELS FC WILLEMS

Onderstaande is een reactie op het artikel dat gisteren in de Standaard [open PDF] stond en eergisteren in Trouw. De oprichter van Max Havelaar (Solidaridad) heeft het er lastig mee [HELAAS, DE WEBPAGINA WERD VERWIJDERD] dat haar geesteskind op eigen benen wil staan en bestelde een studie om Max Havelaar te besmeuren. Jammer dat het keurmerk kiest om haar antwoord te geven in een pdf, die je moet downloaden. Zet het toch gewoon open op een webpagina. En ga de discussie aan!

Bij deze:

De Standaard van 13 februari bericht over onderzoek dat door het CIDIN in Nijmegen is gedaan naar de impact van koffiecertificatie in Kenia, Uganda en Ethiopië. Certificatie alleen is de oplossing niet, constateert CIDIN. Max Havelaar is het eens met die conclusie. Zoals we ook onderschrijven dat met nadere samenwerking tussen de certificatie systemen veel te winnen valt.

De voornaamste conclusie van de studie is dat het effect van de certificatieprogramma’s Fairtrade en UTZ Certified op het inkomen van de koffieboeren in Kenia, Oeganda en Ethiopië bescheiden is. Fairtrade trekt wereldwijd dezelfde conclusie in situaties waar een zeer beperkt gedeelte van de export verkocht wordt onder Fairtradevoorwaarden. Onze interne monitoringcijfers voor Kenia (primaire focus van het onderzoek) bevestigen dat, wat koffie betreft, er vandaag slechts 6% van de geëxporteerde oogst ook effectief verkocht wordt als Fairtrade. Dit genereert nog te weinig extra inkomsten om een voelbaar effect te hebben op inkomen en op levenskwaliteit. Volgens ons is dertig procent een absoluut minimum. Dan worden de investeringskosten ruim gedekt, weegt de prijs door op het algemene inkomen, is er voldoende premie om significante investeringen te doen en brengt de voorfinanciering voldoende inkomen om het jaar te overbruggen. Ter vergelijking: wereldwijd realiseren koffiecoöperaties gemiddeld 46% van hun exportvolumes onder Fairtrade voorwaarden. Dat is een heel ander cijfer.

Beter boeren moet….

Dat doet echter niets af aan de leerzame inzichten die dit onderzoek te bieden heeft. Wat is echt belangrijk voor welvaartstijging onder koffieboeren. Het onderzoek vertelt ons er veel over. Technische assistentie blijkt een cruciale factor. Trainingen maken boeren vertrouwd met betere landbouwpraktijken die leiden tot hogere opbrengsten en een betere kwaliteit bonen. ‘Beter boeren’ is belangrijk, als één van de componenten in een brede ontwikkelingsstrategie.

Hoe ondersteunen we boeren op vlak van hun landbouwpraktijken? Anders dan soms gedacht komen landbouwtrainingen nooit automatisch mee met een certificatie. Ze kosten immers geld. In Fairtrade betaalt de koper per ton koffie een vaste premie die door de boerenorganisatie wordt geïnvesteerd. 25% hiervan gaat structureel naar landbouwtrainingen. In 2012 verdienden de 375 gecertificeerde koffie-organisaties samen ruim 37 miljoen euro aan extra inkomsten onder de vorm van de Fairtradepremie. Een kwart daarvan levert voor boerentrainingen een mooi bedrag op,
betaald door de markt. Genoeg om alle behoeften te dekken is het uiteraard niet.

Boeren verdienen meer…

Maar landbouwtrainingen zijn niet zaligmakend, ook dat laat het onderzoek zien. Een betere kwaliteit bonen blijkt niet altijd op een hogere prijs te mogen rekenen. Daaraan voegen wij graag toe dat productiviteitsverhoging alleen loont bij een redelijke prijs, niet wanneer de marktprijs de productiekosten niet vergoedt, zoals op dit moment het geval is.

Wat de studie vooral onderstreept is hoe belangrijk een krachtige, betrouwbare coöperatie is voor boeren. De ketenpositie van de koffieboeren moet verbeteren. Boeren moeten meer marktinzicht krijgen en een betere onderhandelingspositie. Cruciaal is ook de toegang tot krediet. Boeren kunnen hun oogsten dan voorgefinancierd krijgen, zodat ze niet gedurende het jaar in geldnood komen.

Collectief investeren

Boeren die zich organiseren om het gedeelde belang beter te behartigen, het zit in het DNA van Fairtrade. En het staat dus centraal in onze criteria. Net als een correctie van het marktmechanisme als dat om redenen van duurzaamheid en sociale rechtvaardigheid nodig is. In de onderzoeksperiode lagen de koffieprijzen overwegend hoger dan de Fairtrade minimumprijs. Tot voor een jaar terug, toen de koffieprijs weer door het Fairtrade minimum zakte, handelden ook Fairtrade organisaties dus gewoon tegen marktprijzen. Wel zorgt de vaste Fairtrade premie altijd voor overdracht van extra financiële middelen naar de boerenorganisaties.

Die organisaties hebben dat geld hard nodig om ontwikkelingsstappen te kunnen zetten, of het nu gaat om landbouwtrainingen, herbebossing, organisatieversterking, koffiemachines in eigen beheer, maatregelen tegen klimaatverandering, onderwijs en gezondheidszorg, infrastructuur of verbetering van de voedselvoorziening. Veel jonge organisaties staan nog maar aan het begin van hun ontwikkeling. Dat collectieve uitgaven voor huishoudingen geld kunnen besparen en/of welvaart toevoegen, neemt CIDIN niet mee in haar onderzoeksbenadering. Maar tenzij we CIDIN verkeerd interpreteren beaamt het onderzoek tegelijkertijd volledig het nut van investeringen op het niveau an de organisatie, op het collectieve niveau dus.

Samenwerking tussen certificatie systemen UTZ en Fairtrade

Certificatie is de moeite waard en toch lang niet genoeg, constateert CIDIN. Ook daarover geen discussie. Kan samenwerking tussen certificaties de impact voor koffieboeren vergroten, zoals CIDIN suggereert? Wij denken van wel. En we zijn ook realistisch. Multicertificatie echter blijft, zoals CIDIN aangeeft, een goede strategie voor boerenorganisaties. Het brengt een groter aantal marktkanalen binnen bereik. Aan Utz en Fairtrade de opdracht om niet afzonderlijk te doen wat ook samen gedaan kan worden. Meer gecombineerde audits, zodat de kosten voor boerenorganisaties dalen. Er wordt aan gewerkt, maar soms gaat het ook ons niet snel genoeg. Verder zouden Utz en Fairtrade vaker hun krachten moeten bundelen richting externe financiers, om zoveel mogelijk boerenorganisaties toegang te geven tot financieringsbronnen voor krediet en landbouwtraining. Zo kan samenwerking muren slopen waar boeren last van hebben én blijven verschillen die er voor boeren toe doen rechtovereind.

Voor meer informatie: Karlien Wouters, karlien@maxhavelaar.be