Bloomberg beschadigt (moedwillig!?) fairtradekeurmerk met vervalste berichtgeving

UPDATE: overheid V.S. treedt op in rel tussen Bloomberg en Fairtrade International

“Never let the truth get in the way of a good story.”

– Mark Twain

De zakenzender Bloomberg, eigendom van Michael Bloomberg, de huidige burgermeester van New York én 12de rijkste inwoner van de Verenigde Staten, is zwaar in de fout gegaan met haar reportage over vermeende kindslavernij bij producenten van fairtradekatoen in Burkina Faso.

Het gaat zelfs zover, dat het hele verhaal opgezet spel blijkt te zijn. Een ploeg van Bloomberg trok eind vorig jaar naar Burkina Faso om er zes weken te verblijven in de gemeenschappen die fairtradekatoen produceren. Ik deed hierover verslag op deze blog en tuinde zelf dus ook in wat een geënsceneerd verhaal blijkt te zijn.

Volg dit mediaschandaal verder via onderstaande links:

1. 1. Bloomberg News Falsely Accuses Fairtrade of Child Labour
2. 2. Fairtrade International Investigation Leads to Questions of Bloomberg’s Journalistic Integrity

Wellicht kwam deze reportage, die fairtrade en kindslavernij in verband met elkaar wil brengen, niet toevallig op de vooravond dat de staat California een “anti-slavernijwet” bestond in te gaan voeren.

Zoals geweten betalen fairtradehandelaars eerlijke prijzen voor producten, die ze aankopen in het zuiden, in ruil voor o.m. STRIKTE regelgeving inzake kinderarbeid.

De wet in California, die dit nu in een wettelijk bindend kader vastlegt voor eenieder – fairtrademinded of niet – is per 1 januari 2012 gewoon ingegaan. We letten op onze woorden, maar dit lijkt een kleine revolutie in de maak.

Lees op deze blog meer over de historische wet.

UIT DE BLOOMBERGREPORTAGE: "Clarisse Kambire, right, works with other child laborers to harvest organic cotton grown in the fields of her farmer foster parent."
© Chris Ratcliffe/Bloomberg

van yoghurt krijg je zin in sex en oxfam zou wijn verkocht hebben die stinkt

Velen hoorden ongetwijfeld van het artikel in De Morgen van maandag 19 september.
UPDATE: inmiddels bleek uit onafhankelijke controle dat er niks mis is met deze wijn.

KLIK OP HET ARTIKEL VOOR EEN GROTERE, BETER LEESBARE WEERGAVE

Onder deze link vind je de reactie van Oxfam Fairtrade op dit artikel. Deze reactie werd vandaag, 20/9/2011, NIET in De Morgen gepubliceerd als wederwoord.

LEESTIP: wat Test-Aankoop vertelt over de kwaliteit van Oxfam Fairtrade-producten (ceci n’est pas une pub)

Van volle yoghurt krijg je zin in sex, wisten jullie dat? “Dat is niet waar. Toch kun je zulk ‘nieuws’ zomaar in je krant vinden. Persafdelingen van universiteiten moeten het onderzoek van hun wetenschappers ‘verkopen’ en maken berichten van halfbakken onderzoeken om de media te voeden en in het nieuws te zijn. Krantenredacteuren nemen hun reclame kritiekloos over en laten hun lezers in verwarring achter.” Zo stond afgelopen week nog te lezen op Foodlog.nl, “een dagelijkse online-krant, die vertelt over eten en wat je ervan wilt weten. Voor en door Vlamingen en Nederlanders”.

Hoe ga je daarmee om, wanneer je dergelijk bericht – als Oxfam Fairtrade – over je heen krijgt? Door niet met je voeten te laten spelen en uit te zoeken hoe en waarom dergelijk bericht in de Morgen verscheen, bijv.

En transparant te zijn in je doen en laten, als organisatie. Zodat je iets hebt om op terug te vallen, wanneer de wind tegen komt te zitten.

Dit soort berichten is de fairtraders vooralsnog bespaard gebleven, in Vlaanderen, maar in de angelsaksische wereld wordt over de fair trade al enkele jaren ook kritisch bericht.
Dat is op zich goed. Het betekent dat je meetelt. Dat het ergens om gaat, waar je mee bezig bent. Het heeft een groeiende verkoop alvast niet in de weg gestaan, in de U.K.

Ik denk (hoop) niet dat het in de Morgen om een zaak van georchestreerde slechte wil gaat. Het past eerder in de trend van stemmingmakerij verpakt als journalistiek.

Iets waar ook onze kranten mee een patent op hebben genomen, in navolging van hun collega’s in enkele buurlanden.
Vandaar het initiatief van Dirk Barrez om DeWereldMorgen te lanceren.

Het is alvast een reden te meer om hard te blijven werken en naar de mensen blijven toe te stappen, als fairtradevrijwilligers.
Anderzijds past dit verhaal perfect in wat van alle kanten als advies wordt verleend aan de Oxfam-Wereldwinkels: communiceer nog veel meer over de kwaliteit van je producten. En werk samen met mensen die voor kwaliteit staan en die je de hand reiken.

In Limburg hebben we dat al langer begrepen. N.a.v. De Week Van De Fair Trade, in oktober 2009, richtten we een persmoment in op de Dorpermolen van Stevoort. Dit i.s.m. de Hotelschool van Hasselt en topchef Giovani Oosters. Hieronder het verslag daarover in het Nieuwsblad. Andere vind je hier.

‘Fair trade is geen kwestie van smaak maar van keuze’

bron: http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=FJ2GGKBQ

HASSELT – Fair Trade raakt stilaan af van zijn geitenwollensokken- imago. Niet alleen in de keuken thuis, maar ook in restaurants besteden (professionele) koks alsmaar meer aandacht aan eerlijke producten. En ook de Hasseltse Hotelschool draagt haar steentje bij.

In de voorbije Week van de Fair Trade zette Oxfam Limburg de ‘eerlijke handel’ nog extra in de verf door twee samenwerkingsverbanden af te sluiten . Zo ging het zevende jaar ‘bakkerij’ van de Hotelschool in Hasselt aan de slag met fairtradesuiker. Elke week verkopen de leerlingen met hun bedrijfje Sweet@ffaire eerlijke gebakjes en taarten in de school. ‘De mini-ondernemingen kiezen hun thema zelf’, zegt directrice Marie-Thérèse Boyen. ‘We willen fair trade nog meer uit de nichemarkt halen en in de mainstream stoppen. We willen duidelijk maken dat werken met eerlijke producten geen kwestie van smaak, maar een kwestie van keuze is. We merken bij de leerlingen een soort van vervreemding inzake voeding, ze weten niet meer waar het voedsel precies vandaan komt. Die bewustwording is belangrijk’

Overigens zijn er ook vandaag al heel wat professionele koks die de uitdaging aangaan. ‘Ik geloof in fair trade’, zegt chef Giovani Oosters van The Foodbuilding. ‘Je weet waar de producten vandaan komen en je weet dat de producenten er een eerlijke prijs voor krijgen. Door fairtradeproducten te kopen creëren we toch al een beetje meer een ideale wereld’, zegt Oosters, met wie Oxfam eveneens samenwerkt. In zijn kookatelier organiseert hij workshops met bio- en fairtradeproducten. ‘Die workshops kennen een enorm succes. Mensen beseffen dat er iets aan de hand is in de wereld en dat er verandering moet komen.’

© Kizzy Van Horne

Vlaams-Brabant moet Douwe Egberts laten meedingen naar koffiecontract

“Goed nieuws is ook nieuws,” staat op de voorpagina van MaxHavelaar.be.
Maar slecht bevallen nieuws is blijkbaar geen nieuws.

Hieronder een persbericht. Alleen het Vlaams Blok heeft het, wanneer ik dit schrijf, op haar website overgenomen.

Nochtans, dit is een heuchelijke dag voor al wie fairtradegezind is.

Eindelijk komen misschien de argumenten ten gronde naar boven, waarom een overheid beter voor pakweg fairtrade plantagekoffie, dan voor UTZ Certified kleine boerenkoffie zou moeten kiezen.

En worden de fairtraders misschien terug strijdvaardiger i.p.v. met zichzelf bezig te zijn. Ik ben alvast zeer benieuwd!

Lees ook: “Alweer mogen gemeenten Fairtrade koffie eisen.”
Over hoe Nederlandse rechters brandhout maken van argumenten, waar Vlaamse rechters wel oren naar hebben.

Lees de hele geschiedenis, die hieraan vooraf ging, op deze blog:
Douwe Egberts blijft fairtrade-principes aanvechten voor de rechtbank

LEUVEN 28/06 (BELGA) = De Leuvense rechtbank van eerste aanleg verplicht
de provincie Vlaams-Brabant om binnen de 3 maanden ook de offerte van
Douwe Egberts te beoordelen in het kader van de aanbesteding van
het nieuwe contract voor de levering van koffie en thee. Zoniet volgt
een dwangsom van 50.000 euro per dag. Dat heeft gedeputeerde Monique
Swinnen dinsdag gezegd tijdens de provincieraad. De deputatie heeft
beslist zich neer te leggen bij dit vonnis.

Vijf firma’s stuurden in 2009 een offerte in het kader van de openbare
aanbesteding die de provincie organiseerde voor het nieuwe
leveringscontract voor koffie en thee voor de komende 7 jaar. De provincie
had in het bestek aangegeven dat offertes dienden te beantwoorden aan
de duurzaamheidscriteria van het Fair Trade-label. Omdat Douwe
Egberts de duurzaamheidscriteria van Utz Certified aanhangt werd het
onmiddellijk uitgesloten. In tegenstelling tot Fair Trade garandeert het
Utz-label geen minimumloon aan de koffieboeren.

Douwe Egberts startte onmiddellijk een kortgeding tegen de
beslissing. Dat de overheid bepaalde duurzaamheidsinitiatieven voortrekt en
anderen uitsluit bestempelt het bedrijf als bestuurlijke willekeur.
Omdat de Leuvense rechter de klacht ontvankelijk en gegrond
verklaarde en de gunningsprocedure schorste, moest de provincie
Vlaams-Brabant noodgedwongen het bestaande koffiecontract verlengen.

Recent heeft de Leuvense rechter nu ook een uitspraak ten gronde
gedaan. Swinnen stelde tijdens de provincieraad dat de deputatie in
uitvoering van dit vonnis voor 1 september alle ingediende offertes
zal vergelijken en een uitspraak zal doen. Verwacht wordt het dat het nieuwe koffiecontract begin 2012 zal kunnen ingaan. MPE/

 

HET NIEUWSBLAD

04/04/2011
Koffie kan provincie 50.000 euro per dag kosten
Leuven

De provincie Vlaams-Brabant hangt een dwangsom van 50.000 euro per dag boven het hoofd als ze de koffie van Douwe Egberts binnen de drie maanden geen kans geeft. De provincie wilde in het provinciehuis enkel nog fair trade koffie schenken en liet in haar zoektocht naar een nieuwe leverancier voor koffie en thee, daarom enkel offertes toe van firma’s met dat label. Hierdoor viel Douwe Egberts meteen uit de boot. Deze koffieleverancier heeft namelijk wel een duurzaamheidslabel van UTZ Certified, maar geen fair tradelabel.

Douwe Egberts daagde hierop de provincie Vlaams-Brabant voor de rechter. Die gaf Douwe Egberts nu gelijk, omdat de provincie bepaalde duurzaamheidsinitiatieven zou voortrekken. De deputatie legt zich neer bij het vonnis en zal nu ook de offerte van Douwe Egberts met de andere vergelijken. Wie het contract zal binnenhalen en de provincie zeven jaar lang van koffie en thee mag voorzien, wordt in september duidelijk. (ivw)

 

DE STANDAARD Vlaams-Brabant

02.07.2011
Eerlijke kans voor Douwe Egberts
Toen de provincie Vlaams-Brabant een nieuwe leverancier voor koffie zocht, liet ze blijken dat alleen offertes van bedrijven met een fair trade label, Max Havelaarkoffie dus, welkom waren. ‘Douwe Egberts heeft wel een duurzaamheidslabel van UTZ Certified, maar niet een van Max Havelaar’, zegt kabinetsmedewerker Nico Janssen. ‘Daardoor werd dat bedrijf onmiddellijk uitgesloten.’ Het bedrijf begon een kortgeding tegen deze manier van werken en de Leuvense rechtbank van eerste aanleg is het daarin gevolgd. Per dag dat ze weigeren de offerte van Douwe Egberts te beoordelen, moet de provincie een dwangsom betalen. Ze zal nu de offerte van Douwe Egberts vergelijken met de anderen.

Grijpt Fair Trade de kans? – Kijkofhetklopt.nl bindt strijd aan tegen willekeur keurmerken.

Is de tijd van de keurmerken voorbij? Foodlog.nl vindt van wel. Ze lanceerden zopas het initiatief Kijkofhetklopt.nl. Hiermee bindt het de strijd aan tegen de willekeur van de keurmerken.

Foodlog wordt zodoende een potentiële bondgenoot van de fair trade. Ze staan daar zeker welwillend t.a.v. van de grondidee van de eerlijke handel. Maar stellen hun vragen bij transparantie en de kostenstructuur, welke de fairtraders hanteren.

Transparantie is een zeer belangrijk verkoopsargument voor de fair trade, nu de strijd tussen keurmerken staat te ontbranden. Transparantie is ook wat kijkofhetklopt beöogt.

FAIR TRADE EN TRANSPARANTIE

31 maart stelden we de vraag: wat is de prijsopbouw kindslavernijvrije chocoladereep?

Een belangrijke vraag, zeker in het licht van onheilsberichten, die momenteel de ronde doen: Fairtrade stervende nichemarkt, kopte http://www.nieuwslog.nl vrijdag 16 april 2010.

De Nederlandse fairtrade voeding wil maar niet echt van de grond komen. Aan de inzet van de ‘eerlijke handel’ zal het niet liggen. Er komen steeds nieuwe producten bij. Door toename in het productaanbod neemt ook het aantal kopers van ‘eerlijke producten’ fors toe. En toch willen de fairtrade producten maar niet de winkel uit vliegen.

Wel een wat vreemde stelling, aangezien eerder die week Max Havelaar Nederland nog stelde in een persbericht:

Keurmerk Max Havelaar, goed voor 17% marktgroei in verkoop Fairtrade producten in 2009.

TRANSPARANTE PRIJSSTRUCTUREN

We stelden de vraag inzake de prijsopbouw aan Oxfam Fairtrade, Tony’s Chocolonely en Equal Exchange (VS). Ondertussen hebben een aantal antwoorden ontvangen.

Rodney North van Equal Exchange antwoordde onmiddellijk via hun blog:

Good question & a common one, but also one that misses the point and reflects how most people (& I’m not assuming this includes you) do not understand how retail prices are set or by whom.

Lees het hele antwoord.

Nu heeft ook Tony gereageerd, na een nieuwe oproep op hun facebook-pagina:

“Dag Steven,

Korte vraag, kort antwoord en lang antwoord.

Kort antwoord: er komt klein percentage geld bij boeren terecht.

Lang antwoord: Veel boeren zijn echt gebaat bij fairtrade, niet alleen de premie die ze krijgen, via de cooperatie (150 US $ per ton bonen) maar vooral ondersteuning bij het organiseren van de cooperatie/organisatie. Maar ook wij vinden de kosten die in de certificeringsketen verdwijnen te hoog en de impact te weinig. Op dit moment leggen wij de laatste hand aan een onderzoek hierover. Onze rapportage is vanaf half mei te lezen op de website, met daarin een voorstel om de keten te versimpelen zodat meer gelden bij boeren terecht kunnen komen, zodat zij zich beter kunnen organiseren en meer middelen hebben om te investeren. Dit voorstel zal als het aan ons ligt nog dit jaar in de praktijk gebracht worden.

De cacaoprijzen zijn de laatste maanden erg gestegen, dit betekent dat de chocolade duurder gaat worden, conventionele maar ook fairtrade.”

Van Oxfam Fairtrade kregen we geen antwoord, maar we haalden dit van de website:

Prijsopbouw van een reep fondantchocolade 200 gram op 11 januari 2010*
De reep bestaat voor 48% uit cacao en 50% uit suiker.

• Suiker voor 200 gram fondantchocolade:
  • 0.048 euro : bedrag voor suiker coöperatieve
  • 0.075 euro : vervoer, douane, invoerrechten, verzekering, …
• Cacaobonen voor 200 gram fondantchocolade:
  • 0,077 euro: bedrag voor de producent cacao
  • 0,02 euro : bedrag voor coöperatie (transport naar haven, werkingskosten)
  • 0,05 euro : Ivooriaanse overheid (tax)
• 0,48 euro : zeevracht cacaobonen, verwerking van cacaobonen tot chocolade in het Noorden (niet in handen van Oxfam Fairtrade)
• 0,29 euro : verpakken van chocolade in tabletten, transport
• Totale kostprijs : 1,04 euro
• Consumentenprijs : 2,19 euro

  Het verschil tussen deze twee prijzen zit in de BTW, de marge die Oxfam Fairtrade nodig heeft (voor werkingskosten, transport naar wereldwinkels,…) en de marge van de wereldwinkels.

3,5% van de consumentenprijs gaat naar de producenten van de cacao
2,19% van de consumentenprijs gaat naar de coöperatieve van de suiker

*Deze datum is belangrijk! Een prijsopbouw is steeds een momentopname. De prijzen voor cacao en suiker op de wereldmarkt veranderen immers continu.

prijsopbouw kindslavernijvrije chocoladereep

“you can’t challenge the facts: only about 5% of the price of a Fairtrade chocolate bar even makes it to the relevant country. So when you pay that 20% more for the Fairtrade feel-good factor, where do you think all that money goes?”

citaat uit Fairtrade for some, poverty for others.
Ik ben benieuwd, want ken zelf het antwoord nog steeds niet, op dit soort van steeds wederkerende aanteigingen. Ik zoek het uit.

Eerste reactie: Rodney North van Equal Exchange (VS)
Oxfam: nog geen reactie
Tony’s Chocolonely: hun reactie lees je hier

De Oxfam-Wereldwinkels pakken momenteel uit met een campagne rond kindslavernij in de cacao-industrie. Je kunt hun blog volgen op www.oww.be/chocoladeblog.
De idee om te werken rond slaafvrije chocolade is uiteraard niet nieuw.

Werken onder dwang. Geen geld voor gedane arbeid. Geen keuze om te vertrekken. Dat is slavernij.

, zegt Tony’s Chocolonely. Zij maakten hier de afgelopen jaren – vooral in Nederland – veel ophef over, met een hoop media-aandacht tot gevolg.

Overigens zijn ook de chocoladerepen met het Max Havelaarkeurmerk slaafvrij geproduceerd. Tony’s Chocolonely-chocoladerepen waren tijdelijk niet voorzien van het Max Havelaarkeurmerk omdat de repen, evenals niet-slaafvrije chocolade, onvoldoende opbrengst – naar hun zeggen – voor de producerende boeren opleveren. Na overleg met Max Havelaar is het keurmerk weer toegevoegd.

Maar ga je zoeken op de websites van Oxfam-Wereldwinkels of Tony’s Chocolonely, dan lees je wel dingen als

Alle beetjes helpen. Daarom moedigen wij Fair Trade aan, maar we willen wel duidelijk stellen dat we blijven vechten voor betere prijzen voor boeren. We nemen geen genoegen met het huidige Fair Trade systeem.

op de website van Tony’s Chocolonely. Wat Tony’s beter doet (beter betalen?) dan de andere fair trade is me niet duidelijk.

of

Prijsopbouw van een reep fondantchocolade 200 gram op 11 januari 2010. De reep bestaat voor 48% uit cacao en 50% uit suiker.

• 3,5% van de consumentenprijs gaat naar de producenten van de cacao
• 2,19% van de consumentenprijs gaat naar de coöperatieve van de suiker

op de website van Oxfam-Wereldwinkels

Maar een bevredigend antwoord op de stelling in de aanhef van dit artikel vind je er niet terug.

Ik heb de betrokkenen om een antwoord gevraagd. Alsook derden, die het kunnen weten. Hopelijk krijgen we snel antwoord.

vraag gepost op Tony’s Facebook:

Op de website van Oxfam las ik over hun repen fondantchocolade:

“3,5% van de consumentenprijs gaat naar de producenten van de cacao; 2,19% van de consumentenprijs gaat naar de coöperatieve van de suiker”

Dit lijkt te kloppen, want in een recent kritisch artikel op internet staat:

“only about 5% of the price of a Fairtrade chocolate bar even makes it to the relevant country. So when you pay that 20% more for the Fairtrade feel-good factor, where do you think all that money goes?”

Hoe verhoudt de verloning van boeren binnen jullie repen zich tov van andere fairtrade en niet-fairtraderepen?

Jullie zeggen op de website toch dat de huidige fairtraderegels niet volstaan?

Groet,

Steven

Oxfam Fairtrade stuurde ik de mail

Op onze website staat bij de prijsopbouw van een reep fondantchocolade:

3,5% van de consumentenprijs gaat naar de producenten van de cacao
2,19% van de consumentenprijs gaat naar de coöperatieve van de suiker

Nu komt de vraag n.a.v. een zin uit een recent online-artikel

“only about 5% of the price of a Fairtrade chocolate bar even makes it to the relevant country. So when you pay that 20% more for the Fairtrade feel-good factor, where do you think all that money goes?”

1) Wat is ons antwoord hierop?

2) Hoe verhoudt de verloning van boeren binnen fairtrade zich in een reep tov een niet-fairtradereep?

Groet,

Steven